سلام
1. مبلغی به برادرم که شغل آزاد دارد قرض دادم و قرار گذاشتیم که هرگاه پول را لازم داشته باشم ، با مهلت یکهفته ای پول را به من برگرداند. از ایشان خواستم پولم را برگرداند تا برای خودم و مادر و پدرم برای عمره ثبت نام کنم. اگر ایشان بخواهند پول را به من برگردانند از نظر مالی دچار مشکل می شوند چون به پشتوانه این مبلغ از همکارانشان جنس خریداری کرده و چک داده اند ، می گویند که من علیرغم قرار قبلی نمی توانم طلبت را برگردانم و تا زمانی که ایشان طلبم را برگشت دهند مهلت ثبت نام عمره تمام می شود. با توجه به اینکه مجرد هستم و بدون والدینم حق خروج از کشور را ندارم و از طرفی بدون بازگشت طلبم پول کافی برای ثبت نام ندارم، آیا جایز است که او راتحت فشار قرار دهم تا طلبم را بدهد. پدرم چنین کاری راجایز نمی دانند و می گویند مادامی که برادرت به پس اندازت نیاز دارد جایز نیست آنرا برای سفر زیارتی خرج کنی چراکه ثواب قرض دادن به محارم بیش از رفتن به چنین زیارتی است . حالا از شما مرجع گرانقدر می خواهم مرا راهنمایی کنید.
2. با وجود اینکه کارمند هستم . عموما در پایان سال مالی، تنها مبلغ مشمول خمس مبلغی است که به برادر یا دوستم قرض داده ام آیا باید مبلغ را در همان زمان پس بگیرم و خمسش را بدهم و وقتی بعد از ایام پایان سال مالی طلبم را می دهند باید خمس آنرا بپردازم.
3. مبلغی به دوستم قرض دادم ، متوجه شدم وی همزمان پس دادن طلبم، وام بهره ای یا به عبارتی پول نزولی گرفته است آیا لازم است که تجسس کنم ببینم این پول از آن پول نزولی است یانه؟
پرسشگر گرامي، با سلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
پاسخ 1 - با اینکه حق مطالبه پول تان را دارید، ولی با توجه به اینکه برادرتان نیاز دارند و از طرفی سفارش پدرتان است، اگر از گرفتن طلب تان از ایشان فعلا چشم پوشی کنید ،ثواب بیش تری خواهید داشت. اگر توان پرداخت بدهی را ندارد، باید مهلت بدهید
پاسخ 2 - به پول هایی که به دیگران قرض داده ای و تا سر سال خمسی به شما نداده اند، خمس تعلق می گیرد، ولی می توانید هنگامی که قرض تان را به شما دادند،خمس تان را بدهید. لزومی ندارد آن پول را از بدهکار بگیرید. نیز می توانید خمس آن ها را از پول دیگری که دارید بدهید.
پاسخ 3 - تجسس و تحقیق لازم نیست . پولی که از ایشان طلب داشتید و از او گرفتید ،حلال است . (1)
پی نوشت:
1 . سوال از دفتر آیت الله مکارم به شماره 02517840001 .
