حکم سود شبهه دار

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
اگر مقصودتان از شبهه دار این است که عین مال از راه حرام به دست آمده ،همین که آن را برگردانده اید ،کار درستی کرده اید . سود آن نیز همین حکم را داراست.
اما اگر منظور این است که در حلیت و حرمت آن شک دارید، استفاده از این مال اشکالی ندارد.گرچه احتیاط کردن و نخوردن مال شبهه ناک خوب است .
اگر مقصود این است که مال حلال با مال حرام مخلوط و شبهه ناک شده ،وقتی مال حلال انسان با مالی که صاحب آن را نمی شناسد، مخلوط شود, به طوری که نمی شود حرام را از حلال , جدا کرد, مال حلال مخلوط به حرام و شبهه ناک است.
مال حلال مخلوط به حرام صورت هایی دارد که در رساله های عملیه ذکر شده است .
اگر مال حلال با مال حرام به طوری مخلوط شود که انسان نتواند آن ها را از یکدیگر تشخیص دهد و صاحب مال حرام و مقدار آن هیچ کدام معلوم نباشد, باید خمس تمام مال را بدهد . بعد از دادن خمس بقیه مال حلال می شود.(1)
اگر مقدار مال حرام ، یا صاحب آن ، یا هر دو معلوم است ،باید صاحب آن را راضی کرد . در صورت معلوم نبودن صاحب ، باید آن مقدار که از دیگران هست ،با اجازه مرجع تقلید خود به نیت آنان به فقیر غیر سید ، صدقه داده شود.(2)
سود مال شبهه ناک حکم مال شبهه ناک را دارد . طبق دستور فوق باید عمل کرد.
پی نوشت ها :
1. آیت الله خامنه ای، رساله استفتاآت، س 894.
2. امام خمینی , توضیح المسائل , س1814(مطابق با فتوای آیت الله خامنه ای).