ایا فرشتگان غیر از محافظت از انسان وظایف دیگری هم دارند؟

پرسشگر گرامی با سلام و تشکر از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
خداند فرشتگان مختلفی را برای امور و برنامه های متعددی به وجود آورد که در قرآن کریم و روایات برای اقسام فرشتگان، وظایف فراوانی شمرده شده است که گروهی از این فرشتگان وظیفه محافظت از انسان و اعمال او را دارند و فرشته های دیگر وظایف دیگری به عهده دارند:
در آياتی از قرآن از فرشتگانى ياد شده كه مأمور حفظ جان انسان و ثبت كارهاى او هستند و از آنان در برابر خطرات محافظت مى‏نمايند که این آیات به فرشتگان محافظ انسان اشاره دارد:
- « لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ وَ إِذا أَرادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوْءاً فَلا مَرَدَّ لَهُ وَ ما لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ والٍ؛(1) براى انسان فرشتگانى است كه پى در پى او را از پيش‏رو و از پشت سر از فرمان خداوند حفاظت مى‏كنند. همانا خداوند حال قومى را تغيير نمى‏دهد تا آنكه آنان حال خود را تغيير دهند و هر گاه خداوند براى قومى آسيبى بخواهد پس هيچ برگشتى براى آن نيست و در برابر او هيچ دوست و كارساز و حمايت كننده‏اى براى آنان نيست».
- گروهی حافظ انسان از خطرات و حوادثند (2):
« هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ وَ يُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا وَ هُمْ لا يُفَرِّطُون ؛ او تسلط كامل بر بندگان خود دارد و مراقبانى بر شما مى‏فرستد، تا زمانى كه يكى از شما را مرگ فرا رسد فرستادگان ما جان او را مى‏گيرند و آن ها (در نگاهدارى حساب اعمال بندگان) كوتاهى نمى‏كنند».
- گروهی مراقب اعمال بشرند (3):
« وَ إِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ، كِراماً كاتِبِينَ،يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ؛و بدون شك نگاهبانانى بر شما گمارده شده. والا مقام و نويسنده (اعمال نيك و بد شما). آنها مى‏دانند شما چه مى‏كنيد».
ولی در آیات دیگر به فرشتگان دیگری اشاره شده است که وظایف دیگری غیر از محافظت از انسان را از سوی خداوند بر عهده دارند:
- گروهی حاملان عرشند (4)
- گروهی مدبران امرند (5)
- گروهی مأمور قبض ارواحند (6)
- گروهی مأمور عذاب و مجازات اقوام سرکشند (7)
- گروهی مؤمنان را در جنگ ها یاری و کمک می کنند (8)
- گروهی مبلغان وحی و آورندگان کتب آسمانی برای انبیا هستند (9)
-بعضی همیشه در رکوع و برخی همیشه در سجودند« وَ ما مِنَّا إِلاَّ لَهُ مَقامٌ مَعْلُومٌ ،وَ إِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ وَ إِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ؛ (10) هر یک از ما جایگاه معلومی دارد، ما همواره صف کشیده منتظر فرمان خدا هستیم و پیوسته تسبیح او می گوییم».
در خطبه اول نهج البلاغه هم حضرت علي (ع) به وظايف آن ها اشاره كرد است.
پی نوشت:
1. رعد (13)، آيه11.
2. انعام ( 6)، آیه ۶1.
3. انفطار ( 82)، آیات ۱۰ تا ۱2.
4. حاقه (69 )، آیه ۱۷.
5. نازعات ( 79)، آیه ۵.
6. اعراف (7)، آیه ۳۷.
7. هود (11 )، آیه۷.
8. احزاب ( 33)، آیه ۹.
9. نحل ( 16)، آیه ۲.
10. صافات (37 )، آیات ۱۶۴ - ۱۶۶.