با سلام - سئوال من در مورد بعضی از معاملاتی است که در بورس و اوراق بهادار انجام میشه-من از سرمایه گذاران در این راستا هستم و اغلب سهام خرید و فروش میکنم -طبق قانون بورس و اوراق بهادار زمانی که یک سهمی را از شرکت کارگزاری خریداری میکنید با توافق شرکت کارگزاری به مدت 3 روز کاری فرصت دارید که مبلغ خرید سهم را به شرکت کارگزاری مربوطه واریز کنید. من گاهی اوقات سهمی رو که میخرم قبل از این 3 روز میفروشمش یعنی عملا پولی بابت این معامله جابه جا نشده -وحتی امکان داره که من در همین مدت کوتاه بدون پرداخت پولی سود کنم و سهم رو بعد از 2 روز کاری که عملا پولی نداده ام بفروشم و پولی وارد حساب من شود به اسم سود . گاهی اوقات نیز نیت من از خرید بعضی از سهم ها هم دقیقا همین است -یعنی نیت میکنم که این سهم رو بخرم بدون اینکه پولی بدهم 2 روز دیگر آن را بفروشم و سودش را ببرم -حالا سوال من اینجاست که آیا معامله که در آن پولی جابه جا نشود از نظر شرعی مشکلی ندارد ؟یا اینکه آیا من نیتی که میکنم که سهمی را بدون واریز پول بخرم و بفروشم تا سودی ببرم این سود از نظر شرعی مشکلی دارد یا نه ؟.
با تشکر

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
خريد و فروش بورس يا اوراق بهادار در صورتي كه شرايط صحت معامله را داشته باشد، اشكال ندارد.
خريد و فروش شرايطی دارد از جمله:
1- جنسي كه خريد و فروش مي شود مقدار آن معلوم باشد.
2- طرفين معامله مشخص باشند
3- زمان تحويل گرفتن آن معلوم باشد.
4- فروشنده قدرت بر تحويل دادن جنس داشته باشد.
5- جنسي كه خريد و فروش مي شود شرعا داراي ماليت باشد.
6- قيمت جنس معلوم باشد.
بنا براين اگر سهامي كه در بازار بورس خريد و فروش مي شود:
1- مقدار سهام و قيمت آن مشخص باشد .
2- سهام شركتي باشد كه آن شركت وجود داشته باشد و داراي فعاليت اقتصادي باشد و فعاليت شركت نيز مشروع و حلال باشد.
3- طرف معامله معلوم باشد.
4- قدرت بر تحويل دادن سهام يا قيمت آن باشد.
با اين شرايط معامله بورس اشكال ندارد. (2)
بنابراین رد و بدل شدن پول در زمان معامله الزامی نیست و ممکن است معامله ای به صورت نسیه یا سلف معامله شود و شرعی هم باشد
در ضمن افزایش قیمت و سود کردن اشکالی ندارد همان طوري كه انسان خانه خريداري مي كند، ممكن است چند روز ديگر قيمت خانه افزايش يابد يا ممكن است كاهش پيدا كند. خريد و فروش خانه و سودي كه از آن به دست مي آيد، اشكال ندارد.خريد و فروش سهام نيز اشكال ندارد. (3)
پي نوشت:
1. ‌آيت الله مكارم ، توضيح المسائل، مسأله 1782و 1752.
2. آيت الله مكارم، استفتائات، ج3،ص191، سؤال 537 و سؤال تلفني از دفتر آيت الله مكارم شيرازي. (7840001-0251).
3. سؤال تلفني از دفتر آيت الله مكارم شيرازي. (7840001-0251).