سلب اراده و عزم

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در پاسخ به سوال به دو نکته باید توجه کنید :
1- امام خمینی(ره) در حدیث جهاد با نفس می فرماید :
"منزل ديگر كه بعد از تفكر از براى انسان مجاهد پيش مى‏آيد، منزل «عزم» است و اين غير از «اراده» است كه شيخ الرئيس در اشارات آن را اوّل درجات عارفين دانسته".
سخن امام خمینی (ره) و منظور ایشان از اراده که در مقابل عزم قرار داده اند، اشاره دارد به نخستین پله سیر عارفان که آن را اراده گویند.
شیخ الریس بوعلی سینا در فصل هفتم از نمط نهم اشارات می فرماید :
نخستین پله سیر عارفان را اراده خوانند و آن حالت میل به چنگ زدن به ریسمان خداوندی است که برای آن که از یقین برخاسته از برهان بینا گشته یا آنکه خویشتنش از ایمان آرامش یافته ، دست می دهد. و در نتیجه سر او به سوی قدس سیر می کند تا به «روح اتصال» دست یابد و تا هنگامی که عارف بر این پله است مرید نامیده می شود. (1)
به بیان دیگر "عزم همان نیت است و اراده مصمم شدن برای کار".
توضیح مطلب اینکه :
عزم همان تصميم قاطع براى انجام كار نيك است - به خلاف اراده که شروع در انجام کار است - لذا عزم و تصميم هميشه مقارن با خود عمل نيست. گاهى قبل از رسيدن وقت عمل انسان براى انجام آن تصميم مى‏گيرد. مثلا با خود مى‏گويد: «اگر خدا مالى به من دهد تمام يا قسمتى از آن را صدقه خواهم داد يا اگر با دشمنى برخورد كنم در راه خدا با او مبارزه مى‏كنم و باكى ندارم اگر چه كشته شوم. اين تصميم گاهى مخلوط به نوعى ضعف و ترديد است كه با صدق در تصميم متضاد مى‏باشد.
مرحله بعد عمل مطابق با تصميم است، نفس انسان در تصميم‏گيرى دست و دل باز است، چون وعده دادن مشقتى ندارد ولى هنگامى كه وقت عمل مى‏رسد و انسان مى‏تواند به تصميم خود عمل كند، اميال و شهوات به هيجان مى‏آيند و ممکن است گاهی تصميم فراموش مى‏شود. (2)
در صورت نیاز به توضیحات بیشتر لطفا در مکاتبه بعدی بفرمایید. در ضمن با تکمیل فرم مشخصات ما را در ارائه پاسخی مناسب، بر اساس تحصیلات تان یاری کنید.
2- خواندن چيزي با که دارای مضمون لهو و باطل باشد يا به صورتي خوانده شود كه مناسب با مجالس خوشگذراني و باطل باشد، غنا گفته مي شود. ظاهرا مراد امام از این عبارت، اموری است كه مناسب مجالس خوش گذراني و باطل است که به صورت لهوي خوانده شود.
پرسشگر گرامی!
غنا (ترانه) صدا و آواز انسان است که دو نوع است: حرام و حلال.
غنای حرام عبارت است از:
آوازی که در آن صدا را در گلو بگردانند که در عرف به آن ترجیع (چهچهه) می­گویند و طرب آور و متناسب با مجالس لهو و لعب و عیاشی باشد. صدا و آوازی که با این شرایط نباشد یا مشکوک باشد، حلال است. (3)
موسیقی حرام عبارت است از: آهنگ هایی که مطرب (شادی آفرین که معمولا در انسان تحول غیر اختیاری ایجاد کند و انسان را از خدا غافل نماید) و متناسب با مجالس لهو و لعب و عیاشی و گناه باشد. موسیقی که به این کیفیت نباشد و یا مشکوک باشد که از نوع حلال است یا از نوع حرام، حلال است.
بر این اساس غنا به آوازی که خوانده می شود و موسیقی به ریتم و صدای سازها گفته می­شود.
در خصوص حکم شرعی شنیدن موسیقی روی سرودهای انقلابی و مداحی و ... با بخش تلفنی ما به شماره 09640 تماس بگیرید و سوال خود را مطرح کنید.
پی نوشت ها :
1. امام خمینی ، چهل حدیث، مرکز نشر آثار امام خمینی ، ص 33 .
2. شبر، سيد عبد الله، أخلاق (ترجمة الأخلاق)، مترجم الشيخ محمدرضا جباران، مؤسسة نشر هجرت‏، چهارم، 1378 ش‏، ص 423.
3. امام خمینی، استفتا آت، ج2، س25، ازکسب های حرام؛ آیت الله خامنه ای استفتاآت، س1128و1132؛ آیت الله فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج1، س 978 و 999.