من نزدیک به پتج ماه است که نمیتوانم نفسم را کنترل کنم
قبل از این که وارد این سن شوم به دلیل بی توجهی خانواده تصاویری را دیدم که اکنون پس از گذشت ماه ها من را اذیت میکند.
همیشه پس از این که گناه کردم خیلی خوب پسشرفت می کنم ولی وقتی که به یک مرحله خاص می رسم سریعا افتضاح به بار می اورم.
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
نفس آدمی به گونه ای است که همواره تلاش می کند جهت دست یابی به خواسته های خود تمام اصول و مقررات را نادیده بگیرد. و حال آنکه سعادت حقیقی انسان در آن است که اعمال و رفتار خود را به گونه ای تنظیم کند که در چهارچوب احکام و مقررات الهی واقع شود و پرواضح است که این کار جز از طریق مهار و اصلاح نفس امکان پذیر نیست آنچنانکه امیر المومنین علی (ع) فرمود: "به راستى و حقیقت که این نفس (انسانى) پیوسته و مرتب به بدى امر مىکند .در نتیجه هر کس آن را به خود واگذارد (و به کارى نگمارد) نفس او را به سمت گناهان مىکشاند"(1) حال از آنجا که انسان به مقام خليفة اللهي رسيده و از نفخه و حيات الهي جان گرفته و بسياري از چيزها تحت تسخير وي قرار داده شده. ضعيف پنداشتنش تصوري اشتباه است.لذا انسان در ميدان آزمون و امتحان آفريده شده است تا گوهر وجودش را ميان شعلههاي سوزان امتحان آبديده كند، همانند سنگهاي معدني چون طلا كه بايد در آتش سوزان حرارت ببيند تا طلاي ناب و خالص به عمل آيد. هر چه حرارت بيشتر ببيند، خالصتر مي شود.
بر این اساس اگر چه در برخی از آیات یکی از ویژگی های انسان را صفت "ضعیف" دانسته و بیان داشته است"...خُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعيفاً"(2) اما باید توجه داشت که مراد آن نیست که انسان در انجام طاعت و یا در مهار نفس، ضعیف بوده به گونه ای که از خود اختیاری ندارد بلکه از آنجا که قواي شهواني را كه خداوند در وي آميخته است، مدام در مورد خواسته هايشان با وي در ستيزه است و او را به سمت آنها بر مي انگيزاند ، صفت ضعف بر او اطلاق شده است (3) ولی از طرفی دیگر با نهادینه کردن فطرت پاک ، عقل سلیم و ارسال رسل ، نیروی قدرتمندی را برای مهار و خواسته های نفس در او قرار داده است که اگر چنين نبود، مجازات و كيفر اخروي معني نداشته و انسان در برابر خواسته های نفسانی خود را بی اختیار و معذور می دانست.
حال با این بیان روشن می شود که کنترل نفس امری مشکل بوده که مهار آن نیازمند تمرین و مقاومتی همیشگی است؛ لذا در این زمینه تداوم تمرین امری لازم و ضروری است؛ آنچنان که در حدیثی از امام باقر(ع) نقل شد است که می فرماید: "أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَ إِنْ قَلَّ".(4) محبوبترین کار نزد خدا، آن است که انسان بر آن مداومت کند هر چند اندک و ناچیز باشد لذا نگاه به تصاویر حرام خواسته یا ناخواسته ممکن است برای هر شخصی اتفاف افتد؛ اما نباید انتظار داشت که انسان یک شبه بر نفس خود فائق آمده و بتواند تمام آثار آن نگاه را از خود پاک کند و در این میان هر گونه شکستی او را ناامید کرده و راه را پایان تلقی کند که البته باید در این راه تمام سعی خود را به کار بسته و در اولین گام هر گونه افکار شیطانی و زمینه ساز گناه را از خود دور کند آنچنان که در حدیثی از امام علی (ع) نقل شده که فرمود: "من کثر فکره فی المعاصی دعته إلیها" (5)کسی که در اطراف گناه بسیار بیندیشد، سرانجام به آن گناه کشیده خواهد شد».
در پایان برای شما در تمام مراحل زندگی دنیا و آخرت، آرزوی موفیت کرده و امیدواریم مشمول این جمله پیغمبر اکرم (ص) قرار گیرید که فرمود" أَشْجَعُ النَّاسِ مَنْ غَلَبَ هَوَاه (6) شجاع‌ترین و قدرتمندترین مردم کسی است که بر هواهای نفسانی‌اش غالب آید"
پی نوشتها:
1- سعادتپرور،على،الغرر و الدرر، باب النفس به نقل از سر الاسراء، بی چا ، بی تا ، ج 1، ص 544، ح 4.
2- نساء (4) آیه 28.
3- موسوى همدانى، ترجمه المیزان ، دفتر انتشارات اسلامى جامعه مدرسين حوزه علميه، قم 1374 ش، 4 ص 449.
4- مرحوم کلینی ،الكافي،چ دار الكتب الإسلامية، تهران، 1365 ه ش ، ج 2، ص 82.
5- عبدالواحد بن محمد تميمى آمدى، غرر الحكم و درر الكلم،چ دفتر تبليغات اسلامى، قم، 1366 ه ش، ص 186.
6- شيخ صدوق، من لا يحضره الفقيه، چ جامعه مدرسين قم، 1413 ه ق، ج 4 ص 394.
