فساد و مفسده

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
فساد به معنای فتنه و آشوب کردن، گناه کردن، سد راه خدا نمودن، و مفسده به معنای بدی و تباهی خلاف مصلحت آمده است. (1)
و لیکن آنچه در مباحث فقهی در مورد احکام دینی بیان می شود، مفسده و مصلحت واقعی برای احکام دینی است.
مصلحت و مفسده احکام با توجه به آنچه که انسان را به سعادت و خوشبختی واقعی رهنمون می کند، معنا می شود. بر اساس این معنا چیزهایی که باعث خوشبختی و سعادت انسان ها می شود، می تواند تحت تأثیر زمان، مکان، محیط و شرایط قرار گیرد.
بر این اساس در طول زمان حیات بشری در برهه های مختلف به خاطر تغییر شرائط ، مصالح و مفاسد نیز تغییر می کنند، البته می دانیم که برخی ازمصالح و مفاسد نیز ثابت هستند و تغییر نمی کنند.
اختلاط و ار تباط بین دو نامحرم در حدی که مفسده نداشته باشد، یعنی زمینه گناه فراهم نشود، اشکال ندارد، به این معنا که اگر دو نامحرم در حد ضرورت و متعارف بدون قصد لذت با هم صحبت کنند و در ضمن صحبت کردن تحریک نشوند و حرف های تحریک کننده نزنند، اشکال ندارد. و نیز بزرگ ترین مفسده ‌موسیقی‌های مبتذل و لهوی، دوری ‌از خدا است‌.
اساس‌ سعادت ‌، یاد خدا است ‌که ‌مایه ‌حیات ‌و اطمینان ‌قلب ‌می‌شود. کارهای‌ غفلت‌آور در اسلام ‌ناروا قلمداد شده ‌و موسیقی ‌و غنا و رقص ‌و مجالس‌ لهو و لعب‌، نقش‌ مؤثری ‌در غفلت ‌از خدا دارد . واضح ‌است ‌که ‌اسلام ‌چیزی ‌را بدون ‌جهت ‌حرام ‌نمی‌کند و آن‌ نوع ‌موسیقی‌ ،چون ‌از جهات‌ مختلف ‌زیان ‌بخش‌ است‌ ، در اسلام ‌تحریم ‌شده است‌. و رقص هم اقسامی دارد که برخی از رقص ها اشکال ندارد.
حضرت رضا (ع) می‌فرماید: «انّا وجدنا کلّ ما احلّ الله تبارک و تعالی ففیه صلاح العباد و بقائهم و لهم الیه الحاجة التی لا یستغنون عنها و وجدنا المحرّم من الاشیاء لا حاجة للعباد إلیه و وجدنا مفسداً داعیاً الی الفناء والهلاک؛(2)می بینیم که خدای متعال چیزهایی را حلال کرده که مردم در زندگی و ادامة آن به آن چیزها نیازمند هستند و برای آنان مصلحت و فایده ای دارد؛ اما چیزهایی را حرام کرده که علاوه بر این که مورد نیاز بشر نیست، موجب فساد و فنا و نیستی او می‌باشد».
پی نوشت ها :
1. لغت دهخدا ، ماده فساد و مفسده .
2. علل الشرایع، ج2، باب 385، ص 316، شمارة 43.