سلام خسته نباشيد.ميخواستم بدونم انفاق وزكات وخمس بر اساس قران هر كدام به چه معني است و به چه كساني بايد اين مبالغ كمك شود(موارد مصرف)؟

پرسشگر گرامی باسلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
1- انفاق به معنای نفقه دادن و صدقه دادن است (1) و کسی صدقه به دیگری بدهد و به کسی کمک مالی نماید یا مخارج کسی را بدهد انفاق گفته می شود.
زکات به معنای رشد و نمو است چنانچه خداوند می فرماید: « خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها...؛ (2) از اموال آنها صدقه‏اى (به عنوان زكات) بگير، تا به وسيله آن، آنها را پاك سازى و پرورش دهى، و زکات دادن مال سبب رشد و نموی اموال می گردد. (3)
خمس به معنای یک پنجم: (4) یعنی پنج یک از آنچه اضافه می ماند باید با بت خمس اموال داده شود.
2- تکدی و گدائی در اسلام مذموم و ناپسند است و ردّ كردن سائل نيز كراهت دارد،و خوب است انسان به سائل به مقدار توان کمک کند حتی اگر کافر باشد، مگر در مواردى كه كمك كردن به سائل موجب مفسده مى‏شود.
اگر گداهای خیابانی، افراد معتاد و کلاه بردار باشند و کمک به آنها باعث تقویت اعتیاد آنها می شود نباید کمک کنید ولی اگر نمی شناسید که فقیر واقعی هستند یا افراد معتاد وکلاه بردار،و نمی دانید قابل اعتماد است یانه کمک کردن به او اشکالی ندارد.لذا بهتر است انسان افراد مستحق و نيازمند در محيط پيرامون خود را شناسايى و به آنها كمك كند و كمك به كسانى شود كه تا حدى قابل اعتماد بوده و بى‏جهت و يا در جهت سوء دست به تكدى نمى‏زنند. (5)
3- آنچه در مورد انفاق حضرت علی علیه السلام اشاره کرده اید، باید توجه داشته باشید که در آن زمان مثل زمان فعلی نبوده است و تا زمانی که واقعا کسی فقیر نمی شد دست به تکدّی نمی زدند و فقط افراد فقیر واقعی که راه دیگری نداشتند طلب کمک می کردند، اما امروز افراد کلاه بردار و معتاد بیشتر از افرادی که واقعا فقیر هستند گدائی می کنند. و چون این افراد قابل شناسائی دقیق نیستند، لذا تشخیص فقیر واقعی از افرادکلاه بردار برای مسئولین هم مشکل شده است.
پی نوشت:
1. فرهنگ فقه؛ مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج1، ص 699.
2. سوره توبه، آیه 103.
3. آیت الله مکارم، تفسير نمونه، ج‏8، ص 153.
4. امام خمینی، توضیح المسائل، مسأله 1752. ( نظر رهبری مطابق با نظر امام خمینی می باشد)
5. سؤال تلفنی به شماره (7112467-0251) از دفتر آیت الله خامنه ای.