عقلانيت در بعضي احكام مراسم عشاي رباني مسيحيان نيست و تعبدي است آنها هم ميگويند در احكام حج مسلمانان و اعمال آن عقلانيت نيست و تعبدي است لطفا عقلانيتش را شما بفرماييد؟
پرسشگر گرامی باسلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
به چند نکته توجه فرمائید:
1. اعمال و رفتار و اعتقادات انسان در مقایسه با عقل انسان به سه دسته تقسیم می شوند:
دسته اول:
عقل خوب بودن آن عمل و یا درست بودن آن اعتقاد را درک و تایید می کند. مثل خوب بودن عدالت و حسن خلق و یا مثل نیازمند بودن هر معلولی به علت خاص خود و یا وجوب سپاسگذاری و پرستش خالق عالم هستی و ...
دسته دوم:
عقل بد بودن آن رفتار و یا غلط بودن اعتقاد را درک و اثبات می کند و حکم به اشتباه بودن آن می کند مثل بد بودن ظلم و کینه ورزی و... یا اعتقاد به اجتماع نقیضین و یا اعتقاد به اینکه عددی خاص هم زوج باشد و هم فرد و ...
دسته سوم :
عقل خود درک می کند که نمی تواند نسبت به آن رفتارها و اعتقادات مستقیما درک و شناخت و حکمی داشته باشد لذا در مقابل آن سکوت می کند و قضاوت در مورد آن را به دیگر منابع شناخت واگذار می کند. مثل شیوه انجام عبادات در دین و یا مقدار زکات واجب شده و یا تعداد رکعات نماز و یا اعمال خاص حج ، اگر چه در غالب موارد عقل خوب بودن اصل عمل را درک می کند اما نمی تواند در مورد شرایط و ویژگیهای مطلوب نظر دهد. (1)
2. در ادیان الهی که تمام اعتقادات و رفتارها و عبادات آن ها برگرفته از ناحیه خداوند و از مسیر وحی الهی و از طریق پیامبر خدا بیان می شود غالب اعتقادات و رفتارها و عبادات در دسته اول می باشند یعنی هم عقل به صحت و درستی آن حکم می کند و هم وحی حکم عقل را تایید می کند واما شرایط و ویژگی های لازم در عبادات غالبا در دسته سوم قرار می گیرد ، یعنی منافاتی با عقل ندارند لکن عقل نیز در مورد آنها قضاوتی ندارد ، اما قطعا در ادیان الهی چیزی مخالف عقل وجود ندارد و اگر اعتقادی و یا رفتاری با حکم عقل مردود شد و یا حکم به باطل بودن آن شد خود همین دلیل بر انحراف و جعلی بودن آن اعتقاد و یا رفتار می باشد ،لذا اگر چه در مسیحیت نیز عبادات زیادی وجود دارد که در گروه سوم قرار دارد و لذا ما نسبت به صحت و یا غلط بودن آن قضاوتی نداریم که می توان بخش عمده ای از مراسمات نظیر مراسم عشای ربانی را نیز در این گروه محسوب نمود. اما اعتقاداتی نظیر تثلیث و یا فرزند داشتن خداو ... بسیاری دیگر از عقاید فعلی و یا گذشته مسیحیان از دسته دوم و مخالف عقل بوده وقطعا باطل است و در طول تاریخ توسط سلیقه شخصی افرادی نظیر پولوس و ... به دین مسیح افزوده و تحمیل شده است.(2)
3. در دین اسلام که بعد از دین یهود و مسیح به عنوان کاملترین دین الهی و توسط آخرین پیامبر خدا جهت هدایت انسان به سوی سعادت آورده شد (3)، تنها دین الهی است که با اعجاز،و ویژگی های منحصر به فرد کتاب آسمانیش از هرگونه تحریف در امان مانده است. (4)
بسیاری از اعتقادات و عبادت های دین اسلام در دسته اول بوده و پشتوانه عقلی و عقلانی دارد و به صورت طبیعی بخشی از عبادات و ویژگیها و شرایط انجام آن در دسته سوم قرار دارد که عقل توان تشخیص و حکم در مورد آن را ندارد و حکم آن را به وحی واگذار نموده است اما در عین حال مطلوبیت اصل احکام را درک و تایید می کند.اما جالب این است که در هیچ یک از معارف دین اسلام حتی یک اعقاد بر خلاف حکم و قضاوت عقل در دسته دوم نمی یابید و این خود در کنار صد ها دلیل دیگر نسبت به حقانیت دین اسلام مؤیدی بر الهی بودن این دین است .
4. در مورد احکام و عبادات حج نیز هم کلیت آن مورد تایید عقل بوده و هم بخش عمده ای از عبادت های گنجانده شده در آن پشتوانه عقلی دارد که به بخشی از آن اشاره می شود اما همانطور که در نکات گذشته بیان شد لزومی ندارد که تمام جزئیات یک عبادت با حکم عقل ثابت شود بلکه همین مقدار که پس از اطمینان از وحیانی بودن و شرعی بودن ،مخالف عقل نباشد برای پذیرش و صحت آن کافی است.و البته بخشی از احکام حج نیز در این دسته قرار می گیرند مثل تعداد سنگها در رمی جمره و یا نحوه انجام و ترتیب انجام اعمال حج و ...
5. حج یکی از مهم ترین و سرنوشت سازترین دستورات دینی است که آثار و برکات فراوان از ابعاد مختلف دارد و از جهات مختلف مورد تایید عقل می باشد که اجمالا به چند نکته اشاره می شودکه جهت مطالعه و آگاهی بیشتر می توانید به منابع معرفی شده مراجعه فرمائید:
الف) آثار اجتماعی و سیاسی حج:
مرکزیت کعبه در اعمال حج و محور بودن شهر مکه باعث ایجاد اتحاد و همدلی بین جهان اسلام از کشورهای مختلف و و بوجود آمدن کنگره عظیمی از افراد مختلف با توانهای مختلف می شود که در حل بسیاری از مشکلات و گرفتاری های جهان اسلام در طول تاریخ مؤثر بوده و بسیاریی از توطئه های دشمنان اسلام را در ایجاد تفرقه بین جوامع مسلمان خنثی نموده است ./رشد اندیشه و آگاهی در بین مسلمین /رشد همزیستی مسالمت آمیز و توان تحمل دیگران/زمینه سازی برای تشکیل امت واحد اسلامی /رشد اخلاق اجتماعی و حفظ حدود و مقررات /اهتمام به محیط زیست و حفظ آن /تقویت هویت اجتماعی مسلمانان/آموزش و نمایش عملی جامعه نمونه /ارعاب دشمنان/و ...
ب) آثار اقتصادی حج(البته روح عبودیت در حج غالب است لکن عقلا آثار اقتصادی فراوانی دارد):
تحصیل منافع مادی در حج/گسترش تجارت و کسب و کار حتی بعد از ایام حج/گسترش صنعت حمل و نقل /تشکیل بازار مشترک اقتصادی مسلمین /توسعه سیاحت و جهانگردی و صنعت توریسم/و...(5)
ج) آثار اخلاقی و فردی حج در سایه اعمال و عبادات خاص آن:
آراستن نفس به فضائل اخلاقی /پیراستن نفس از رذائل و پلیدی ها /پرورش روح تقوا احترام به حقوق دیگران و ... .
همه این موارد تنها بخشی از آثار عقلانی حج می باشد که به صورت مختصر اشاره شد می توانید جهت اطلاع بیشتر به
کتاب «اسرار و معارف حج» اثر معاونت فرهنگی نهاد رهبری در امور حج و زیارت مراجعه فرمائید.
در زمینه آشنائی با عقاید انحرافی و دور از عقلانیت در دين فعلي مسيحيت مي توانيد به سایت ها و وبلاگ هاي که در نقد عقاید انحرافی مسیحیت فعالیت می کنند، مراجعه فرمائيد:
http://rahemasih.blogfa.com/
http://www.kelisa.blogfa.com/
http://www.islam-masih.blogfa.com/
http://www.andisheqom.com/other/books-view.php?subjectid=114
http://aryus.blogfa.com
http://www.mohabbatt.blogfa.com//
پي نوشت ها:
1. مجله مبلغان ،خرداد 1381، مسلسل 29؛هفته نامه پنجره ، مسلسل 60.
2. رك:«مسیحیت شناسی مقایسهای »اثر محمد رضا زیبایی نژاد.
3. آل عمران (3) آيه 19
4. حجر (15) آيه 9.
5. اسرار و معارف حج ،نشر معاونت فرهنگي نمايندگي ولي فقيه در امور حج،1389ش.






