ازدواج و بخت بسته

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی و مذهبی
علاوه بر این که مشکل ازدواج برای جوانان از جمله مسائل و مشکلاتی است که همواره دغدغه خانواده ها بوده و امروزه به جهت مسائلی که در این مختصر مجال بررسی و واکاوی آن وجود ندارد و از حوصله نوشتار خارج است، به نظر می رسد که مشکل اساسی شما این است که به خود اعتماد به نفس ندارید و به استعدادها و توانایی هایی که خداوند در شما قرار داده است، ایمان ندارید. شما در سؤال خود به این مطلب اشاره کردید که از هر نظر سالم هستید و این نعمت، نعمت کمی نیست که خداوند به شما داده است. تازه هنوز شما 21 سالتان است و این، سن زیادی نیست که شما بابت نیامدن خواستگار، نگران هستید و به دلیل همین مسئله، با خدا قهر کرده اید. آیا اگر بعداً این مشکلات حل شد و ان شاء الله ازدواج کردید، باز هم با خدا قهر خواهید کرد؟! آیا بهتر نیست به مسائل کمی منطقی تر نگاه کنیم. بی تردید، با قهر کردن و نماز نخواندن، مشکلی حل نخواهد شد؛ بلکه مطمئن باشید که مشکلات دو چندان خواهد شد. علاوه بر این که خداوند به نماز من و شما نیازی ندارد و نماز خواندن من و شما، به حال او سودی ندارد؛ بلکه این من و شما هستیم که به این نمازها و دعاها و توسلات نیازمندیم. اما لازم است نکاتی را خدمت شما خواهر گرامی عرض کنیم:
در باره دعا به این نکته توجه داشته باشید که اگر دعا با شرایط و آداب آن تحقق یابد، نتیجه خواهد داشت. امام صادق (ع) در خصوص آداب و شرایط دعا می فرماید: «إحفِظ آدابَ الدّعا و أُنظُر مَن تَدعُو و کیف تَدعُو و لماذا تَدعُو... فإن لم تأتِ بشرطِ الدّعا فلا تَنتَظِر الاِجابهَ؛ (1)آداب دعا را به جا آور و ببین چه کسی را می­خوانی و چگونه می­خوانی و برای چه می­خوانی ... . پس اگر شرط دعا را به جا نیاوری، منتظر استجابت نباش».
در دعا کردن به آداب دعا توجه داشته باشید؛ از جمله آدابی که برای دعا ذکر شده، این است که:
1. گفتن «بسم الله الرحمن الرحیم» در ابتدای دعا؛
2. حمد و ثنای خداوند گفتن؛
3. دعا را با صلوات شروع کردن و با صلوات بر پیامبر و اهل بیت ختم کردن؛
4. مأیوس نبودن از اجابت دعا و این که یقین بداند خداوند قادر است دعای او را بر آورده کند؛
5. همگان را دعا کردن.
در روایات وارد شده که اگر دعا با شرایط و ویژگی­های آن خوانده شود، سه اثر بر آن مترتب است:
- یا به زودی آنچه را خواسته­ای، به تو می دهد.
- یا برای آخرت تو بیش تر از آنچه خواستی، ذخیره می­کند.
- و یا بلائی را از تو دفع می­کند که اگر به تو می­رسید، تو را هلاک می­کرد. (2)
بنابراین، هیچ دعایی اگر با شرایطش باشد، بی­جواب نمی­ماند و لازم است انسان در آسایش و گرفتاری­ها و بلاها همواره به یاد خدا باشد و دست نیاز خویش را به سوی او دراز کند. علاوه بر این که برخی از دعاها، به صلاح و مصلحت انسان نیست. خداوند در قرآن می فرماید: «عسی ان تکرهوا شیئاً و هو خیر لکم و عسی ان تحبوا شیئاً و هو شر لکم والله یعلم و انتم لاتعلمون؛ (3)چه بسا چيزى را خوش نداشته باشيد، حال آن كه خيرِ شما در آن است. و يا چيزى را دوست داشته باشيد، حال آن كه شرِّ شما در آن است. و خدا مى‏داند و شما نمى‏دانيد».
همان طوری که پیش از این نیز گفتیم، سن شما برای ازدواج دیر نشده است. این امری است که غالباً به سراغ همه دختر خانم ها می آید؛ فقط دیر و زود دارد؛ چون معمولا باید خواستگار برایشان بیاید. شاید فعلاً مصلحت شما در ازدواج نیست تا آن همسری که می تواند شما را خوشبخت کند، به سراغ تان بیاید. ولی از این نکته هم غافل نمانید که: هر چند دعا در حل معضلات از جمله ازدواج نقش مؤثری دارد، ولی باید بدانیم دعا هرگز نباید جانشین فعالیت گردد؛ یعنی نمی توان به صِرْف دعا کردن، ‌به مقصود و هدفِ دلخواه نائل گشت؛ چون خداوند برای هر کاری، اسباب و مقدماتی قرار داده و از مردم می خواهد که از همان راه ها وارد شوند. امام صادق (ع) می فرماید: «خداوند امتناع دارد که امور عالَم را جاری کند؛ مگر از طریق وسایط و اسبابی. خداوند برای هر چیز، سببی، و برای هر سببی، شرحی و حکمتی، و برای هر شرح و حکمتی، دانشی، و برای هر دانشی، دروازه گویایی قرار داده است». (4) طبق روایات، لازمه استجابت دعا، اقدام و انجام وظیفه است و از این رو، یکی از کسانی که دعایشان مستجاب نمی شود، فردی است که در وظیفه خود را انجام ندهد و بگوید: «خداوندا، مرا روزی ده!» به او گفته می شود: «آیا به تو دستور تلاش ندادم». (5)
ازدواج نیز مانند امور دیگر، به مقدمات و شرایطی بستگی دارد که باید آن ها را فراهم کرد؛ مثلاً پدر و مادر و بستگان و واسطه ها، نقش اساسی در ازدواج دختران و پسران دارند. دختری که مایل به ازدواج است، باید هم از اخلاقی متین و نیکو در ارتباط با نزدیکان خود بهره مند باشد و هم با ظاهری آراسته در جمع زنان و مجالس زنانه حاضر شود؛ یعنی خود را در محیط امن عرضه کند و با دوستان خویش ارتباط صمیمانه برقرار نموده و در فعالیت های دینی و فرهنگی سالم، حضور داشته باشد. پس با دعا و با استمرار و اصرار بر آن و انجام وظایف خود - که ذکر شد - منتظر باشید تا لطف حضرت حق شامل حال تان شود. در پایان، نکته مهمی که نباید از آن غفلت نمود، این است که از نظر اسلام رفتن پیش دعانویس و این که بخت انسان بسته شده است، همه از خرافات است و قطعاً یکی از مواردی که باعث بروز این مشکل برای شما شده است، این است که شما پیش دعانویس رفته اید و او به شما القا کرده که بخت شما بسته شده و همین باعث شده که شما فکر کنید که زمان ازدواج شما خیلی دیر شده؛ در حالی که این چنین نیست.
در ضمن، اگر جواب سؤال خود را دریافت نکرده اید، می توانید سؤال خود را با جزئیات بیش تری از خود و شرایط خانوادگی تان دوباره مطرح کنید تا ما بیش تر و بهتر جوابگوی شما باشیم.
موفق باشید.

پی نوشت ها:
1. علامه مجلسی، بحار الانوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، 1404ه ق، ج 90، ص 322، باب 17 آداب الدعا.
2. شبّر، عبد الله، اخلاق، ترجمه محمد رضا جباران، قم، انتشارات هجرت، چاپ پنجم، 1379ه ش، ص 104.
3. بقره (2)، آیه 216.
4. ثقة الاسلام کلینی، اصول کافی، دار الکتب الاسلامیة، طهران، 1365 ه ش، ج 1، ص 183.
5. همان، ج 2، ص 511.