سینه زنی

پرسش: سینه زنی
شرح : سلام 1.برهنه شدن و سینه زدن برای امام حسین از کجا آمده است؟
پاسخ:

در ابتدا باید گفت:
اصل عزاداری ریشه در دین وسیره معصومان دارد و از خود اهل بیت پیامبر (ص) رسیده است، اما چگونگی آن مانند سینه و زنجیر زنی، سیاه پوشی و ... تا حدود زیادی با شیوه های قومی ، ملی و سنت های اجتماعی عجین وتابع فر هنگ وشرایط جامعه می باشد . عزادری به صورت سینه زنی یکی از این قالب وروش ها می باشد که مردم با توجه به سنت ،فرهنگ وآداب خود بدان پر داخته اند . درباره تاریخ پیدایش آن می توان گفت : سینه زنی از مراسم سنتی عزاداری برای سید الشهدا و دیگر ائمه مظلوم است که همراه با نوحه خوانی و با آهنگ خاصی بر سر و سینه زدن همراه است. اصل این سنت به ویژه در میان عرب ها رواج داشته و بعدها به صورت موجود در آمده است. (1)
همچنین از برخی منابع تاريخى دیگر استفاده می شود : وقتى بنى‏هاشم براى اولين بار از مدينه به كربلا آمدند و با كاروان اسراء در آن مكان برخورد نمودند به رسم عزادارى زنانشان دست به سينه مى‏زدند.هم چنین آن چه از منابع تاريخى و قرائن ديگر به دست مى‏آيد آن است كه سوگوارى اهل بيت(ع) و شيعيان در دوره‏ امويان و اوائل عصر عباسيان با سرودن شعر و گريستن، شيون نمودن، احيانا سياه پوشيدن و پريشان نمودن مو و گاهى به سر و سينه كوبيدن ، صورت مى‏گرفت. شاید همین نحو عزاداری اهل بیت امام حسین (ع) موجب شد که سینه زنی رواج پیدا کند . اما جزییات و گسترش آن در مرور زمان گسترش یافته وامروزه به صورت رایج ترین روش عزاداری درآمده باشد البته در این میان برخی دیگر باور دارند سينه زنى و نوحه خوانى در زمان‏صفويه رايج‏شده و توسعه پيدا ودر عصر قاجاريه با توسعه و تجمل بيشتر در پايتخت رواج یافت دسته گردانى در عصر قاجار،بويژه در زمان ناصر الدين شاه با آداب و تشريفات و تجمل بسيار برگزار مى‏شد.
دسته‏هاى روز با نقاره و موزيك جديد وعلم و بيرق و كتل،و دسته‏هاى شب با چراغ زنبورى و حجله و مشعل به راه‏مى‏افتاد و در فواصل دسته سينه‏زنها با آهنگ موزون سينه مى‏زدند.نوحه خوانى و سينه‏زنى حتى در اندرون شاهان قاجار،بين خانمهاى اندرون نيز متداول بود...». (2) حقیقت این است که این سینه زنی در دوران صفویه توسعه یافت و در عصر قاجاریه بیش‏تر رواج پیدا کرد نه اینکه آغاز پیدایش سینه زنی عصر صفویان باشد.

پی نوشت ها :
1. ر.ک: على ابوالحسنى (منذر) سياهپوشى در سوگ ائمه نور ، قم، ص317.
2. جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، قم ،نشر معروف،1378 ، ص 237.

پرسش: آیا اصلا سینه زنی برای امام حسین واقعا کار خوبی است و ریشه ی دینی دارد یا خیر؟

پاسخ:

به نظر می رسد روایت وسندی از معصو مان درباره سینه زنی ندار یم، آنچه که درسیره وگفتار معصومان (ع) وجود دارد اصل عزاداری است که این امر در قالب های مختلف ظهور وبروز نموده اند، مثلا زمان پيامبر و امامان(ع) در عزاي عزيزان به ويژه در شهادت حمزه سيد الشهدا و سپس در شهادت سالار شهيدان حسين بن علي(ع) و ساير شهيدان کربلا روضه مي خواندند گريه مي کردند. معروف است پيامبر و حضرت زهرا (س) برای امام حسین (ع) گریه می کردند در دوره امامان(ع) از امام سجاد به بعد در مصيبت امام حسين(ع) غالباً يك نفر مصيبت و مرثيه مي خواند و خود و ديگران گريه مي کردند. در زمان امام باقر (ع)، امام كاظم(ع)، امام سجاد(ع) نيز چنين بود.
در مورد امام رضا (ع) نقل کرده اند كه حضرت از دعبل خزاعي درخواست كرد مرثيه بخواند. (1)
بدینسان باید گفت:
علی رغم اینکه درباره سینه زنی روایت نداریم، اما این امر از مصادیق عزادای است،لذا اگر سینه زنی باشرایط اسلامی صورت گیرد مطلوب می باشد، افزون برآن سینه زنی جزء شعائر الهي (2) و نشان دهندة محبت افراد به اهل بيت (ع) و نوعی اظهار حزن و علاقه به امام حسین (ع) محسوب می گردد : به سر و سینه زدن در عزا و مصیبت بزرگى همچون مصائب امام حسین علیه السلام و اهل بیت پیامبر امرى طبیعی است همان‏گونه که متعارف است مردم در مرگ عزیزترین عزیزان خویش به سر و سینه مى‏زنند. هر چند لازم است از کارهاى موهن و نادرست پرهیز شود. (3)
پینوشت ها :
1. سعید داودی ومهدی رستم نژاد، عاشورا ، انگیزه ها ، قم مدرسه الامام علی بن ابی طالب (ع)، 1384 چاپ اول ، ص51 به بعد.
2. جواد محدثی، فرهنگ عاشورا،، قم، نشر معروف، 1389ش، ص 237.
3. ر.ک: عاشورا ریشه‏ها، انگیزه‏ها، رویدادها، پیامدها، ص 81.

پرسش: سینه زنی
شرح : سلام 1.برهنه شدن و سینه زدن برای امام حسین حکم آن چیست؟

پاسخ:
پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
برهنه شدن برای سینه زدن برای ائمه علیهم السلام اشکال ندارد، لكن شايسته است كه عزادارى امام حسين با وقار و به صورت آبرومندى برگزار شود، لخت سينه زدن اشکال ندارد. اگر در مجلسی که خانم ها هم حضور داشته باشند ؛ بهتر است از لخت شدن برای سینه زدن خود داری شود و چنانچه برهنه سینه بزنند اشکال ندارد؛ ولی بر خانم ها واجب است که نگاه نکنند. (1)
پی نوشت:
1. امام خمینی، استفتاءات، ج‌، سؤالات متفرقه سؤال 35 ،صفحه 580 . (در مسائلی که رهبری فتوی نداشته باشد و علم به اختلاف فتوای رهبری با امام نباشد فتوای امام خمینی برای مقلدین رهبری حجت است؛ پاسخ سوالهای مورد ابتلاء از رهبری، سؤال1).