روزه

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
در آموزی­های دینی ما مراد از سحرخیزی، بیداری همراه با عبادت و تهجد است. در فضیلت و آثار و برکات سحر خیزی و نماز شب روایات فراوانی داریم که با دقت در آنها متوجه می شویم که چرا سحر خیزی مطلوب است و موضوعیت دارد و خود به خود خوب و پسندیده است:
1- شیخ صدوق در چندین کتاب از پیامبر (ص) نقل می­کند: «اشراف امتی حمله القرآن و اصحاب اللیل؛ (1) شرافتمندان امت من حاملان قرآن و شب زنده داران هستند».
2- در روایتی از پیامبر آمده است: «مازال جبرئیل یوصینی بقیام اللیل حتی ظننت ان خیار امتی لن نیاموا؛ (2) جبرییل به قدری سفارش سحرخیزی را به من کرد که گمان کردم برگزیدگان و نیکان امت من هرگز نخواهند خوابید».
3- در حدیثی حضرت صادق (ع) در تفسیر آیه «ان الحسنات یذهبن السیئات؛ بی شک کارهای نیک، کارهای بد را پاکسازی می کند» فرمود: «صلاة اللیل تذهب بذنوب النهار؛ (3) نماز شب گناهان روز را پاک می کند».
4- از امام زین العابدین پرسیدند: چرا چهره و صورت شب زنده ترین زیبا است؟ فرمود: چون آنان با پروردگار خویش خلوت کرده اند و خداوند به آن ها جامه ای از نور خویش پوشانده است». (4)
5- جابر بن عبدالله انصاری می گوید: شنیدم رسول خدا فرمود: «ما اتخذ الله ابراهیم خلیلا الا لاطعامه الطعام و صلاته باللیل والناس نیام؛ (5) خداوند ابراهیم را دوست خود قرار نداد مگر به این خاطر که سفره اش باز بود. هنگامی که مردم در خواب بودند، به نماز می ایستاد».
6- پیامبر می فرماید: نماز شب موجب خشنودی پروردگار و محبت فرشتگان و روش پیامبران و نور معرفت خدا و
ریشه ایمان و راحت تن و بدن و ناخشنودی شیطان و سلاح علیه دشمنان و به هدف رسیدن دعا و قبولی اعمال و
برکت روزی و شفیع میان صاحبش و فرشته مرگ و چراغ قبر و بستر زیر دو پهلو در قبر و پاسخ منکر و نکیر (دو فرشته بازپرس الهی) و مونس و زایر مرده در قبر تا روز قیامت است. در روز قیامت نماز شب، سایه ای بالای سر و تاجی بر تارک صاحبش و جامه ای بر تنش و نور پیشانی و پرده ای میان او و آتش و حجتی برای مؤمن در پیشگاه خدا و سنگینی میزان اعمال و وسیله عبور از پل صراط و کلید در بهشت است». (6)
7- پیامبر (ص) به علی (ع) فرمود: «و علیک بصلوة اللیل و علیک بصلوة اللیل و علیک بصلوة اللیل؛ (7) بر تو باد به نماز شب، بر تو باد به نماز شب، بر تو باد به نماز شب».
8- در حدیثی حضرت صادق(ع) به فردی به نام سلیمان دیلمی می فرماید: «یا سلیمان لا تدع قیام اللیل فان المغبون من حرم قیام اللیل؛ (8) ای سلیمان! شب زنده داری را از دست مده، چون زیان دیده کسی است که از شب زنده داری محروم گردد».
9- سحرخیزی و استفاده از هوای مفید آن هنگام، برای‏بدن، نشاط آور است. در حدیث است که: «قیام اللیل مصحة البدن؛‏ (9) شب زنده‏داری، بدن را تندرست می‏کند».
در حدیث دیگری اضافه بر آثار معنوی آن، خاصیت درد زدایی برای آن بیان شده است: «. . . و مطردة ‏الداء عن اجسادکم‏». (10)
10- نماز شب، نشان عشق و محبت انسان به آفریدگار است. علاقه، انسان را از خواب، جدا می‏کند. به راز و نیاز نیمه‏شب، با محبوب وا می‏دارد. اگر عشق نباشد، انسان با چه انگیزه‏ای، در تنهایی و تاریکی، از استراحت دست‏ بشوید و در خلوتی عارفانه، به گفتگو با معشوق بپردازد؟
در یک حدیث قدسی از قول خداوند، می‏خوانیم: « كَذَبَ مَنْ زَعَمَ أَنَّهُ يُحِبُّنِي فَإِذَا جَنَّهُ اللَّيْلُ نَامَ عَنِّي أَ لَيْسَ كُلُّ مُحِبٍّ يُحِبُّ خَلْوَةَ حَبِيبِه؛ (11) دروغ می‏گوید آن که مدعی محبت من است، ولی وقتی شب‏ فرا می‏رسد، می‏خوابد. آیا مگر هر عاشقی، خلوت با معشوقش را دوست ندارد؟».
11- انسان، با تداوم نماز شب و تهجد و عبادت‏های شبانه، می‏تواند به مقامی‏ از کمال و صفای نفس و قرب به خدا برسد که چشم و گوش و دست‏خدایی پیدا کند (جز حق نبیند، جز حق نشنود و جز حق، عمل نکند) به آن جا برسد که هر دعایی کند، مستجاب گردد.
وقت نماز شب از نصف شب است تا اذان صبح. با فضیلت‏ترین وقتش ثلث آخر شب است. هر چه به اذان صبح نزدیک‏تر شود، فضیلتش بیش تر می شود. معمولا اولیای الهی زود می خوابیدند تا زود از خواب بیدار شوند. سحر خیزی نیز برخاستن قبل از اذان صبح برای نماز شب است که حداقل به اندازه خواندن نماز شب باشد. اگر بیش تر از آن نیز باشد که مثلاً علاوه بر نماز شب ‌تلاوت قرآن نیز داشته باشد، بهتر است.
پی نوشت ها :
1. شمع سحر، سید احمد فهری، انتشارات دارالکتاب، ص 13.
2. همان، ص 19.
3. همان، ص 21.
4. همان، ص 21.
5. همان، ص 22.
6. همان، ص 28.
7. همان، ص 29.
8. همان، ص 22.
9. شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، 29 جلد، مؤسسه آل البيت عليهم‏السلام قم، 1409 هجرى قمری ، ج 8 ،ص 150.
10. همان،ج، 8،ص 149.
11. همان،ج 7،ص77.