در باره ولی امر و ولی حق که در قران آمده است

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
خداوند تنها کسی است که بر مخلوقات ولایت بالذات دارد و غیر خدا نه بر خود و نه بر غیر خود ولایت ذاتی ندارد :
«أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَ هُوَ يُحْيِ الْمَوْتى‏ وَ هُوَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدير؛ (1) آيا آنها غير از خدا را ولىّ خود برگزيدند؟! در حالى كه «ولىّ» فقط خداوند است و اوست كه مردگان را زنده مى‏كند، و اوست كه بر هر چيزى تواناست!».
ولیّ یعنی متولی امر و اداره کننده و جلب کننده سود و دفع کننده ضرر ، فقط خداست و غیر خدا به خودی خود و مستقلا مالک هیچ چیزی نیست و قدرتی ندارد تا بتواند متولی امر و مالک نفع و ضرری باشد.
اما خداوند قادر مطلق است و می تواند به افرادی قدرت و توان اداره و هدایت و تدبیر بدهد و آنان را به عنوان "ولیّ" بندگانش برگزیند و خدا چنین کرده و علاوه بر این که خودش ولی بالذات و حقیقی است ، پیامبر و اولیایش را به ولایت بر مؤمنان برگزیده است :
«إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ؛ (2)سرپرست و ولىّ شما، تنها خداست و پيامبر او و آنها كه ايمان آورده‏اند همانها كه نماز را برپا مى‏دارند، و در حال ركوع، زكات مى‏دهند».
«النَّبِيُّ أَوْلى‏ بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ؛ (3) پيامبر نسبت به مؤمنان از خودشان سزاوارتر است».
«إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى‏ صِراطٍ مُسْتَقِيم؛ (4) و تو مسلّماً به سوى راه راست هدايت مى‏كنى».
«يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَة؛ (5) آنها را پاك كند و كتاب و حكمت بياموزد».
و مؤمنان را هم بر پذیرش این ولایت و سرپدستی امر کرده است:
«وَ مَنْ يَتَوَلَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغالِبُون؛ (6) و كسانى كه ولايت خدا و پيامبر او و افراد باايمان را بپذيرند، پيروزند (زيرا) حزب و جمعيّت خدا پيروز است».
بنا بر این خدا ولی بالذات است و پیامبر و اهل بیت او و منصوبان خاص و عام آنان به امر و اراده خدا اولیای ما هستند که هدایت می کنند و ولایت دارند و ما به امر خدا موظف به پذیرش ولایت آن ها که همان تجلی ولایت خدا است، می باشیم.
پی نوشت ها:
1. شوری (42) آیه 9.
2. مائده (5) آیه 55.
3. احزاب (33) آیه 6.
4. شوری (42) آیه 52.
5. آل عمران (3) آیه 164.
6. مائده (5) آیه 56.