حکم روزه قضا

با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما در این ماه عزیز؛ و تشکر به خاطر ارتباطتان با مرکز؛
اگر انسان عمدا نماز ها و روزه های خود را انجام نداده باشد، باید آن ها را قضا کند و در روزه علاوه بر قضا کفاره هم لازم است. (1)
اگر در تعداد نماز و روزه شک داشته باشد، باید آن مقدار که یقین دارد به جا آورد و بیشتر از آن لازم نیست. (2)
در کفاره روزه انسان به ازای هر روزه ای که نگرفته است یا باید شصت روز ، روزه بگیرید و یا شصت مد طعام به فقیر بدهد یعنی 750 گرم گندم یا جو یا برنج و مانند آن را به شصت فقیر بدهد و یا آن ها را سیر کند.
اگر انسان توانایی برای گرفتن روزه نداشته باشد و یا تمکن مالی برای پرداخت کفاره ندارد، هر چند مد که می تواند طعام به فقرا بدهد و اگر اصلا تمکن مالی ندارد، باید استغفار کند و اگر بعدا تمکن مالی پیدا کرد، واجب نیست که کفاره را بپردازد؛ هر چند که بهتر است این کار را انجام بدهد. (3)
در هر صورت قضای روزه ها ساقط نمی شود و انسان باید قضای روزه را بجا آورد.
اگر روزه انسان قضا بشود، باید تا قبل از ماه رمضان سال بعد روزه ها را قضا کند؛ اگر عمدا این کار را انجام ندهد، علاوه بر اینکه باید قضای روزه ها را بجا آورد باید به ازای هر روزه ای که نگرفته است یک مد طعام به عنوان کفاره تاخیر قضای روزه به فقیر بدهد. (4)
پرداخت کفاره بر خود زن واجب است و لازم نیست که شوهر و یا خانواده او کفاره را بپردازد. اما اگر آن ها کفاره را بدهند از عهده زن ساقط می شود.
برای آن که قضا کردن نمازها موجب مشقت نشود و فشار بر شما نیاید و از اصل کار منصرف نشوید، راه آسان، قضا کردن تدریجی است؛ یعنی می‌توانید با هر نماز واجب، یک نماز قضا بخوانید؛ مثلا با نماز صبح یک نماز صبح را قضا کنید. با نماز ظهر و عصر، نماز قضای ظهر و عصر را به جا آورید. همچنین با نماز مغرب و عشا مثل همان را قضا کنید. در صورتی که در ایام تعطیلی وقت بیش تری داشته باشید، در یک روز چند شبانه روز نماز قضا کنید. خلاصه هر گاه در طول شبانه روز وقت پیدا کردی، می توانی قضای نمازها را بخوانی.
می توان مستحبات نماز مانند اذان و اقامه، و قنوت نمازها را نخوانید. فقط واجبات را به جا آورید تا زودتر قضای نمازها تمام شود.
پی نوشت ها:
1. آیت الله صانعی، توضیح المسائل، م 1345.
2. همان، م 1356.
3. همان، م 1643.
4. همان، م 1687.