طریقه خلقت توسط خداوند

با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما در این ماه عزیز؛ و تشکر به خاطر ارتباطتان با این مرکز؛
خداوند در آیة 38 ق می‌فرماید: "وَ لَقَدْ خَلَقْنَا السَّمَـَوات‌ِ وَالاْرْض‌َ وَ مَا بَیْنَهُمَا فِی سِتَّة‌ِ أَیَّام‌...; آسمان‌ها و زمین و آن‌چه را که میان آن دو است در شش روز آفریدیم‌..."
وقتی ارادة خدا بر وجود چیزی تعلق گرفت‌، وجود آن‌، بر چیز دیگری توقف ندارد و ارادة خدا علت تامه وجود آن است‌; اما هر طور که اراده کند، همان طور موجود می‌شود; یعنی اگر اراده کند در یک لحظه موجود شود، در همان یک لحظه ؛ اگر اراده کند در چند میلیون سال موجود شود ،در همان مقدار از زمان‌، بدون کم و زیادی موجود می‌شود.(1)
آن‌چه خدا انجام می‌دهد، همان اراده است‌، که اراده زمان‌بردار نبوده و در زمان واقع نمی‌شود. اما آن‌چه تحقق می‌یابد و موجود می‌شود، دو قسم است‌:
موجودی مادی و محدود به ظرف زمان است و یا موجودی مجرد و غیر زمانی‌;
در مورد مجردات واضح است که وجودشان زمان بردار نیست و بلافاصله بعد از ارادة خدا در یک لحظه موجود می‌شوند. اما، از آن‌جا که ماده شایستگی آفرینش دفعی را ندارد، محال است موجودات مادی در یک لحظه خلق شوند و این به قدرت خالق ربطی ندارد; مثلاً: اگر گفته شود در ظرف یک لیتری نمی‌توان دو لیتر شیر ریخت‌، به این مفهوم نیست که شیر کم و محدود است‌، بلکه ظرف محدود است‌. همان طور که مکان و طول و عرض بُعد وجودی موجودات مادی است‌; بنابراین تحقق یافتن ماده بدون آن ها محال است‌، بدون زمان هم ممکن نیست به وجود بیایند . زمان‌دار بودن‌، مقتضای مادی بودن آن ها است‌، به عنوان نمونه‌: یا یخ موجود نمی‌شود و یا اگر موجود شود ،حتماً سرد است .
ممکن نیست یخی باشد که سرد نباشد. پس در خلقت موجودات مادی آنچه از خدا واقع می‌شود، همان اراده است‌. چون موجود مادی به علّت‌ِ مادّی بودن‌، زمان‌دار است‌، باید در زمان مشخصی موجود شود . خلق‌ِ موجود مادی بدون زمان محال است‌.(2)
اما اینکه چرا زمان خلقت عالم 6 روز بوده ،نه کم تر و نه بیش تر؟ یعنی چرا خدا اراده کرد که در 6 روز موجود شوند؟
مراد از 6 روز (ستّة ایّام‌) شش روز از روزهای معمولی نیست‌، چون روز معمولی از حرکت زمین به دور خود و به دور خورشید حاصل می‌شود، که قبل از خلق آسمان و زمین معنا ندارد، بلکه مراد از آن 6 زمان‌(3) یا 6 دورة و 6 مرحلة خلقت‌،(4) می‌باشد. اما دلیل 6 مرحله بودن یا 6 بُرهه از زمان بودن خلق آسمان ها و زمین این است که‌، مسیر عادی تکامل آسمان و زمین و قابل سکونت شدن زمین همان مقدار بوده ، خدا اراده کرده که همة امور به اسباب عادی خود تکامل یافته و مسیر عادی خود را طی کنند، که این‌، ارادة تکوینی خداست‌. همان طور که سیر عادی تکامل جنین 9 ماه و 9 روز طول می‌کشد، اما خدا قادر است در کم تر از آن هم آن را کامل کند.
پس‌: اوّل این که خلقت آسمان ها و زمین به علّت مادّی بودنشان زمان‌مند است و در یک لحظه ممکن نیست‌.
دوّم‌: چرا در کم تر از 6 مرحله یا شش مرحله از زمان نشد؟ به دلیل این بود که خدا خواست مسیر عادی و طبیعی تکامل خود را طی کنند و ارادة تکوینی خدا بر همین است‌.
ممکن است دوران های شش گانه را بر اساس نظریات علمی به ترتیب ذیل بیان کرد:
1ـ روزی همه جهان به صورت توده گازی بود که بعد در اثر گردش به دور خود از هم جدا گردید و کرات آسمانی تشکیل شد;
2ـ کرات تدریجاً به صورت توده مذاب نورانی , یا سرد و قابل سکونت درآمد; یعنی کرات نخست همه با هم بودند و در مقطعی از هم جدا شدند;
3 -بعد منظومه شمسی تشکیل یافت و زمین از خورشید جدا شد;
4 -در مرحله دیگر زمین سرد شد و آماده حیات گردید;
5 -مقطع دیگر گیاهان و درختان در زمین آشکار شدند;
6 سرانجام حیوانات و انسان در روی زمین پدیدار شدند.(5)

پی نوشت:
1.مكارم شيرازي ، تفسیر نمونه‌، ج 1، ص 418، نشر دار الكتب الاسلاميه ، تهران .
2. معارف قرآن‌، مصباح یزدی‌، ص 177 ـ 192، نشر انتشارات اسلامی‌.
3. المیزان‌، طباطبایی‌، ج 17، ص 362، نشر جامعة مدرسین‌.
4. معارف قرآن‌، ج 2، ص 241، نشر در راه حق‌.
5. تفسیر نمونه، ج6، ص 202 - 200.