باسلام و عرض ادب و ارادت و خسته نباشید خدمت دست اندرکاران محترم این وبسایت
محورهای سوال من در سوالهای زیر خلاصه میشود. خیلی ممنون میشم پاسخ بدید.
1- مگر قرار نیست هر فرد قبل از پذیرش اسلام اصول آنرا با تحقیق و تفحص و مطالعه بپذیرد و هنگامی که به یقین رسید اسم خود را مسلمان بگذارد، شهادتین بگوید و در فروع دین تقلید کند؟ اگر اینطور نیست و من اشتباه درک کرده ام لطفا آنرا اصلاح فرمائید.
2- اگر مطلب ذکر شده در بند قبل صحیح است به چه علت هنگام تولد نوزاد در گوش او اذان میگوئیم؟ اگر پسر باشد او را ختنه میکنیم و... او که در آن سن درک درستی از اصول توحید نبوت عدل معاد امامت ندارد!
3- اگر فردی پس از تحقیق و تفحص و مطالعه و پرسش در خصوص اصول دین به یقین نرسید و فرضا نعوذ بالله در یکی از پنج اصل دین شک داشت و حتی با مراجعه به علما و روحانیون و طرح شبهات ذهنی خود (بدون حب و بغض شهوانی و کاملا صادقانه) قانع نشد او باید چکار کند؟ آیا میتواند به صرف اینکه پدر و مادرش مسلمانند، مسلمانی را به اجبار خانواده و جامعه بطور صوری بپذیرد و در دل خود یقین نداشته باشد؟ آیا نماز بدون یقین به اینکه در محضر خدا در حال صحبت با او هستم ارزشی دارد؟

قبلا و قلبا از پاسخ شما سپاسگزارم
با آرزوی توفیق و سلامتی برای شما و همکاران محترمتان

پاسخ:
@@@@با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما در این ماه عزیز؛ و تشکر به خاطر ارتباطتان با این مرکز؛
پاسخ در دو محور ارایه می شود :
الف_ امور یاد شده در بند اول پرسش مسئولیتی است که متوجه انسان بعد از رسیدن به سن تکلیف می شود. آن چه در بند دوم پرسش آمده ، مسئولیت دینی است که متوجه والدین است که نسبت به آن بچه دارد.بی تردید انجام این برنامه ها در شکل گیری درست شخصیت دینی و اسلامی بچه نقش اساسی دارد . در واقع مسیر درست زندگی او را رقم می زند. از این رو اسلام در آغاز این تکلیف را بر عهده والدین نهاد تا از این رهگذر زمینه شکوفایی فطرت توحیدی بچه ها را فراهم سازد.
حقوق یا تکالیفی که والدین بعد از تولد نسبت به فرزندان دارند، دو نوع است:
یک قسم آن جنبه اخلاقی و استحبابی دارد که رعایت آن‏ها زمینه ساز رشد و کمال عقلی و فکری و روحی و معنوی فرزندان است. قسم دیگر حقوق قانونی فرزندان و تکلیف شرعی والدین به حساب می‏آید.
از هر یک از آن دو نوع به اختصار بحث می‏شود.
1 - گفتن اذان و اقامه:
مستحب است در آغازین روزهای تولد، حداکثر تا روز هفتم در گوش راست، اذان و در گوش چپ، اقامه گفته شود، تا بدین وسیله علاوه بر پاسخ گویی به ندای فطرت توحیدی و شکوفایی میل خداجویی بچه، او را از برخی بیماری‏های جسمی مانند "ام الصبیان" که نام بادی خطرناک است که موجب آزار بچه می‏شود، بیمه نماید. (1)
2 - باز کردن کام بچه با تربت ابی عبدالله الحسین (ع) و آب فرات، تا مودت و محبت اهل البیت (ع) و روح توحید و عدالت خواهی و ظلم ستیزی از آغاز تولد در جان او نهادینه شود.
اگر تربت و آب فرات نبود، با خرما یا شیرینی دیگر، کام طفل بازگردد. این عمل را اصطلاحاً "تحنیک" گویند.
3 - تراشیدن موی سر نوزاد:
مستحب است در روز هفتم تولد، موی سر نوزاد تراشیده و به اندازه وزن مو، نقره صدقه داده شود. ابن قیم جوزی در کتاب "تحفة المولود" می‏گوید: تراشیدن موی سر نوزاد در روز هفتم، حس بویایی و بینایی و شنوایی بچه را تقویت می‏کند.(2)
4 - عقیقه کردن:
مستحب است گوسفندی را در روز هفتم تولد جهت سلامتی بچه و بیمه نمودن وی از انواع حوادث، ذبح کنند . گوشت آن را مطابق دستورهایی که در کتب فقهی آمده، میان فقرا و همسایگان تقسیم کنند.
5 - ختنه کردن:
مستحب است این کار در روز هفتم بعد از ولادت انجام گیرد. اگر در آن موقع انجام نگیرد در آغاز بلوغ واجب می‏شود.
جهت آگاهی از کلمات پیامبر اکرم (ص) و امامان (ع) در مسئله ، نگاهی به روایات خواهیم داشت.
نگاهی به برخی روایات در خصوص تکالیف والدین و حقوق فرزندان
1 - امام محمد باقر (ع) فرمود: "مصونیت اطفال از خطرات و انحرافات عقیدتی و فکری و عملی در پرتو صلاحیت و شایستگی پدران آن‏ها نهفته است".(3)
سپس وظایف اولیا و حقوقی را که فرزندان در امور دینی بر گردن والدین دارند، به شرح زیر بیان می‏فرمایند:
الف) در سه سالگی به فرزند خود کلمه "لا اله الا الله" را بیاموزید . بدین وسیله او را با خدای یگانه آشنا سازید.
ب) در چهار سالگی او را با نبوت پیامبر اسلام آشنا کنید . کلمه "محمد رسول ا لله" را به او آموزش دهید.
در پنج سالگی احکام قبله و قبله‏شناسی را به او بیاموزید . او را با نماز و سجده و ذکر آن آشنا سازید.
ت) در شش سالگی احکام رکوع و سجود و سایر افعال و اذکار نماز را به او بیاموزید.
ث) در هفت سالگی احکام وضو (طهارت) به او آموزش داده و به او گفته شود که از هفت سالگی باید نماز بخوانی.(4)
آموزش‏های تدریجی و مرحله به مرحله برای این است که کودک به سوی عبادت و پرستش، گرایش طبیعی پیدا کند . اگر به عللی چنین تمایلی در درون وی ایجاد نشد، در هفت سالگی او را به نماز خواندن تشویق و ترغیب و سپس امر نماید.
2 - مردی خدمت پیامبر اکرم (ص) عرض کرد: فرزند من چه حقی بر گردنم دارد؟ حضرت فرمود:
"1 - باید اسم پسندیده و نیکو برایش انتخاب کنی،
2 - او را درست تربیت کن و در پرورش فکری و اعتقادی او کوشش نما،
3 - کار و شغلی آبرومند برای او فراهم ساز".(5)
3 - پیامبر اکرم (ص) فرمود: "هر فرزندی بر گردن پدر خود حق دارد:
1 - نام نیکویی برایش بگذارد،
2 - خط نوشتن و علم و دانش را به او بیاموزد،
3 - چون بالغ گشت، همسری مناسب و شایسته برایش بگیرد".(6)
در حدیث دیگری فرمود: "از حقوقی که پسر بر پدر دارد، این است که مادر وی را احترام بگذارد . برای فرزندانش اسمی پسندیده و نیکو انتخاب کند. کتاب خدا (قرآن) را به فرزندش بیاموزد.در تربیت و پرورش او، تدبیری به کار گیرد که فرزندش از جهت اعتقادی، فکری و عملی، پاک و پاکدامن باشد".(7)
ب_ تا زمانی که فرایند مطرح شده در پرسش به نتیجه مناسب نرسیده ،کار عاقلانه این است که به دین تقیلد گونه و باور های سنتی خود ادامه دهد .نماز و سایر واجبات خود را به جا آورد تا به حقانیت اسلام برسد و از روی یقین و با استدلال، اعتقاد به اسلام برای او حاصل گردد ، از این رو وظیفه است تا رسیدن به ایمان یقینی به باور تقیلدی ملتزم باشد .
وضعیت تردید و ابهام و شک در حقایق دینی به خودی خود وضعیتی نامطلوب نیست؛ بلکه می تواند زمینه و بستری برای درکی عمیق تر از دین و رسیدن به حقیقت به معنای کامل کلمه باشد ؛ در نتیجه در عین این که احساسات پاک و تلاش حقیقت جویانه شما را در این مسیر می ستاییم، امیدواریم که از انحرافات و خطرات ممکن در مسیر رسیدن به حقیقت در امان باشید . زیرا کشف حقیقت و رسیدن به ایمان عمیق و بدون تزلزل و تردید نیازمند بررسی و تحقیق و تلاش است .
شیوه درست ورود در این عرصه آن است که انسان با در اختیار داشتن ابزار و شرایط مناسب تحقیق ، به شکلی منطقی و صحیح و در بستری مناسب به جستجوی بی تعصب حقیقت بپردازد تا به نتیجه مطلوب برسد . در این وضعیت است که تردیدها و وسوسه ها بسیار کم رنگ می شوند . ایمان، تاثیرات عمیق خود را در تفکر و رفتار انسان به جا می گذارد .
از آن جا که هر دین و تفکر عقیدتی و به خصوص تفکر ناب اسلامی مجموعه ای از باورها و تفکرات در هم تنیده است و یک
منظومه مانند را (که اجزای آن به شکلی کامل با هم در ارتباط هستند) تشکیل می دهد، اگر تفکرات در مسیری صحیح و اصولی بررسی و تحلیل شود ، پایه ها و مبانی فکری آن به شکلی منطقی و عقلانی استوار می گردد . جزییات و فروع آن، حتی جزیی ترین عقاید مرتبط هم به شکلی منطقی به اثبات می رسد . شک و تردیدی در هیچ زمینه ای باقی نمی ماند .
در نتیجه لازم است که این مسیر تحقیق دینی از ریشه و اساس آغاز شده و به سرانجام برسد ؛ برای شروع کار پیشنهاد می کنیم از انجام امور عبادی و دستورات اسلامی ابائی نداشته باشید؛ مثلا نماز را نه از باب تکلیفی که درستی آن را به یقین دریافتید ، بلکه از منظر عملی که ممکن است - دقت کنید ممکن است! - لازم و در سعادت شما موثر باشد و البته اثرات مثبت روحی در شما خواهد داشت ، حتما به جا بیاورید ؛ لااقل نماز را همچون دارویی بدانید که احتمال دارد بیماری شما را برطرف بسازد، ولی یقینا ضرری به حال تان نخواهد داشت .

پی‏نوشت‏ها:
1. دکتر احمد بهشتی، اسلام و تربیت کودکان،نشر دفتر تبلیغات اسلامی قم، چاب دوم ، ج 1، ص 57.
2. همان، ص 59.
3. همان، ص 85 - 88.
4. همان.
5. همان، ص 136.
6. همان.
7. کلینی، کافی، نشر دار الکتب الاسلامیه ،تهران 1380ق، ج 6، ص 49 .