یاران امام حسین

گرچه میان مردم معروف است که شهدای کربلا هفتاد و دو تن هستند،‌ ولی در منابع مختلف آمار شهدای کربلا مختلف ذکر شده.
در کتاب انصار الحسین، محمد مهدی شمس‌الدین، شهدا غیر بنی‌هاشم، بر اساس اسامی آنان که در زیارت ناحیه مقدسه آمده ،هشتاد و دو نفر ذکر کرده (1) که با اضافه شدن هفده تن از شهدای بنی هاشم ،به نود و نه تن می‌رسد، همچنین اسامی افرادی که در کربلا نزدیک ضریح مقدس امام حسین (ع) به عنوان شهدا در یک محل دفن شده‌اند، بیش از هفتاد و دو تن می‌باشند.
البته ابی مخنف از ضحاک بن عبدالله مشرقی روایت می‌کند که امام حسین (ع) با یاران خود در روز عاشورا نماز صبح به جای آورد و تعداد یارانش سی و دو سواره و چهل پیاده بودند.
دینوری نیز نقل می‌کند که امام حسین (ع) یاران خود را برای جنگ آرایش کرد که سی و دو سواره و چهل پیاده بودند.(2)
نویسنده کتاب انصار الحسین که فردی دقیقی است می‌نویسد: آماری که ارائه می‌دهیم (هشتاد و دو تن به جز بنی هاشم) نمی‌تواند کامل و دقیق باشد، زیرا ممکن است در اثر اهمال مورخان نام برخی از شهدا به ما نرسیده باشد . از طرف دیگر ممکن است بعضی از شخصیت‌ها، گاهی با اسم و گاهی با لقب و یا کنیه تکرار شده باشد. (3)
بنا بر این نمی‌توان به صورت دقیق نام هفتاد و دو تن را ذکر کرد.
برای آگاهی از اسامی هشتاد و دو تن غیر بنی هاشم به کتاب نگاهی نو به جریان عاشورا، مراجعه نمایید.
در ضمن نام شهداى کربلا را از کتاب بحارالانوار براساس نقل از دعایى که در کتاب اقبال سیّد بن طاووس آمده چنین است:
على بن الحسین، عبدالله بن الحسین الرضیع، عبدالله بن امیرالمؤمنین، عبّاس بن امیرالمؤمنین، جعفربن امیرالمؤمنین، عثمان بن امیرالمؤمنین، محمّد بن امیرالمؤمنین، ابى بکر بن الحسن بن على، عبداللّه بن الحسن، قاسم بن الحسن، عون- بن عبداللّه، محمدبن عبداللّه، جعفربن عقیل، عبدالرحمن بن عقیل، عبداللّه بن مسلم، ابى عبیدالله بن مسلم، محمد بن ابى سعید، سلیمان مولى الحسین، قارب مولى الحسین، منجح مولى الحسین، مسلم بن عوسجه، سعدبن عبداللّه الحنفى، بشربن عمر الحضرمى، یزید بن حصین الهمدانى، عمر بن کعب الانصارى، نعیم بن عجلان، زهیر بن القین البجلى، عمروبن قرطه الانصارى، حبیب بن مظاهر الاسدى، حربن یزید ریاحى، عبدالله بن عمیر الکلبى، نافع بن هلال البجلى، انس بن کاهل الاسدى، قیس بن مسهّر الصیداوى، عبداللّه بن عروه، عبدالرحمن بن عروه، جون بن حوى مولى ابى ذر، شبیب بن عبداللّه النهشلى، حجّاج بن زید السعدى، قاسط بن ظهیر التغلبى، کرش بن ظهیر التغلبى، کنانه بن عتیق، ضرغامه بن مالک، حوى بن مالک الضبعى، عمرو بن ضبیه، زیدبن تبیت القیسى، عامربن مسلم، قعنب بن عمرو التمروى، سالم مولى عامربن مسلم، سیف بن مالک، زهیربن بشر الخثعمى، زیدبن معقل الجعفى، حجّاج بن مسروق الجعفى، مسعود بن الحجّاج، ابن مسعود بن الحجّاج، مجمع بن عبداللّه - العائذى، عمّار بن حسان بن شریح الطائى، حباب بن الحارث، السلمانى الازدى، جندب بن حجر الخولانى، عمربن خالد الصیداوى، سعید مولى عمر، یزید بن زیاد بن مهاصر الکندى، زاهد مولى عمرو بن الحق الخزاعى، جبله بن على الشیبانى، سالم مولى بنى المدینه الکلبى، اسلم بن کنیر الازدى الاعرج، زهیر بن سلیم الازدى، قاسم بن حبیب الازدى، عمر بن جندب الحضرمى، ابى ثمامه عمر بن عبداللّه الصائدى، حنظله بن سعد، عبدالرحمن بن عبداللّه بن الکدرالارحبى، عمّاربن ابى سلامة الهمدانى، عابس بن ابى شبیب الشاکرى، شوذب مولى شاکر، شبیب بن حارث سریع، مالک بن عبد بن سریع، سورا بن ابى حمیر الفهمى الهمدانى، عمرو بن عبدالله الجندعى(رضوان الله علیهم اجمعین). (4 )
پی‌نوشت‌ها:
1. انصار الحسین ، شیخ مهدی شمس الدین،بیروت، ص 111.
2. نگاهی نو به جریان عاشورا،جمعی از نویسندگان ، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، قم، 1383 ص 446.
3. دینوری، اخبار الطوال، چاپ اول، 1960، ناشر: دار احیاء الکتب العربی، ص 256.
4علامة المجلسي ، بحار الأنوار، بيروت - لبنان،، ناشر : دار إحياء التراث العربي سال چاپ : 1403 - 1983 م ،ج 45 ، ص 71 -73.