اهنمايي

با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما در این ماه عزیز؛ و تشکر به خاطر ارتباطتان با مرکز؛
به نظر مي رسد که نوع نگاه شما به توبه اشتباه است، که بايد آن را اصلاح کنيد. توبه يعني پشيماني از انجام گناه، و تصميم و تلاش براي ترک گناه. شما هم پشيمان هستيد، و تصميم به ترک گناه هم داريد و مي خواهيد که گناه نکنيد، اما نمي توانيد خودتان را کنترل کنيد، دوباره گناه مي کنيد. پس اين حرف شما که مي گوييد "نمي خواهم توبه کنم، چون نمي توانم گناه نکنم، و نمي خواهم که پيش خدا شرمنده باشم" حرف درستي نيست، چون كسي كه قصد توبه ندارد، به اين معناست كه گناه را انجام مي دهد و اصلا ناراحت هم نيست، و نمي خواهد ترك كند، اما در مورد شما اين طور نيست، بلكه ناراحت هستيد و دوست نداريد كه گناه كنيد، پس مي توانيد و بايد توبه كنيد، و تصميم بر ترك گناه داشته باشيد، گرچه دوباره گناه را مرتكب شديد.
توبه کردن محدودیت ندارد حتی اگر توبه شکسته شد، باز می توان توبه کرد. در کتب روايي از امام باقر(ع) نقل شده است: «مؤمن هرگاه توبه کند، خداوند او را می‌آموزد، پس باید برای آینده پس از توبه و آمرزش، کار نیک کند». راوی می‌گوید: عرض کردم: اگر پس از توبه و استغفار از گناهان، باز گناه کند و دوباره توبه کند چگونه است، حضرت فرمود: «آیا باور داری که بنده مؤمن از گناه خویش پشیمان شود و از آن آمرزش خواهد و توبه کند و خداوند توبه‌اش را نپذیرد؟» عرض کردم: اگر چند بار این کار را کرد، گناه کرد و توبه نمود،چگونه است، فرمود: «هرگاه مؤمن به استغفار و توبه باز گردد، خداوند نیز به آمرزش او بر می‌گردد، زیرا خداوند آمرزنده و مهربان است».
اگر بنا بود توبه با شکستن باطل شود، ناامیدی میان بندگان به وجود می‌آید که با هدف تشریع توبه ناهمگونی دارد. از امام صادق(ع) نقل شده است:
« خداوند از میان بندگانش آن کسی را که در فتنه گناه واقع می‌شود و بسیار توبه می‌کند ،دوست می‌دارد.»
البته همه این سخنان به معنای تجویز گناه بعد از توبه نمی‌باشد، بلکه مربوط به کسی است که توبه واقعی از گناه می‌کند. تمام شرایط توبه در او (از جمله پشیمانی از عمل گذشته و تصمیم بر ترک در آینده) وجود دارد، اما با همه این احوال بعد از توبه نمودن و پس از این که قصد واقعی داشت که دوباره گناه نکند، باز به فتنه گناه آلوده شده است. در چنین صورتی این گناه، توبه گذشته را از بین نمی‌برد، و نبايد اين شخص اين طور تصور کند که پس بايد به کلي توبه را کنار بگذارد.
يك مسئله بسيار مهم كه هم در آموزه هاي ديني به آن توجه شده ، و هم در بحث هاي روان شناختي مورد توجه است، "عادت" است. اگر كاري را انجام دهيم ، و آن را تكرار كنيم، خود به خود اين كار براي ما عادت مي شود، حال اگر اين كار، خوب باشد، يك عادت مثبت در ما ايجاد مي شود. اگر كار بدي باشد، يك عادت بد در ما ايجاد مي شود. وقتي كه عادتي در ما شكل گرفت، عمل كردن به آن كار بسيار راحت تر مي شود. كشش دروني براي انجام آن كار ايجاد مي شود، كه قبلا وجود نداشته است. هم چنين خلاف اين ميل دروني عمل كردن، كمي سخت مي شود. پس جواب دادن شما به اميال دروني تان، به انجام عمل منجر مي شود، و انجام عمل يعني تكرار، كه به ايجاد عادت در شما منتهي مي شود.
پس مهم ترين مطلب در اين جا "تكرار عمل" است كه بايد به آن فوق العاده توجه شود. تك تك كارهايي كه مي كنيد، موجب تقويت عادتي در شما مي شود، كه انجام آن عمل را براي تان راحت تر مي كند. بعد از اين مقدمه جواب شما در انجام تك تك كارهاي تان است، اگر تصميم بگيريد كه در هنگام اذان، به نماز مشغول شويد، تكرار اين عمل باعث ايجاد اين عادت خوب در شما مي شود. هر چه كه زمان مي گذرد و عمل را تكرار مي كنيد، عادت در شما قوي تر مي شود، در اين بين اگر بعضي اوقات بر اثر عادتي كه در آن طرف ايجاد شده است ( عادت بد تنبلي كردن و نماز نخواندن) نمازتان را سر وقت نخوانيد، نبايد كار را رها كنيد، بلكه دوباره آن را كار را تكرار كنيد، به مرور زمان اين عادت جديد، آن عادت بد قديم را به كنار مي زند و عادت جديد در شما قوي تر مي شود. اگر بارها تصميم گرفتيد و شکست خورديد، شکست، مقدمه پيروزي است .
به ما دستور داده شده است كه مدام تصمیم قاطع بگیریم گرچه نقض شود و تصمیم خود را بشکنیم، دو مرتبه، سه مرتبه و ..... بايد سعي خود را بكنيم، بالاخره موفق مي شويم، و عادت خوب در ما ايجاد مي شود. در مورد ترك گناهان هم دقيقا همين طور است، تك تك كارهايي كه انجام مي دهيد، عادت دروني شما را قوي تر مي كند، بايد آن كار را ترك كنيد، هر يك باري كه آن كار را ترك مي كنيد، انجام ندادن را در شما قوي تر مي كند. پس اگر موفق به ترك كاري شديد، اين مطلب را از نظر دور نداريد كه بازگشت و ارتكاب ناخواسته عمل جزيي از فرايند ترك آن عمل محسوب مي شود. پس با كوچك ترين بازگشت همه چيز را از دست رفته ندانيد، بلكه با توبه دوباره از عمل، با تصميم قاطع خود را وارد مرحله ترك ديگري كنيد. در صورت ارتكاب دوباره به جاي ياس و نااميدي كه مطلوب شيطان است، اين نكته را به خود گوشزد نماييد كه فرصت جبران آن وجود دارد . بار ديگر مصمم تر و جدي تر از گذشته به فرآيند ترك خود برگشت نماييد.
با مطلبي كه گفتم ،جواب در مورد تقويت مرحله به مرحله شما در برابر شيطان مشخص مي شود.با انجام تك تك اعمال، به تدريج در برابر شيطان و تمايل دروني تان به انجام گناه، قوي تر مي شويد. به حدي مي رسيد كه مي توانيد كاملا خودتان را كنترل كنيد و كارهاي خوب را به راحتي انجام دهيد و كارهاي بد را به راحتي ترك كنيد. همه اوليای خدا از ابتدا در اين مراحل بالا نبوده اند، بلكه همه آن ها – به جز موارد خاص، كه حساب جداگانه اي دارد- به صورت تدريجي به اين سطوح بالا دست پيدا كرده اند، دستورعمل ناگفته اي وجود ندارد، بلكه همين است كه سعي در انجام تك تك كارها داشته باشيد . با برگشت هاي اتفاقي- گرچه زياد باشد- نااميد نشويد، و باز تلاش كنيد.
نگفته ايد كه گناهي كه خيلي از آن رنج مي بريد، چيست، اما از بين بردن عواملي كه شما را در ترك آن گناه ضعيف مي كند، در موفقيت بسيار اهميت دارد. مثلا در مورد گناهان مربوط به مسائل جنسي، اگر شخصي تصور كند كه مي تواند در محيط هاي آلوده، وارد شود، و در عين حال موفق به ترك گناه شود،كاملا اشتباه كرده است. وقتي كسي به عكس ها و فيلم هاي ناجور نگاه مي كند، موسيقي هاي محرك گوش مي دهد، در خيابان هم چشم خودش را رها مي كند، نحوه ارتباطش با نامحرم را كنترل نمي كند، خيلي مشخص است كه قدرتش در برابر گناهان جنسي كم مي شود - گرچه همه اين كارها خودشان هم گناه هستند- و در اكثر موارد مبتلا به گناهان جنسي مي شوند. پاك سازي محيط و از بين بردن عوامل گناه، بر ميزان قدرت شما در گناه نكردن تاثير دارد، و توان تان را كم و زياد مي كند.
احساس گناه افراطي (نه طبيعي) چيز خوبي نيست، به جاي احساس گناه افراطي كه ثمره اي جز تشديد روحيات افسرده وار و تضعيف عزت نفس و اعتماد به نفس در شما ندارد، به القاي روح اميد در خود بپردازيد. احساس تقصیر و گناهکاری، فرد را از خودش مأیوس ساخته و وادار به ادامه دادن در مسیر عادت ناپسند می‌نماید. احساس افراطی گناه که در آن خودتخریبی صورت می‌گیرد ،به هیچ وجه مطلوب نیست، احساس گناه تا حدی خوب و مفید که فرد را به سمت جبران خطاها از طریق انجام اعمال نیک و خداپسندانه رهنمون سازد، نه آن که به گناه بیش تر سوق دهد.
خودتان را پسری ناپاک و کثیف ندانید، بلکه پسری متدین و معتقد به خدا و اهل بیت هستید که به خاطر فشارهایي که به شما وارد شده است، گاهی اوقات مرتکب اشتباه شده اید، و تصمیم به ترک هم دارید، اما چون سخت است، کمی طول می کشد. اینکه اهل نماز هستید، خیلی خوب است . سعی کنید که آن را از دست ندهید. مطمئن باشید که نماز، شما را نجات خواهند داد. اگر بتوانيد كه براي خواندن نمازتان، به نماز جماعت مسجد برويد، در روحيه تان و در مقيد شدن تان به نماز خيلي تاثير دارد.
از تلقين منفي به خود و توجيهات بي مبنا و هم چنين بزرگنمايي شكست هاي گذشته به شدت پرهيز نماييد. تلقين مثبت و خوشبيني سهم به سزايي در ترك تدريجي گناهان دارد. به جاي تلقين هاي منفي به تلقين مثبت بپردازيد . مطمئن باشيد كه اگر تلاش كنيد، مي توانيد موفق شويد.
اميدوارم كه موفق باشید.