چرا در روایات چیزهایی که حرام نیستند(تا جایی که من میدانم) تقبیح شده اند؟
با سلام
در بعضی روایات مثلا می بینیم که خدا از کسی که شکم اش پر است نفرت دارد یا مثلا لعنت می کند. یا مثلا وقت تلف کردن یا سر زدن به همسایه و... چیزهایی که تا جایی که من می دانم حرام نیستند ولی در روایات می بینیم که مثلا اگر آن کار را انجام بدی مورد غضب و آتش جهنم قرار می گیری در صورتی که گناهی هم مرتکب نشده ایی. یا مثلا نماز اول وقت واجب نیست ولی می گویند که اگر بی دلیل اول وقت نخوانی به شفاعت اهل بیت (علیهم السلام) نمی رسی. یا به عنوان مثال شخصی می خواهد که هر روز تمام وقتش را پای بازی رایانه ایی بذاره. تا جایی که بنده اطلاع دارم این حرام نیست ولی می گن اون دنیا می پرسن که وقتت را برای چه گذاشتی؟
چرا؟
مگر ما فقط مامور با انجام واجبات یا ترک محرمات نیستیم؟
با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما در این ماه عزیز؛ و تشکر به خاطر ارتباطتان با مرکز؛
اولا: این گونه روایات که بر انجام کار های غیر حرام و یا مکروه و یا ترک کارهای مستحب آن پی آمدهای که در پرسش اشار ه گردیده وعده داده است، اخلاقی است و امر و نهی های که در آن مطرح شده جنبه باز دارندگی دارد و از باب تقریب مطلب به ذهن است.
یک آموزگار خوب و دل سوز پیوسته دانش آموزان خود را از کار های که سبب سستی آن ها در درس شان بشود با انواع وعید ها و تهدیدهای سنگین می ترساند که مبادا کارشان موجب افت تحصیلی و یا ناهنجاری های اجتماعی و مانند آن بشود. روایات یاد شده در پرسش نیز شبیه این مسئله است. و بر اساس آنچه در خطبه حضرت زهرا سلام الله علیها آمده: اساسا وعده عذاب و کیفر بر برخی امور برای آن است که بندگان را از دچار شدن به خشم الهی، دور و به شوق بهشت سوق دهد. (1) طبق این بیان بخوبی معلوم می شود که احادیث اخلاقی نظیر آنچه در پرسش اشاره شده جنبه بازدارندگی دارند.
ثانیا: روایاتی نظیر ترک نماز اول وقت در واقع ناظر به این است که اگر این کار موجب سهل انگاری و سبک شمردن نماز شود، آن پی آمدها را دارد و یا تلف کردن عمر در امور بی جا و کار های بیهوده و مانند آن باعث آن آثار می شود. و یا پر خوری به گونه ایی که انسان را از عبادت و ذکر و یاد خدا غافل نماید و موجب تن پروری و تقویت جنبه حیوانی و یا بیماری جسمی انسان بشود، باعث نفرت الهی می گردد. (و عقل سالم هم چنین حالاتی را قبیح می شمارد)
لازم به ذکر است که این گونه احادیث در بيشتر موارد جنبه ی توصیه اخلاقی دارد. و گاهی ممکن است جنبه توصیه ی تکلیفی داشته باشد.
پی نوشت:
1. عزالدین حسینی، شر ح خطبه فاطمه زهرا، نشر بوستان کتاب، قم 1388 ش، ص 65.
