ماه رمضان

اگر به همان آیه 184 سوره بقره دقت کنیم کلمه: " فلیصمه" به طور صریح دلالت بر روزه یک ماهه ماه رمضان دارد." فلیصمه" یعنی آن ماه (رمضان) را روزه بگیرد.
نکته بعد این است که در آیه آمده: "چند روز معدودى را (بايد روزه بداريد!)" نه انگونه که پرسشگر برداشت کرده اند "چند روز معدود از ماه رمضان".
به نظر می رسد آن چه فکر پرسشگر را به خود مشغول کرده است جمله: "أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ"است که به معنای روزهای خاصی از هر سال است، در حالی که این روزهای خاص شامل تمامی روزهای ماه رمضان می شود.
بعضی از مفسرین در این باره توضیح خوبی داده اند:
1."أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ" ظرف است براى «الصيام»، يعنى روزه در روزهايى چند از سال براى شما واجب شد و مراد از ايام معدودات، ماه رمضان است و تعبير به ايام معدودات (روزهای شمرده شده و معلوم) شايد براى اين باشد كه چون ماه مبارك رمضان گاهى سى روز و گاهى بيست و نه روز است، از اين جهت عدد ايام تعيين نشده، و ممكن است كنايه از قلّت (کمی) باشد؛ چنانچه در آيه ديگر از قول يهود مي فرمايد: "لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّاماً مَعْدُودَةً ؛هرگز آتش دوزخ، جز چند روزى، به ما نخواهد رسيد". (1) يعنى يك ماه روزه چندان زياد نيست كه موجب كلفت و زحمت باشد، بلكه مدت كمى است، ولى اجر آن بسيار...!! (2)
2. چند روز معدودى را بايد روزه بداريد" (أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ).
چنان نيست كه مجبور باشيد تمام سال يا قسمت مهمى از آن را روزه بگيريد؛ بلكه روزه تنها بخش كوچكى از آن را اشغال مى‏كند.
(3)
در عین حال و در میان روایات زیادی که از معصومین سلام الله علیهم اجمعین نقل شده است به گرفتن روزه در تمام ماه رمضان اشاره شده است که به ذکر یک مورد بسنده می شود.
امام رضا سلام الله علیه در پاسخ سوال مامون از امام رضا سلام الله علیه در مورد شرایع و احکام دین بعد از بیان تفاصیل احکام، به موضوع روزه یک ماهه اشاره کردند: «وَ صِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَرِيضَةٌ يُصَامُ لِلرُّؤْيَةِ وَ يُفْطَرُ لِلرُّؤْيَةِ" (4) امام سلام الله علیه فرمود: روزه ماه رمضان واجب شده است؛ پس بعد از دیدن هلال ماه رمضان روزه آغاز می شود و با دیدن هلال ماه شوال روزه پایان می یابد».
پی نوشت ها:
1. بقره (2) آیه 80
2. طیب عبد الحسین، أطيب البيان في تفسير القرآن، تهران، انتشارات اسلام، سال 1378 هجری شمسی، چاپ دوم، ج‏2، ص 329.
3. مکارم شیرازی ناصر، تفسير نمونه، تهران، انتشارات دار الکتب الاسلامیه، سال 1374 هجری شمسی، چاپ اول، ج‏1، ص 625.
4. علامه مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، تهران، انتشارات اسلامیه، چاپ مکرر، ج‏10، ص 355.