اضطرار به چه معناست و در چه شرايطي محرامات حلال مي شود؟
پرسش: اضطرار به چه معناست و در چه شرايطي محرامات حلال مي شود؟
پاسخ: با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما در این ماه عزیز؛ و تشکر به خاطر ارتباطتان با مرکز؛
اضطرار به معنای ناگزير و ناچار شدن از انجام يا ترك كارى است.
اضطرار از رسيدن زيانى كه به طور معمول قابل تحمّل نيست، محقّق مىشود؛ خواه براى انسان يا فردى كه حفظ او واجب است؛ ضرر نيز جانى باشد يا مالى و يا حيثيّتى و ناموسى.
اضطرار از عناوين ثانوى است كه با پيدايش آن، تكليف مربوط، از عهدۀ مكلّف برداشته مىشود؛ بدين معنا كه مكلّف را از موضوع حكم شرعى خارج مىكند كه نتيجۀ آن، جواز ارتكاب حرام يا ترك واجب در حال اضطرار است؛ مانند خوردن مردار يا ترك نماز كه در شرايط عادى، حرام و در حال اضطرار، حلال است. از اين عنوان به قاعدۀ اضطرار نيز تعبير مىشود. (1)
با توجه به اینکه محرمات مختلف می باشد، به صورت کلی نمی توان پاسخ داد که شرایط اضطرار چیست؛ اگر مورد خاصی در ذهن شماست، بیان کنید تا پاسخ بدهیم.
پی نوشت :
1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت عليهم السلام، ص 542.
