با سلام و احترام
آیا این جمله که در تاریخ طبری آمده است درست است؟
امام حسين(عليه السلام) و برخى از يارانش صبح روز عاشورا به نظافت و زايل كردن موهاى بدن خويش پرداختند.........
طبرى، محمد بن جرير، تاريخ طبرى، ج 7، ص 3021 و ابن اثير، عزالدين على كامل تاريخ بزرگ اسلام و ايران، ج 5، ص 167.
اگر درست است پس اینهمه داستانها در خصوص نبود آب چیست؟
پرسشگر محترم با سلام و تشكر از ارتباطتان با اين مركز
برای رفع شدن شبهه، نکات زیر یادآوری میشود:
1- در کتاب «الاخبار الطوال» تألیف ابیحنیفه، احمد بن داود دینوری (متوفای 282) که پیش از طبری بوده، این مطلب نيامده است که امام حسین غسل و از داروی نظافتی استفاده کرد.(1)
2- در کتاب ارشاد شیخ مفید نیز این موضوع نقل نشده است،(2) در صورتی که مأخذ شیخ مفید و طبری، مشابه است. درباره حادثه کربلا، طبری بیش تر از ابیمخنف نقل میکند و شیخ مفید از شاگرد ابیمختف «هشام کلبی» روایات را نقل میکند.(3) اگر چنین مطلبی معتبر بود، قطعاً شیخ مفید آن را نقل میکرد. البته طبری نیز روایات مربوط به حادثه کربلا را از طریق «هشام بن کلبی» شاگرد ابیمخنف نقل میکند.(4)
3. در کتاب «وقعه الطف» (که روایات درباره حادثه کربلا را جمعآوری کرده) این مطلب نیامده است،(5) در حالی که مهمترین و معتبرترین اثر در حادثه کربلا، مقتل ابیمخنف است، که اصل آن کتاب از بین رفته و مطالب آن در کتابهای مختلف است.
4- در مناقب ابن شهر آشوب(6) (متوفای 588) نیز این مطلب ذکر نشده است.
5- نیامدن موضوع مذکور در کتابهای مورد اشاره و در کتابهای با ارزش متأخّر مانند مقتل الحسین(7) مقرم، نشان دهنده آن است که روایت نقل شده، اعتبار و ارزش درخور ندارد.
6- تاریخ طبری (که آن را نقل کرده) به زمان وقوع ان که آیا شب عاشورا بود، یا روز عاشورا اشارهای ندارد و معلوم نیست که این کار در چه زمان رخ داده است. (8)
7- بعد از بسته شدن آب بر روی امام حسین(ع)، به دستور حضرت ابوالفضل همراه بیست تن از یاران و بیست مشک، خود را به رود فرات رساندند و با جنگ و درگیری (که میان آنان و محافظان فرات به وجود آمد) توانستند مقداری آب به خیمهها برسانند، ولی این مقدار آب برای جماعتی که حدود دویست تن بود، ناچیز بود.(9)
برخی نوشتهاند: امام حسین(ع) در «شب عاشورا» فرزندش علیاکبر را همراه پنجاه تن، برای آوردن آب اعزام نمود.(10)
6- برخی از نویسندگان، جریان مزاح بریر و عبدالرحمن و گفتگویی را که میان آن دو رخ داد، جزء حوادث شب عاشورا ذکر کردهاند، ولی هیچ گونه اشارهای به غسل کردن امام حسین و آن دو نفر نکردهاند.(11)
7- در این موضوع که عبیدالله بن زیاد به عمر سعد فرمان داد که امام را از استفاده از رود فرات منع کن، تردیدی نیست، چون این موضوع را مورِّخان شیعه و سنّی نوشتهاند. در پی این فرمان، عمر سعد پانصد تن را مأمور نمود که شریعه فرات را سخت به کنترل درآورند و اجازه ندهند یاران امام به آب دست پيدا كنند.(12)
8 - اگر این روایت معتبر باشد، با مشکل بیآبی منافاتی ندارد، چون با مقدار کمی آب میتوان غسل کرد. براساس برخی نقل ها در شب عاشورا، از طريق گروه اعزامی از سوی امام به سرپرستی علیاکبر(13)، مقداری آب به خیمهها رسید که شاید از آن ها برای شستشو و غسل استفاده شده باشد.
از مطالبی که ذکر شد، آشکار میگردد که در ارزش و اعتبار نقل مورد سؤال، تردید جدّی وجود دارد.
پینوشتها:
1. احمد بن داود دینوری، الاخبار الطوال، ترجمه دکتر محمود دامغانی،تهران ،نشر نی ، چاپ اول ، 1364 ش، ص 301-303.
2. شیخ مفید، ارشاد، ترجمه رسولي محلاتي، تهران، ا نتشارات علميه اسلاميه، ج2، ص 86-96
3. محمد هادی یوسفی غروی، وقعة الطف، قم، نشر جامعه مدرسین، ص 10.
4. همان.
5. همان، ص 190-205.
6. مناقب، ج4، ص 106-109.
7.سید عبد الرزاق موسوی مقرم، مقتل الحسین، ص 215-220.
8. محمد بن جرير طبري، تاریخ طبری،قاهره، مطبعه الاستقامه، 1358 ، تحقيق گروهي از علما ، .ج4، ص321.
9.سید عبد الرزاق موسوی مقرم، مقتل الحسین، ص 203-204.
10. شيخ صدوق، امالی، مجلس 30، ص 135.
11.سید عبد الرزاق موسوی مقرم، مقتل الحسین، ص 215-216.
12. محمد بن جرير طبري، تاریخ طبری، ج4، ص 311-312.
13. شيخ صدوق،امالی، مجلس 30، ص135.






