حقوق مولفین

پرسش: حقوق مؤلفین
شرح : با سلام! 1- نوشته شده بودن جمله ی "کلیه حقوق مادی و معنوی این اثر برای ناشر محفوظ می باشد." بر روی کتب،سی دی ها و...، خریدار را عهده دار چه وظایفی می کند و یا او را از انجام چه کار هایی(نسبت به محصول) منع می کند؟
پاسخ:
پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباط تان با این مرکز
تفسیر این جمله و محدوده آن بر عهده واضع آن یا صاحب حق (پدید آورنده) است؛ اما از نظر شرعی اگر این جمله به عنوان شرط ضمن عقد یا شرط مبنی علیه العقد، یعنی شرطی که عقد بر آن بسته شده است، محسوب شود، عمل به محتوا و مفهوم آن لازم است؛ یعنی خریدار شرعاً موظف به گرفتن اجازه از صاحب اثر برای استفاده از هر نوع حق مادی و معنوی اثر خواهد بود.
شایان توجه است چه این جمله ذکر شود و چه نشود، خریدار، بنا بر احتیاط واجب، حق تکثیر و کپی کردن و مانند آن را ندارد. (1)

پی نوشت:
1. آیت الله خامنه ای، رساله اجوبة الاستفتائات، س 1341 و 1343.

پرسش: در قسمتی از پروانه ی پخش فیلم های سینمایی،"مدت اعتبار" درج شده است.آیا این بدان معناست که پس از گذشت همان مدت اعتبار مربوط به فیلم،نسبت به سال تولید اثر،می شود آن را به صورت خانگی و بدون کسب اجازه،کپی و پخش کرد؟ -هنوز مرجع تقلیدی ندارم. با تشکر.

پاسخ:

برای کسب اطلاع از مفهوم عبارت "مدت اعتبار" باید با درج کننده آن تماس بگیرید.
معمولاً این عبارت به معنای پایان زمان پروانه پخش است و ارتباطی با اجازه کپی و پخش شخصی ندارد.
اگر تا کنون مرجعی انتخاب نکرده اید، باید هر چه زودتر یک مرجع تقلید اعلم برای خود انتخاب کنید تا اعمال شما بر طبق نظرات او باشد. برای انتخاب مرجع تقلید باید بدانید که در رساله­هاي توضيح المسائل مراجع آمده است: تقليد از مجتهدي جايز است كه علاوه بر مرد بودن، بالغ و حلال زاده و شيعه دوازده امامي باشد و شرايط زير را نيز داشته باشد. چنين مرجعي را بايد براي تبعيت انتخاب كرد:
1. زنده باشد. بنابراين، ابتدائاً نمي­شود از مجتهدي که از دنيا رفته، تقليد كرد؛ ولي اگر از مجتهد زنده­اي تقليد كند، سپس آن مرجع از دنيا برود، اگر اعلم (داناتر) از مجتهدان زنده باشد، بايد به تقليد او باقي بماند و در صورت مساوي بودن، با اجازه مجتهدان زنده مي­توان به تقليد از مجتهد مرده باقي بماند.
2. عادل باشد. منظور از عدالت، ملكه نفسانيه يا تقوا و حالت خداترسي باطني است كه انسان را به انجام واجبات وادار كند و از ارتكاب گناهان كبيره يا اصرار بر گناه صغيره باز دارد.
3. حريص به مال، قدرت و رياست دنيا نباشد.
4. در فهميدن حكم خدا، از همه مجتهدان عصر خويش عالِم‌تر باشد و يا حداقل با آن ها مساوي باشد. (1)
براي شناختن مجتهد اعلم، سه راه وجود دارد:
اوّل: خود انسان اهل علم باشد و بتواند مجتهد اعلم را بشناسد.
دوم: دو نفر عالِم عادل كه مي‏توانند مجتهد اعلم را بشناسند و تصديق نمايند؛ البته به شرطي كه دو نفر عالِم عادلِ ديگر با گفته آنان مخالفت ننمايند.
سوم: عده‏اي از اهل علم كه مي‏توانند مجتهد اعلم را تشخيص دهند و از گفته آنان اطمينان حاصل مي‏شود، مجتهد يا اعلم بودن كسي را تصديق كنند. (2)
ممكن است تشخيص اعلم مشكل باشد و چند نفر مجتهد به عنوان مراجع هم سطح معرفي شوند.
مراجعي كه موجود هستند و جامعه مدرسين حوزه علميه قم بعد از رحلت آيت الله اراکي به عنوان مراجع مورد توجه انتخاب و اعلام کردند، عبارت‏اند از حضرات آيات: خامنه‏اي، شبيري زنجاني، وحيد خراساني، مكارم شيرازي و... مراجع ديگري مانند آيات عظام: صافي، سيستاني و... وجود دارند که اگرچه در اين انتخاب نيامده­اند، اما آنان نيز به عنوان مراجع، مورد نظر هستند.
حال اگر شما يکي از اين افراد را به عنوان اعلم مي شناسيد، يا از گفته روحاني شهرتان که آن مرجع را به عنوان اعلم معرفي کرده است، اطمينان پيدا کرده ايد، از همان تقليد نماييد. اگر نمي­شناسيد، از هر کدام از مراجع مذکور تقلید نماييد، کفايت مي­کند و صحيح است.

پي ‌نوشت ‌ها:
1. توضيح المسائل مراجع، مسئله 2.
2. همان، مسئله 3.