سلام شوراس سقیفه متشکل از چه کسانی بود و تا چه زمانی این شورا برپا بود و وود داشت ؟ از جمله اقداماتشان را فهرست وار بیان کنید ؟؟؟؟؟
با سلام و سپاس از ارتباط شما با این مرکز.
كساني كه در «سقيفه بنيساعده» حاضر شده بودند، عبارت اند از:
1. سَعد بن عَباده، 2. اُسَيد بن خُضَير، 4. حباب بن منذر، 5. معاذ بن جبل، 6. طايفهي بنياسلم كه از مردم مدينه نبودند و از بيرون شهر آمده بودند، 7. ابوبكر، 8. عمر بن خطاب، 9. ابوعبيدة بن جرّاح، 10. مغيرة بن شعبه، 11. عبدالرحمن بن عوف، 12. خالد بن وليد، 13. سالم. (1)
شوراي سقيفه مانند شوراهاي كنوني نبوده كه برنامه اي مرتب داشته باشند كه روزانه يا هفتگي و يا هر ماه تشكيل شود و موضوعي را بررسي نمايند. شوراي سقيفه از آن جهت اين گونه نام گرفت كه تشكلي براي جانشيني پس از پيامبر در زير سايباني گرد آمده. پس از گفتگو و مجادله هاي بسيار، ابوبكر را به عنوان جانشين رسول خدا معرفي نمودند.
اين شورا پس از خلافت ابوبكر، ديگر جايگاه شورايي نداشته و فعاليتي از آن ثبت نشده است.
براي آگاهي بيش تر درباره سقيفه بني ساعده ر.ك: السقيفه، محمد رضا مظفر، انتشارات «مؤسسه انصاريان» قم، چاپ دوم، 1415 هجري قمري.
بعد از شكل گيري سقيفه، رويدادهای متعددي به وجود آمد. گرچه شوراي سقيفه به طور مستقيم در گير با آن ها نبود، اما منشأ تمامي آن ها را مي توان تصميم سقيفه دانست كه به برخي از آن ها اشاره مي شود:
1. بيعت خواستن از امام علي(ع):
يكي از حوادث مهم بعد از جريان سقيفه، بيعت خواستن از امام علي(ع) است. ابابكر براي تثبيت حكومت و مشروعيت بخشيدن به حكومت خويش خواستار بيعت امام علي(ع) شد. طبيعي بود امام به دليل اين كه خود را شايسته (1) رهبري مي دانست و از سوي ديگر، منصوب توسط پيامبر (ص) بود، (2) حكومت ابابكر را غير مشروع مي دانست. از اين رو، با او بيعت نكرد. (3)
حكومت در صدد بر آمد به اجبار از او بيعت بگيرد. (4)
2. قضيه فدك:
يكي از رويدادهاي ديگر، گرفتن فدك از فاطمه زهرا(س) بود. فدك، قريه اي است كه در فاصله دو يا سه روز راه (250 كيلومتري) از شمال مدينه و در جنوب خيبر قرار دارد كه آب فراوان و مزارع و نخلستان هاي بسيار دارد و پيامبر اسلام(ص) به دخت خود فاطمه زهرا بخشيد؛ امّا حكومت آن را از او گرفت. (5)
فاطمه زهرا(س) با ابابكر در خصوص پس گرفتن فدك به احتجاج و استدلال پرداخت. (6) فدك، گرچه قطعه زميني بود، اما عوايد فراواني داشت که تا سالي 700 دينار نوشته اند؛ ولي گرفتن از فاطمه زهرا(س) و احتجاج حضرت براي برگرداندن آن، بار سياسي داشت. از اين رو، مي توان از آن به عنوان يكي از حوادث مهم ياد نمود. (7)
3. فتنه ارتداد:
يكي از حوادث ديگر، فتنه ارتدا است. بعد از رحلت پيامبر اسلام(ص) ارتداد برخي از قبايل آغاز شد كه از آنان به عنوان اهل ردّه ياد مي شود. (8) اينان عقيده داشتند كه اگر محمد (ص) پيامبر بود، نبايد مي مرد و از پرداخت زكات دريغ كردند و ابوبكر به رأي خويش بي آن كه با كسي مشورت كند، با آن ها جنگيد و جمعي را كشت و برخي را اسير نمود (9) كه از اين حادثه، به عنوان "فتنه ردّه" در تاريخ اسلام ياد شده است.
پي نوشت ها:
1. نجاح طایی، السقيفة انقلاب ابيض، 1387، دارالهدی، ص 169.
2. ابن قتیبه دینوری، الامامه و السیاسه، تحقيق: طه محمد الزيني، مؤسسة الحلبي وشركاه للنشر والتوزيع، ص 16- 17.
3. مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، دار الكتب الإسلامية، تهران، 1374 ش، ج 5، ص 2 به بعد.
4. الأمامه والسياسه، ص 16- 17.
5. دائرة المعارف بزرگ اسلامي، جمعی از نویسندگان، ج 5، ص 229.
6. همان، ص 231.
7. احتجاج طبرسي، تعليق وملاحظات: السيد محمد باقر الخرسان، 1386 - 1966 م، دار النعمان للطباعة والنشر، النجف الأشرف، ج 1، ص 131 به بعد.
8. دائرة المعارف بزرگ اسلامي، ج 5، ص 231.
9. همان.
10. علي اكبر دهخدا، لغت نامه، واژه "ردّه"؛ معارف و معاريف، ج 5، ص 649؛ دائرة المعارف فارسي، واژه "ردّه".
