احکام

پرسش 1:
شرايط و ضوابط و مواردي که امربه معروف و نهي ازمنکر بر انسان واجب مي شود چيست؟من در تهران هر روز صحنه هاي بسيارناراحت کننده اي مي بينم که خانمها با پوشش بسيار بد در اماکن عمومي ظاهر مي شوند ، از طرفي خوف اين دارم که اگر چنين کساني را امر به معروف ونهي از منکر کنم هم برا ي خودم مفسده داشته باشد وهم در انها اثري نکند ، وظيفه ام چيست؟(لطفا کامل بفرماييد؟
پاسخ:
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباط با اين مرکز
به طور کلي شرايط امر به معروف و نهي از منکر عبارت اند از:
اول: کسي که امر به معروف و نهي از منکر مي کند، بايد معروف و منكر را بشناسد. يقين داشته باشد به وجوب معروف و حرمت منكر؛ يعني بداند كه آنچه شخص مكلف به جا نمى‏آورد، واجب است به جا آورد و آنچه به جا مى‏آورد، بايد ترك كند. بر كسى كه معروف و منكر را نمى‏داند، امر به معروف واجب نيست.
دوم: احتمال بدهد امر و نهى او تأثير مى كند، پس اگر بداند اثر نمى‏كند، واجب نيست.
سوم: كسى كه واجب را ترك نموده و يا فعل حرام را به جا آورده، اصرار به آن داشته باشد، يعني بداند شخص معصيت كار بنا دارد كه معصيت خود را تكرار كند، پس اگر بداند يا گمان كند يا احتمال صحيح بدهد كه تكرار نمى‏كند، واجب نيست.
چهارم: واجب بودن معروف و حرام بودن منكر در حقّ فاعل، ثابت باشد و در ترك واجب و فعل حرام عذرى نداشته باشد.
پنجم: در امر و نهى مفسده‏اى نباشد، پس اگر بداند يا گمان كند كه اگر امر يا نهى كند ،ضرر جانى يا آبرويى يا مالى قابل توجه به او مى‏رسد، واجب نيست، بلكه اگر احتمال صحيح بدهد كه از آن ترس ضررهاى مذكور را پيدا كند واجب نيست.
بر اين اساس واجب بودن «امر به معروف ونهي از منکر» منوط به شرايطي است که از جمله "تأثير گذاري"و ديگر ي"نداشتن خطر يا ضرر جاني ،آبرويي و شخصيتي "است . وقتي با توجه به شرايط احتمال بدهيد امر به معروف و نهي از منکر تان تأثير ندارد و اگر به اين کار اقدام کنيد ،مورد اهانت ،فحش و ناسزا قرار مي گيريد،تکليفي دراين خصوص نداريد(1) و تنها بايد خود را از گناه حفظ کنيد.

پي نوشت:
1. سؤال تلفني از دفتر آيت الله وحيد. (7740611-0251).

پرسش 2:
من گاهي با وسيله ي نقليه (موتور )در خيابان هايي که دو طرف ان منزل مسکوني است حرکت مي کنم ودر دلم شک مي افتد که آيا صدا ي موتور باعث آزار و اذيت آنان مي شود يا خير ، و آيا جنبه ي حق الناس دارد يا خير، وظيفه ي بنده چيست؟
پاسخ:
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباط با اين مرکز
رعايت احتياط خوب است تا مزاحمتي براي مردم ايجاد نشود سعي کنيد از موتورهايي که صداي کمتري دارند استفاده کنيد برخي از موتورها واقعا باصداي بلندي که دارند موجب اذيت و آزار مردم مي شود بنابراين اگر موجب آزار مردم شود حق الناس بر عهده شما خواهد آمد . (1)
پي نوشت:
1. سئوال از دفتر آيت الله وحيد خراساني در قم (7740611-0251).
پرسش 3:
در رساله معظم له در مسئله 225مطلبي با اين عنوان آمده:احتياط واجب ان است که مسح با باطن کف دست راست باشد،الف:مکعناي اين عبارت چست ؟ب: و اگر شخصي از اين عبارت اين طور برداشت کرده که بايد باکف کف دست مسح سر يا پا را انجام دهد، و اين طور وضو گرفته حکم وضو ونمازهايي که با آن وضو خوانده چيست؟
پاسخ:

معناي عبارت مورد نظر اين است که بنابر احتياط واجب مسح بايد با درون و باطن کف دست انجام شود نه رو و ظاهر آن.
در فرض مسئله وضو و نمازهايي که با چنين وضويي انجام شده صحيح است (1)

پي نوشت:
1. سئوال از دفتر آيت الله وحيد خراساني در قم (7740611-0251).
پرسش 4:
اگر انسان باهمسرخودجماع کند با اين فکر که زن پاک است، اما بعداز جماع بفهمد که زن حائض بوده حکم چيست ؟آيا کفاره واجب است ؟-درفرض سوال زن ومرد هردو جاهل به حائض بودن زن بوده اند
پاسخ:

در فرض مسئله گناهي صورت نگرفته است و کفاره واجب نيست. (1)
پي نوشت:
1. آيت الله وحيد خراساني، توضيح المسائل م 458.
پرسش 5:
من تا چند سال پيش نسبت به قرائت نماز بي توجه بودم يعني احسا س مي کردم که درست مي خوانم،اخيرا متوجه شدم که بعضي از کلمات را درست ادا نمي کردم، حکم نمازهاي قبلي ام چيست؟ آيا بايد قضا کنم؟
پاسخ:

اگر مي دانيد که قرائت را غلط مي خوانده ايد در صورتي که جاهل قاصر بوده ايد نمازتان صحيح است. اما احتياط مستحب است که آنها را قضا کنيد. ولي اگر مقصر بوده ايد بايد نماز هاي گذشته را قضا نماييد.(1)
پي نوشت:
1. آيت الله وحيد خراساني، توضيح المسائل م 1010 .
پرسش 6:
اگر شخصي در ماه رمضان غسل جنابت را بعد از اذان صبح به جا آورد با شک در اين که آيا کارش درست است يا نه در حالي که حکم را نميدانسته.حکم روزه اش چيست؟
پاسخ:

در فرض سئوال جاهل مقصر هستيد و بايد روزه ها را قضا کنيد و کفاره هم براي هر روز بپردازيد. (1)
پي نوشت:
1. سئوال از دفتر آيت الله وحيد خراساني در قم (7740611-0251).