اهل سنت

پرسش: اهل سنت
شرح : باسلام آیا این مطالب درست است ؟ (چيزي كه واقعيت دارد اينه كه عايشه زن پيغمبر بوده و قرآن هم مي گه كه زنان پيامبر مادران مومنانند . (شكي در اين نيست ) واقعه جمل درسته بين اين دو گروه بوده و علتش اينه كه وقتي عثمان كشته شد و علي (ع) جانشين اعلام شد گروع عايشه و معاويه گفتند كه بايد قاتلان عثمان قصاص شوند و علي مي خواست صبر نماييد و سر فرصت اين كارو انجام دهد و دشمني هم با هم نداشتند چونكه وقتي يكي از ياران علي به طرف زبير تير مي اندازد و او را مي كشد علي او را لعن مي كند . و كل كشته اين واقعه نه جنگ يك نفر بوده؟
پاسخ:
$$$$پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
مخالفت و شورش با حكومت عدل امام علي و بر هم زدن امنيت جامعه و خروج در برابرحاكم اسلامي پذیرفته شده توسط صحابه و توده مردم بنا بر نظر تمامي فرق اسلامي عملي نامشروع و امري عظيم و گناهی نابخشودگی است؛ فتنه ای که هزاران نفر از مسلمانان در آن کشته شدند. پس نبايد اين واقعه را رخداد كوچكي به حساب آورد!!
در رابطه با منشا و علل جنگ جمل بايد گفت :
بعد از قتل عثمان، گروه زیادی از مهاجر و انصار که طلحه و زبیر هم جزو آنان بودند، ‌خدمت علی (ع) رسیدند و گفتند: مردم نیاز مبرم به امام و رهبر دارند و اکنون بر شماست که رهبری را عهده‌دار شوی. حضرت فرمود: «مرا رها کنید و به سراغ دیگری بروید». جماعت همگی گفتند: به غیر شما راضی نمی‌شویم، هیچ کس شایسته‌تر از شما نیست، چون مردم اصرار کردند، حضرت فرمود: «در مسجد بیعت انجام شود، چون من بیعت پنهانی را قبول ندارم». مردم در مسجد اجتماع کردند و اولین فردی که بیعت کرد، طلحه بود، زبیر نیز بیعت کرد، علی (ع) به آن دو فرمود: «اگر دوست دارید، با شما بیعت می‌کنم و اگر دوست دارید با من بیعت کنید، اشکالی ندارد». آن دو گفتند: با شما بیعت می‌کنیم. (1)
بعد از مدتی طلحه و زبیر خدمت علی (ع) رسیدند و انتظار داشتند که علی (ع) حکومت عراق و یمن را به آن دو واگذار کند، ولی به مقصود خود نرسیدند. در زمان دیگر که با حضرت ملاقات کردند، با صراحت گفتند: اکنون که خدا خلافت را نصیب تو کرده، ما را به عنوان حاکمان کوفه و بصره انتخاب کن، امام پاسخی داد که آن دو متوجه شدند به هدف خود نمی‌رسند، ‌آن دو از مدینه رهسپار مکه شدند.
عایشه که در زمان قتل عثمان در مکه بود، و سخت با عثمان مخالفت می‌کرد و مردم را به کشتن عثمان تحریک می‌نمود، بعد از قتل عثمان رهسپار مدینه شد. در بین راه که متوجه شد مردم علی (ع) را به عنوان خلیفه معین کرده‌اند، بسیار ناراحت شد و گفت: ای کاش آسمان بر سرم فرو می‌ریخت ( و چنین چیزی نمی‌شنیدم ). مرا به مکه بازگردانید. او را به مکه بازگرداندند و مکه به صورت پایگاه مخالفان حکومت علی (ع) درآمده بود.
طلحه و زبیر، عایشه را راضی کردند تا با همدیگر علیه علی (ع) شورش و قیام نمایند و کشته شدن عثمان را بهانه قرار دادند. عایشه موافقت کرد. (2)
سخنگوی شورشیان به مردم مکه اعلام کرد: آگاه باشید که ام المؤمنین و طلحه و زبیر عازم بصره هستند. هر کس می‌خواهد اسلام را عزیز گرداند و با کسانی که خون مسلمانان را حلال شمرده‌اند، نبرد کند و آن کس که می‌خواهد انتقام خون عثمان را بازستاند، با این گروه حرکت کند و هر کس مرکب و هزینه رفتن ندارد، وسائل سفر برای او آماده است. (3)
شورشیان با گروه زیادی از بنی امیه و افراد فریب خورده، رهسپار بصره شدند. آنان به بصره حمله کردند و گروهی از مردم بی‌گناه را کشتند و عثمان بن حنیف استاندار علی (ع) را دستگیر کردند. او را مورد ضرب و هتک قرار دادند و موهای سر و محاسنش را کندند. در بارة قتل او مشورت کردند، ‌ولی چون از نفوذ برادرش سهل بن حنیف واهمه داشتند، او را رها کردند. (4)
سرانجام جنگ جمل به سرکردگی عایشه و طلحه و زبیر و دسیسه معاویه و بنی امیه میان دو گروه از مسلمانان رخ داد که چهارده هزار تن از مسلمانان از طرفین کشته شدند و کینه و اختلاف شدید میان مسلمانان ایجاد شد. (5)
برای آگاهی بیشتر به کتاب فروغ ولایت از آیت الله سبحانی مراجعه نمایید.
پی‌نوشت‌ها:
1.ابن الأثير، الكامل في التاريخ، سال چاپ : 1386 - 1966م، دار صادر للطباعة و النشر، دار بيروت للطباعة و النشر، ج 3، ص 190 ـ 191.
2. جعفر سبحاني، فروغ ولایت، انتشارات صحیفه، قم ، 1368 ، ص 367 ـ 372.
3. ابي جعفر محمد بن جرير طبري، تاريخ الطبري،تحقيق : مراجعة وتصحيح وضبط : نخبة من العلماء الأجلاء،بيروت - لبنان ،ناشر : مؤسسة الأعلمي للمطبوعات، ج 3، ص 167.
4. فروغ ولایت، ص 387؛ کامل، ابن اثیر، ج 3، ص 217.
5. فروغ ولایت، ص 417؛ الجمل، شیخ مفید، ص 223.

پرسش: مگر حضرت علی (ع) عایشه را بعد از پیامبر طلاق نداد ؟
پاسخ:
نسبت به طلاق عايشه بايد گفت:
اگر چه این مطلب در برخی از متون و منابع آمده است. (1) اما نمی‌توان صحت آن را تایید کرد و یا قاطعانه درباره آن اظهار نظر نمود؛ زیرا این مطلب اگر مشکل نداشت، شخصیت‌های معروف مانند مرحوم شیخ مفید و دیگران آن را ذکر می‌نمودند یا درباره صحت و سقم آن اظهار نظر می‌نمودند. حال اینکه بیش تر شخصیت‌های علمی متذکر این مطلب نشده و بیش تر عالمان معاصر نیز متذکر این مطلب نگردیده و درباره آن بحث نکرده اند.
افزون بر آن:
کسانی که متذکر این مطلب شده‌، به گونه‌ای آن را بیان کرده‌اند که گویا چندان مورد توجه آنان نیز نبوده ؛ مثلا در پاورقی ترجمه مجمع البیان بدون این که راوی حدیث و یا سند مطلب را ذکر نماید، آمده است: خداوند همسران پیامبر را مادران مؤمنان قرار داده است، ولی مشروط به این که ایجاد فتنه نکنند. هتک حرمت و حریم پیامبر (ص) را ننماید، پیامبر طلاق آن را در اختیار علی (ع) قرار داده است (2) یا در ترجمه احتجاج طبرسی، به صورت مروی و منقول از امام باقر (ع) آمده است که طلاق عایشه به علی (ع) واگذار شد.(3)
افزون بر این:
پس از در گذشت پیامبر معنی ندارد که فردی همسر او را طلاق دهد. چون آن فرد دیگر همسر حضرت نیست. و طلاق در باره همسر فعلی صادق است.
گرچه دانستن برخی مطالب خوب و شایسته است، ولی طرح این گونه مسائل نه تنها مفید نیست، بلکه موجب اختلاف و غیریت‌سازی می‌گردد. انتظار می‌رود از طرح این گونه مسائل خودداری شود.
پی نوشت ها:
1. بحارالانوار، ج52، ص82 .
2. ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج 20 ، ص 22 ، فراهانی، 1360 ش، تهران.
3. احتجاج طبرسی، ترجمه نظام‌الدین احمد غفاری مازندرانی، ج2، ص192، مرتضوی، بی‌تا.