مفهوم احرار

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
"احرار" جمع "حرّ" به معنای "آزاد مرد" و "جوانمرد" و "انسان" است. کسی که انسانیت خود را لگد مال آمال و آرزوها، دنیای پست، مال و جاه نکرده و حاضر نیست به هیچ قیمتی انسانیت و آزادی و شرافت و آزادی خواهی و تعالی طلبی خود را بفروشد و بنده زور و زر و تزویر شود.
وقتی امام حسین در میدان جنگ در اثر جراحات فراوان از اسب بر زمین افتاده بود، دشمن هنوز جرآت نداشت به امام نزدیک شود و برای تضعیف روحیه امام و ... ، دستور حمله به خیمه ها صادر شد و اراذل و اوباش اموی که نه دین داشتند نه وجدان و شرافت و انسانیت و آزادگی ، از سوی امام مخاطب واقع شدند که ای شیعیان و دوستداران خاندان بنی امیه و ابوسفیان، اگر دین ندارید که ندارید، لااقل مردانگی ، انسانیت، وجدان، شرافت و آزادگی داشته باشید. شما با ما مردان جنگی جنگیدید و ما را کشتید ، چرا به زنان و کودکان بی دفاع حمله می کنید؟ این که از ناجوانمردی و پستی و رذالت حمله کننده سرچشمه می گیرد و با انسانیت و آزاد مردی مخالف است.
این جمله امام دعوت به اخلاق انسانی و شرافت بشری است.
وقتی حر بن یزید ریاحی در مقابل وجدان حق طلب و عدالتخواه خود تسلیم شد و بندگی زر و زور بنی امیه را رها کرد و از بند ترس و دنیاطلبی خود را رها نمود و جان بر کف به دفاع از حق قیام کرد و شهید شد، امام حسین بر بالای جنازه اش سخنی فرمود، که تفسیر "حریت" بود.
حضرت خطاب به حرّ فرمود:
«انت حرّ کما سمیت فی الدنیا و الاخره؛ (1) تو همچنان که مادرت تو را نام داد ، در دنیا و آخرت حرّ و آزاد مرد هستی».
قبل از امام حسین، حضرت لوط به قوم فساد طلب، حیوان صفت و فساد جوی خود که حلال طیب خدا را وانهاده و دنبال خبائث و ناپاکی بودند و حرمت پیر و مهمان را زیر پانهاه و حیوان وار برای رفع عطش فسادطلبی خود به خانه وی هجوم آورده بودند، مشابه این کلام را فرمود:
«الیس منک رجل رشید؛ (2) آیا در میان شما یک جوانمرد وجود ندارد؟».
رشید هم مثل "حرّ" یعنی کسی که به رشد انسانی رسیده و عقل (نور خدایی) و انسانیت بر او حاکم است و از بندگی حیوانیت، هوا و هوس و زر و زور و تزویر و ... آزاد است.
احرار کسانی اند که حتی از بند و دوزخ نیز رسته اند و فقط خداخواه هستند و رضایت او را می طلبند و عبادت و بندگی آنها فقط برای جلب رضایت اوست .
امام شهیدان و احرار و آزادگان حضرت حسین بن علی (ع) فرمود:
«ان قوما عبدوا الله رغبة فتلك عبادة التجار . وإن قوما عبدوا الله رهبة فتلك عبادة العبيد . وإن قوما عبدوا الله شكرا فتلك عبادة الأحرار وهي أفضل العبادة ؛ (3) قومی به رغبت رسیدن به بهشت خدا را می پرستند که این عبادت تاجرانه است (که از سر طمع می باشد) و قومی از ترس جهنم (و برای وارد نشدن بدان) عبادت می کنند و این عبادت بندگان است (که از ترس می باشد) و قومی از سر قدردانی و شکر، خدا را می پرستند و این عبادت آزادمردان است (که از قید ترس و طمع آزاد شده اند) و این ارزشمند ترین عبادت ها است».
پی نوشت ها:
1. صدوق ، امالی، پنجم، بیروت، اعلمی، ص 223.
2. هود (11) آیه 79.
3. ابن شعبه حرانی، تحف العقول، دوم، قم، انتشارات اسلامی، 1404 ق ، ص 246.