با سلام وخسته نباشيد.
من يك مشكل دارم كه از بابت آن واقعاً اذيت هستم و حتي گاهي با وجود اين مشكل دوست ندارم نماز هم بخوانم ،حتي با اينكه مي دانم بهترين ونزديك ترين كس براي ما خداست .من خدا را دوست دارم ولي با وجود اين مشكل احساس مي كنم جايي براي خودم نزد خدا ندارم. واما مشكل من: خيلي وقتها وخصوصاً وقتي به نماز مي ايستم افكار بدي وحتي كلمات زشتي كه حتي از نوشتن آن شرم دارم در مورد خدا وائمه به ذهن من خطور ميكند.
اگر در ميان همكاران شما روانشناس وجود دارد از ايشان هم بخواهيد من را راهنمايي كنند.
باتشكر فراوان
پرسشگرگرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
این که خدا را دوست دارید و نزدیک ترین فرد به خود می دانید، بسیار ارزنده است.
پر واضح است که این افکار، از القائات شیطان است؛ برای این که تمرکز و حضور قلب شما را در نماز بگیرد. پس بدانید
افکار بدی که بدون اختیار به ذهن انسان می آید، اگر چه مربوط به مسائل دین باشد، گناه و پلیدی برای انسان ندارد و نباید با آن ها درگیر شد. نسبت به آن ها حساسیت نداشته باشید. اگر به ذهن تان آمد، نگران نباشید؛ چون این افکار در اختیار شما نیست. در اسلام آنچه غیر اختیاری باشد، تکلیف و عذاب ندارد. در کتاب "زمزم عرفان" از قول آیت الله بهجت (ره) نقل شده که فرمودند:
افکاری که به ذهن انسان خطور می کند، یا با اختیار انسان است یا در اختیار انسان نیست؛ آنچه در نماز مهم است، باید سعی کنید به اختیار خود، فکرتان را به جای دیگر منصرف نکنید؛ اما اگر بدون اختیار باشد، ایرادی نیست و به محض توجه، دوباره بر نماز متمرکز شوید، تا کم کم در طول نماز حواستان جمع باشد.
کنترل افکار راه هایمتعددی دارد؛ ولی نباید پنداشت که با اولین گام، همه چیز درست میشود؛ بلکه کسی که میخواهد زمام افکار خویش را به کف گیرد، باید با تمام توان به خودسازی بپردازد و با جدیت این راه را دنبال نموده تا به تدریج به سوی هدف نزدیک گردد.
روش کنترل فکر در نماز:
1. انس دادن ذهن:
با داشتن برنامه منظم و پیوسته میتوان ذهن را به سوی خاصی جهت داد؛ مثلاً با برنامههای منظم همه روزه به این امور پرداخت: دعا و قرآن، مطالعه کتب اخلاق، معاد، خداشناسی و عواقب گناه و حداقل روزی یک ساعت شرکت منظم و پیوسته در مجالس دینی.
2. نمازگزار بداند که با خداوند سخن می گوید و حمد و ثنای او می کند؛ هر چند به معنای الفاظ توجه نمی کند.
3. اسرار عبادت و حقیقت اذکار و تسبیح و ستایش را بفهمد.
4. فهم معانی نماز:
علاوه بر مرحله پیشین، به معانی کلمات و اذکار نیز توجه داشته باشد و بداند که چه می گوید و با تمرین بیش تر، کلمات افزون تری را با معانی آن ادا نمایید.
5. رعایت مستحبات نماز:
از اسباب حضور قلب، رعایت احکام و آداب نماز است، مانند: نگاه کردن به محل سجده در حال قیام، نگاه کردن بین دو پا در حال رکوع، نگاه کردن به دامن در حال تشهد و سلام و چسباندن دست ها به بدن در حال قیام و غیره.
از هنگام وضو ساختن، دل را به خدا بسپار. با گفتن اذان و اقامه و توجه به معانى و مفاهیم بلند آن، جان و روح و قلب را به آن خط نورى ملکوتى اتصال بده که از کعبه تا عرش و از آن جا تا حقیقت اسما و صفات و از آن فراتر تا «ذات احدیّت» امتداد دارد.
پس از اقامه گفتن و قبل از ورود به نماز، به ابراهیم خلیل تأسى کن و بگو:
«انّى وجهت وجهى للذى فطر السموات و الارض حنیفاً و ما انا من المشرکین؛ (1) روى خود را به سوى کسى کردم که آسمانها و زمین را آفریده. من در ایمان خود خالصم و از مشرکان نیستم».
سپس با حضور قلب و توجه به معانى الفاظ بگو: «انّ صلوتى و نسکى و محیاى و مماتى للَّه ربّ العالمین؛ (2) نماز و تمام عبادات من، زندگى و مرگ من، همه براى خداوند پروردگار جهانیان است».
6. انتخاب مکان مخصوص و اختصاص وقت مناسب برای نماز.
7. رفع موانع:
پرخوری، جلوگیری از ادرار، کسالت و خستگی، سر و صدا و نگاه به اطراف، مانع حضور قلب در نماز می شود. رفع این موانع، در حضور قلب مؤثر است.
موانع تا نگردانى ز خود دور درون خانه دل نایدت نور
زندگی خود را با حرکت در مسیر استعدادتان هدفمند و با نشاط نمایید. تفریح سالم، ارتباط فامیلی و صله رحم، و ورزش را در زندگی خود تقویت کنید. از درگیری درونی بپرهیزید تا افکار آهسته آهسته کاهش یافته و از بین بروند.
در صورتی که ادامه یافت، می توانید از کارشناسان روان شناس این مرکز یا مراکز دیگر استفاده کنید.
اگر مطالب دیگری دارید که لازم می دانید مطرح کنید، در تماس بعدی بیان بفرمایید.
موفق باشید.
پی نوشت ها:
1. انعام (6)، آیه 79.
2. انعام (6)، آیه 162.
