با سلام و خسته نباشید.
دختری 22 ساله هستم که با همسرم تصمیم گرفته ایم برای ادامه تحصیل به خارج از کشور برویم. اما مشکل اساسی که در این خصوص دارم خانواده ام می باشد. من با وجودی که تا رفتنم یک ماه دیگر نمانده هنوز آنها را از تصمیم خود از ترس واکنش آنها مطلع نساخته ام. آنها به شدت با رفتن به خارج ما مخالف بوده و دوری من از آنها برایشان بسیار سخت می باشد. علاوه بر این خانواده ام در حال حاضر دچار مشکلات و فشارهای روانی دیگری از قبیل طلاق برادرم و مرگ مادربزرگ و ..نیز می باشند که به گمانم رفتن من فشار مضاعفی بر آنها وارد خواهد ساخت . از طرف دیگر همسرم بسیار بر رفتنمان مصر هستند و امکان تعویق انداختن آن مقدور نمی باشد.
سوال من این است که با وجود این مسائل من از نظر شرعی مجاز هستم که به والدینم دروغ گفته و عنوان کنم به یک سفر یک ساله می روم و سال دیگر که آنها به دوری ما عادت کردند و شاید مشکلات دیگرشان نیز حل شد راسنش را بگویم.؟؟
(من می ترسم اگر صداقت به خرج داده و آنها را از رفتن چندین ساله خود آگاه کنم صدمه ای از نظر جسمی و روانی در این شرایط وارد کنم)
ممنون و با تشکر
پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباط تان با این مرکز
با اين كه دروغ از مهم ترين گناهان است و خطرات بسیارى براى هر انسانى از نظر مادى و معنوى، فردى و اجتماعى دارد، ولى باز هم مواردى دارد كه به صورت استثنا در روايات اسلامى و سخنان فقها و علماى اخلاق به پيروى از آن احاديث آمده است.
تمام موارد استثناء را مى توان در يك قاعده كلى خلاصه كرد و آن اين كه هدف هاى مهم ترى به خطر بيفتد و براى دفع آن خطرات، توسل به دروغ ضررت داشته باشد؛ مثلاً انسان در چنگال جمعى متعصّب و بى منطق و بى رحم گرفتار مى شوند و از مذهب او سؤال مى كنند. اگر حقيقت را بگويد، فوراً خون او را مى ريزند. عقل و شرع در اين جا اجازه مى دهند كه انسان با پاسخ دروغين جان خود را از شرّ آن ها نجات دهد. يا در مواردى كه اختلاف شديدى در ميان دو نفر بروز كرده و انسان مى تواند با گفتن دروغى (مثلاً فلان كس به تو علاقه زياد دارد و بارها در پشت سر ذكر خير شما را مى گفت)، صلح و صفا و آشتى در ميان آن دو برقرار سازد و امثال اين اهداف مهم؛ نه اين كه انسان به جهت منافع شخصى و كارهاى جزئى، متوسل به دروغ شود و اين استثنائات ضرورى را دستاويزى براى توسل به دروغ سازد و به بهانه استفاده از استثنائات دروغ، براى هر موضوع جزئى دروغ بگويد.
اما در خصوص مورد سؤال هر چند درباره رشته تحصیلی تان و لزوم ادامه تحصیل در خارج از کشور، در شرایطی که ادامه تحصیل در بسیاری از رشته ها در کشور خودمان نیز ممکن است، با این همه، می توانید برای حل مشکل تان ضمن مقدمه سازی برای این سفر طولانی، به گونه ای سخن بگویید که دروغ نیز نباشد؛ مثلاً بگویید برای مدتی می رویم، اگر شرایط خوب بود و پیشرفت تحصیلی داشتیم، می مانیم؛ وگرنه زود بر می گردیم. همچنین می توانید از بزرگ تری که والدین سخن ایشان را می پذیرند، بخواهید تا با ایشان صحبت کنند و رضایت ایشان را جلب نمایند.
موفق باشید.
