سلام؛
میخواستم که منو در این مساله ی غیبت کمک کنید. میدونید ما در جامعه ای تربیت میشیم که مردم اون اکثرا مسلمون هستن. ولی معلوم نیست چرا این مسلمونی به اندازه ی ذره ای در تربیت افراد مؤثر نیست. نمونه ی بارز این قضیه هم غیبته که خانواده ها راحت این کار (غیبت کردنو) به بچه ها به صورت نظری و عملی آموزش میدن!

اما اصل سوالم اینه که آقاجون من اساسی توی این لجنزار غیبت گیر کرده ام و واقعا گیج موندم چی کار کنم. البته منظور من غیبت کردن نیست بلکه مسأله حلالیت طلبی الآن ذهن منو مشغول کرده.

ببینید از دوره کودکی تا امروز من پشت سر هزاران نفر غیبت کرده ام و هنوزم بعضی وقتا این کارو انجام میدم. ولی همون طور که گفتم خدااروشکر دیگه خیلی کمتر غیبت می کنم. حالا بریم سراغ حلالیت طلبی:

(1)من الآن دقیقا نمی دونم پشت سر چه کسانی غیبت کرده ام. البته در مورد بسیاری از افراد مطمئنم که غیبت کرده ام ولی خیلی ها رو هم شک دارم. همین طور از بعضی ها حلالیت طلبیده ام و باز در مورد بعضی ها شک دارم که آیا حلالیت طلبیده ام یا نه.
خب این یک مساله.
اما مساله بعدی اینه که (2)من وقتی به بعضی ها میگم که منو حلال کنید، خودشون منو مسخره می کنن. من در مورد بعضی ها این اطمینانو دارم که اگه بهشون بگم که منو حلال کنید، باعث خنده و تمسخر اونا میشم! خب اینجا باید چی کار کنم؟
(3)مساله بعدی اینه که مثلا من پشت سر بعضی افراد (مثلا مجریان و بازیگران) غیبت کرده ام که بعضی از اینا رو میشه تو اینترنت پیدا کرد و بهشون ایمیل زد و حلالیت طلبید. ولی این کار تو عرف مردم، زیاد مرسوم نیست و معمولا مردم در این مورد می گویند که پیدا کردن طرف سخته، پس از خدا میخواهیم که ما را ببخشد و گناهان آن طرف را بیامرزد. نمیدونم آیا اینجا باید ایمیل زد و حلالیت طلبید یا لازم نیست؟

دو تا مساله فرعی هم می مونه که اینهاست:
یک- این که میگیم «اگه پشت سر کسی که نمی شناسیم غیبت کنیم، طوری نیست» دقیقا یعنی چه؟ تعریف شناختن چیه؟ منظور آشنایی از نزدیکه یا هر گونه آشنایی رو شامل میشه؟ اون وقت چه کسی نباید طرف رو بشناسه؟ کسی که غیبت میکنه یا کسی که میشنوه یا هر دو؟
دو- پیش اومده بعضی وقتا در جمع های خانواگی، دوستانه و ... من واقعا راضی به شنیدن غیبت نبوده ام و بعضی وقت ها هم اینو اعلام کردم ولی آن جمع را ترک نکردم. آیا اینجا گناهی کرده ام یا نه؟

خیلی ممنون

پرسشگرگرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
غیبت، آن است که انسان پشت سر برادر یا خواهر دینی خود، عیب یا بدی یا گناهی را که از دیگران مخفی بوده است، افشا کند و به دیگران بگوید. این کار، غیبت و حرام است. (1) با آشنایی اجمالی با تعریف غیبت، به پاسخی که تقدیم می گردد، عنایت ویژه ای مبذول دارید.
پاسخ 1: نسبت به کسانی که شک دارید غیبت آنان را کرده اید، وظیفه ای ندارید؛ هر چند استغفار و توبه در هر حال نیکو است. ولی نسبت به کسانی که یقین دارید غیبت آنان را کرده اید، چون حیثیت او را به دلیل غیبت کردن لکه دار کرده اید، در صورتی که امکان داشته باشد باید حلالیت بطلبید. اگر از دنیا رفته است، یا حلالیت طلبیدن مفسده داشته باشد، مثلاً باعث نزاع و درگیری و کدورت شود، حلالیت طلبیدن لازم نیست؛ بلکه به تلافی حیثیت برباد رفته، کار خیری برای او انجام دهید تا روح او از شما راضی گردد. (2)
از پاسخ پرسش 1، پاسخ سؤال 2 روشن شده است.
پاسخ 3: اگر پشت سر مجری تلویزیون حرفی بزنید که بدگویی او حساب شود، غیبت محسوب می شود. در صورت امکان، به گونه ای باید حلالیت بطلبید. در غیر این صورت، برای جبران آن، به پاسخ شماره 1 مراجعه کنید.
اما پاسخ به دیگر بخش های این سؤال شما:
- انسان مسلمان متعهد در هیچ صورت نباید غیبت مسلمان را مرتکب شود؛ اما برای غیبت از نگاه شرع تعریفی ارائه شده که در غیر آن صورت، غیبت صادق نیست.
منظور از شناخت در غیبت آن است که غیبت کننده با بازگو کردن عیب پنهان فردی، چه با نام و چه با اشاره و چه با کنایه، او را برای طرف مقابل مشخص کند و طرف مقابل هم شخص مورد نظر غیبت کننده را بداند که چه کسی است.
- هنگامی که در جمع خانوادگی یا دوستانه قرار گرفته اید و غیبت شخص مسلمانی می شود، اگر می توانید آنان را از غیبت کردن باز دارید. در غیر این صورت، وظیفه شما این است که باید آن محفل و مجلس غیبت را ترک کنید و اگر خارج نشوید، مرتکب گناه شده اید. برای آشنایی بیش تر در این باره، به این کتاب ها مراجعه کنید:
* آیت الله مکارم، گفتار معصومین، ص 53؛ کتاب النکاح، ج 1، ص 141، س 120.
* آیت الله مکارم شیرازی، استفتائات جدید، ج 2، ص 408، س 1166.

پی نوشت ها:
1. آیت الله مکارم، استفتائات جدید، ج ‏1، ص 159؛ استفتائات جدید، ج ‏2، ص 240.
2. همان، اخلاق در قرآن، ج 1، ص 229.