احكام ديني

پرسش 1:
احكام ديني
شرح : 1- بهترين هديه و عطيه از نظر پيامبر اسلام (ص) چيست ؟
پاسخ:
پرسشگرگرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
رسول خدا فرمود: إنّ أفضل الهديّة أو أفضل العطيّة الكلمة من كلام الحكمة؛
بهترين هديه، سخنى حكمت‏آميز است. (1)
پي نوشت :
1. ري شهري، ميزان الحکمه ،چ اول، تهران، دار الحديث، 1416 ق ، ج4 ، ص 3453 به نقل از کنز العمال.
پرسش 2:
دو ملك ( فرشته ) كه اعمال ما را ثبت مي كنند چه نام دارند؟
پاسخ:

آياتي که به فرشتگان ثبت کننده اعمال اشاره دارد، به شرح زير است:
إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيانِ عَنِ الْيَمينِ وَ عَنِ الشِّمالِ قَعيد ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلاَّ لَدَيْهِ رَقيبٌ عَتيدٌ؛ (1)
(به خاطر بياوريد) هنگامى را كه دو فرشته راست و چپ كه ملازم انسانند، اعمال او را دريافت مى‏دارند. انسان هيچ سخنى را بر زبان نمى‏آورد مگر اينكه همان دم، فرشته‏اى مراقب و آماده براى انجام مأموريت (و ضبط آن) است.
إِنَّ رُسُلَنا يَكْتُبُونَ ما تَمْكُرُونَ (2)؛
رسولان [فرشتگان‏] ما، آنچه نيرنگ مى‏كنيد (و نقشه مى‏كشيد)، مى‏نويسند!
وَ رُسُلُنا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ ؛ (3)
رسولان (و فرشتگان) ما نزد آن ها هستند و مى‏نويسند.
وَ إِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظينَ كِراماً كاتِبينَ يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُون؛
نگاهبانانى بر شما گمارده شده والا مقام و نويسنده (اعمال نيك و بد شما)، كه مى‏دانند چه مى‏كنيد!
در آيات فوق اعلام شده بر هر انسان دو ملک گمارده شده که وظيفه ثبت و حفظ اعمال او را دارند. خداوند آنان را بر وي گمارده تا شايد حياي از آن ها او را به خودداري از گناه سوق دهد و شوق به حسنات را در او شعله ور سازد.(4)
امام صادق در فلسفه گماردن اين دو ملک با اين که خداوند خود عالم به سرّ و پنهان تر از سرّ است ، مي فرمايد:
استعبدهم بذلك، و جعلهم شهودا على خلقه، ليكون العباد لملازمتهم إيّاهم أشدّ على طاعة اللّه مواظبة و عن معصيته أشدّ انقباضا، و كم من عبد يهمّ بمعصية فذكر مكانها فارعوى و كفّ، فيقول: ربّي يراني، و حفظتي عليّ بذلك تشهد. و إنّ اللّه- تعالى- برأفته و لطفه و كلّهم بعباده يذبّون عنهم مردة الشّياطين و هو امّ الأرض و آفات كثيرة، من حيث لا يرون بإذن اللّه، إلى أن يجي‏ء أمر اللّه؛
خداوند بدين صورت آنان را به بندگي سوق داد. اين دو ملک را شاهد بر آنان ساخت تا بندگان از همراهي و ملازمت اينان بر طاعت خدا همت بيش تر به خرج دهند. مواظب باشند از طريق طاعت خارج نشوند و به گناه نيفتند. چه بسيار بنده اي که تصميم به گناه مي گيرد، ولي با توجه به نظارت عالي خدا و شاهد بودن اين دو ملک ، خود را نگه مي دارد . با خود مي گويد: خدايم مرا مي بيند و اين دو ملک بر من شهادت مي دهند (از اين رو منصرف مي شود). خداوند به لطف و رأفتش اين دو ملک را بر بندگان گمارده تا از آنان در برابر شيطان هاي سرکش و حشرات موذي و آفات ديگر محافظت کنند .(5)
در قرآن و روايات از اين دو ملک با توجه به وظيفه شان "کراما کاتبين=کاتبان بزرگوار اعمال" (6)، "کاتبان حسنات و کاتبان سيئات"(7) ، "صاحب اليمين و صاحب الشمال" و "صاحب حسنات و صاحب سيئات"(8) نام برده شده است.
پي نوشت ها:
1. ق (50) آيه 17-18.
2. يونس (10) آيه 21.
3. زخرف (43) آيه 80.
4. انفطار (82) آيه 10-12.
5. ابن مشهدي، کنز الدقائق ،چ اول ، تهران، وزارت ارشاد ف 1368 ش ، ج 14 ف ص 166.
6. انفطار (82) آيه 11.
7. امام سجاد (ع)، صحيفه، قم، انتشارات اسلامي، 1404 ق، ف دعاي 11. (دعاؤه بخواتيم الخير)
8. ابن مشهدي، همان، ص 168-169.

پرسش 3:
بالاترين نعمتي كه خداوند بر مومنين منت گذاشته چيست ؟
پاسخ:

موارد متعددي در روايات مصداق بهترين نعمت دانسته شده كه هر يك از اين موارد مربوط به بُعدي از زندگي انسان مي باشد. اين موارد عبارتند از : ولايت اهل بيت (عليهم السلام)، حُسن خلق، عقل، صحت و سلامتي و ...
اما در قرآن کريم بالاترين نعمتي که خداوند متعال بر مؤمنان منت نهاد و اين نعمت بزرگ را در اختيار بندگان نهاد ،بعثت رسول خدا (ص) است .در آيه 164 سوره آل عمران مي‌خوانيم:
« لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنينَ إِذْ بَعَثَ فيهِمْ رَسُولاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفي‏ ضَلالٍ مُبينٍ ؛
خداوند بر مؤمنان منت نهاد [نعمت بزرگى بخشيد] هنگامى كه در ميان آن ها، پيامبرى از خودشان برانگيخت كه آيات او را بخواند، و آن ها را پاك كند. كتاب و حكمت بياموزد، هر چند پيش از آن، در گمراهى آشكارى بودند.»
گرچه بعثت پيامبر (ص) بالاترين نعمت خداوند متعال است. اما تماميت اين نعمت با ولايت اوصياي ايشان مي باشد. درباره روز غدير خم که پيامبر (ص) حضرت علي (ع) را به عنوان جانشين خود معرفي نمود،مي خوانيم که خداوند متعال مي فرمايد:
« الْيَوْم أَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتي‏ وَ رَضيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دينا؛ (1)
امروز، دين شما را كامل كردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان آيين (جاودان) شما پذيرفتم».
در تفسير آيه «ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعيمِ»(2) از امام صادق (ع) نقل شده :
« إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَكْرَمُ وَ أَجَلُّ مِنْ أَنْ يُطْعِمَكُمْ طَعَاماً فَيُسَوِّغَكُمُوهُ ثُمَّ يَسْأَلَكُمْ عَنْهُ وَ لَكِنْ يَسْأَلُكُمْ عَمَّا أَنْعَمَ عَلَيْكُمْ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ (ص)؛(3)
خدا كريم‏تر و بزرگ تر است از اينكه غذائى گوارا و خوراكى مطبوع به شما بدهد، بعد بازخواست از آن بنمايد. بازخواست مربوط به نعمت ولايت محمّد و آل محمّد (صلّى اللَّه عليه و آله) است».
پي نوشت ها:
1. مائده(5) آيه 3.
2. تکاثر(102) آيه 8 « سپس در آن روز (همه شما) از نعمت هايى كه داشته‏ايد، بازپرسى خواهيد شد».
3. شيخ حر عاملي، وسائل الشيعه، مؤسسه آل البيت، 1409 هـ.ق، ج 24 ،ص 297.

پرسش 4:
آ ن چيست كه اگر بريزد نمي شود آن را جمع كرد ؟
پاسخ:

قال الصادق عليه السلام :إذا دق العرض استصعب جمعه؛ (1)
هرگاه آبرو بريزد، جمع کردن آن دشوار است.

پي نوشت:
1. علامه مجلسي، بحار الانوار، چاپ بيروت، ج75،ص277.
پرسش 5:
كدام سوره قرآن با اضافه شدن يك حرف نام يكي از پيامبران مي شود ؟
پاسخ:

محدوده فعاليت اين مرکز پاسخگويي به شبهات ديني و قرآني مي باشد . براي دريافت پاسخ هاي مسابقه اي مي توانيد از طريق جستجو در اينترنت به پاسخ مورد نظر برسيد.
اما سوره مذکور سوره حمد مي باشد که با اضافه نمودن يک حرف به ابتداي آن نام پيامبر اسلام مي شود.
پرسش 6:
افضل ترين ( بالاترين ) اعمال امت چيست ؟
پاسخ:

رسول خدا فرمود:
أفضل أعمال أمتي انتظار الفرج (1) ؛
انتظار فرج الله برترين عمل است.(2) ؛ انتظار الفرج من الله(3)
بنا بر اين روايت "انتظار گشايش خداوند" که برترين مظهر آن فرج نهايي با ظهور حضرت حجت است، برترين اعمال امت است.
بنا بر روايت ديگر برترين اعمال امت "قرائت قرآن" است:
أفضل أعمال أمتي قراءة القرآن. (4)
پي نوشت ها:
1. شيخ صدوق، علل الشرايع، نجف، مکتبه الحيدريه، 1385 ق، ج1 ، ص 4 .
2. علامه مجلسي، بحار الانوار،چ هشتم، بيروت، الوفا، 1403 ق، ج 109، ص 144.
3. شيخ علي کوراني، معجم احاديث المهدي،چ اول، قم، بهمن ، 1411ق، ج 1، ص 270.
4. علامه مجلسي، همان، ج 73، ص 320.

پرسش 7:
اولين جمله اي كه حضرت مهدي ( عج ) بعد از ظهور بر زبان مي آورد چيست ؟
پاسخ:

بنا بر روايت:
و أول ما ينطق به هذه الآية " بقية الله خير لكم إن كنتم مؤمنين " (1)ثم يقول : أنا بقية الله في أرضه وخليفته وحجته عليكم؛ (2)
اولين کلام حضرت تلاوت آيه "بقيه الله خير لکم= باقي مانده خدايي براي شما بهتر است" مي باشد. پس از تلاوت آيه خود را به عنوان "بقيه الله" و حجت و خليفه در زمين معرفي مي نمايد.
پي نوشت ها:
1. هود (11) آيه 86.
2. شيخ صدوق، كمال الدين و تمام النعمة، قم، انتشارات اسلامي، 1363 ش، ص 331.

پرسش 8:
8- سوره هايي كه سجده واجب دارند كدامند ؟
پاسخ:
@@
سوره هايي که سجده واجب دارند و به اين سوره ها عزائم مي گويند ،عبارتند از:
سوره سجده،آيه 15 سي و يکمين سوره در ترتيب فعلي، مکي، جزء بيست و يک،قبل از جمعه و بعد از منافقون.
سوره فصلت(معروف به حم سجده)، آيه 37 چهل و يکمين سوره، مکي، جزء بيست و چهار،بعد از مؤمن و قبل از شوري.
سوره نجم،آيه 62 پنجاه و سومين سوره، مکي، جزء بيست و هفت، نازل شده بعد از فيل و قبل از عبس.
سوره علق،آيه 19 نود و ششمين سوره، مکي، جزء سي، اولين سوره نازل شده است.

پرسش 9:
مسافر در چند جا مختار است كه نماز را شكسته يا تمام بخواند ؟
پاسخ:

مسافر در چهار مکان مختار است که نمازش را شکسته يا تمام بخواند :
1. شهر مکه.
2. شهر مدينه.
3. مسجد کوفه.
4. حرم امام حسين عليه السلام. (1)

پي نوشت:
1. آيت الله مکارم شيرازي، توضيح المسائل، م 1182.
پرسش 10:
كلمه چهارحرفي است دو حرف اول جزء فروع دين و دو حرف آخر آن مايه حيات است ؟

پاسخ:

حجاب (حج + آب).