ابلیس

پرسشگرگرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
ابلیس، به یقین از جنیان است و بر این امر، دلایل گوناگونی می توان اقامه نمود که به برخی از آن ها اشاره می شود:
- در آیه‌ای از قرآن بر جن بودن ابلیس تصریح شده است: «فسجدوا الا ابلیس کان من الجن ففسق عن امر ربّه؛ (1) تمام فرشتگان سجده کردند، جز ابلیس که از جنس جن بود».
- دلیل دیگر بر جن بودن آن است که فرشتگان پاک و معصوم‌اند، ولی ابلیس معصیت کرد و چنان که در آیه ذکرشده آمد، از فرمان خداوند سرپیچی نمود.
- دلیل سوم آن است که ابلیس از آتش آفریده شد؛ چنان که قرآن از او حکایت می‌کند که گفت: «مرا از آتش آفریدی و آدم را از خاک». (2) اما فرشتگان به بیان روایات از نور آفریده شده‌اند. (3) قرآن مجید خلقت جن را از شلعه‌های آتش می‌داند. (4)
- دلیل چهارم آن است که ابلیس دارای اولاد و ذریه است. قرآن مجید می‌فرماید: «ابلیس و فرزندانش را که دشمنان شمایند، دوستان خود می‌گیرند». (5) فرشتگان فرزند ندارند. خداوند متعال می‌فرماید: «فرشتگان را که بندگان خدای رحمان اند، مؤنث شمارند! مگر موقع خلقت ایشان حضور داشتند؟» (6) روشن است که فرزند داشتن، فرع برخورداری از مذکر و مؤنث است و وقتی ملائکه دارای جنسیت نباشند، فرزند داشتن آن ها هم منتفی است.
- دلیل پنجم، روایاتی است که از پیامبر اکرم (ص) و امامان - علیهم السلام - رسیده و بر جن بودن ابلیس دلالت دارد. از امام صادق (ع) در مورد ابلیس سؤال شد که آیا از فرشتگان بود؟ حضرت فرمود: «ابلیس از جن بود، ولی همراه فرشتگان بود؛ آن چنان که آن‌ها فکر می‌کردند از جنس آنان است؛ اما خدا می دانست که از آن‌ها نیست». (7)

پی‌نوشت‌ها:
1. کهف (18)، آیه 50.
2. اعراف (7)، آیه 12.
3. شيخ مفيد، الإختصاص، ص 109، انتشارات كنگره جهانى شيخ مفيد، قم، 1413 ق.
4. الرحمن (55)، آیه 15.
5. کهف (18)، آیه 50.
6. زخرف (43)، آیه 19.
7. علامه مجلسى، بحار الأنوار، ج 60، ص 218، مؤسسة الوفاء بيروت - لبنان، 1404 ق.