قرآنی

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
آیه دومی که نوشته اید،صحیح آن چنین است: « و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر أن الارض یرثها عبادی الصالحون » (1)
در قرآن واژه ذکر بارها به کار رفته است و بر معانی و مصادیق مختلف تطبیق می شود. در بعضی آیات مراد از ذکر قرآن است، مثل آیه اولی که اشاره کردید که خداوند می فرماید: قرآن را نازل کردیم و از آن محافظت می کنیم. مفسران به قرینه « نزلنا » که در این آیه است و سه آیه قبل از این که نزول در مورد ذکر به کار رفته « و قالوا یا ایها الذی نزل علیه الذکر »(2)استفاده کرده اند که مراد از ذکر در این دو آیه قرآن است و این آیه یکی از دلایل عدم تحریف قرآن است.
در بعضی آیات مراد از ذکر تورات است، مثل آیه دومی که آوردید که این جا قرینه و سیاق آیه دلالت بر آن می کند، همان طور که
آیت الله مکارم اشاره کرده اند: با توجه به تعبیراتی که در آیه به کار رفته ،ظاهر این است که منظور از زبور ،کتاب داود و ذکر به معنی تورات است .با توجه به اینکه زبور بعد از تورات بوده، تعبیر « من بعد » نیز حقیقی است.(3)
در بعضی آیات دیگر هم ذکر به معنای لغوی آن یعنی تذکر و یادآوری می باشد.
بنابراین برای تشخیص مراد از ذکر یا هر واژه دیگری در آیات قرآن به قرینه ای که در خود آیه است و به آیات قبل و بعد آن مراجعه
می کنیم. این یکی از راه ها و روش های تفسیر و فهم قرآن است.

پی نوشت ها:
1. انبیاء (21)آیه 105.
2. حجر(15)آیه 6.
3. آیت الله مکارم، تفسیر نمونه، انتشارات دارالکتب الاسلامیه، ج13،ص517.