خودشناسی

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
مهم ترین رابطة انسان با خودش این است که خویش را بشناسد.
منظور شناخت استعدادها و لیاقت‌های روحی و جسمی خود و شناخت جایگاه و موقعیت خویش در جهان آفرینش می باشد . انسان نمی‌تواند به شخصیت و ارزش وجودی خود پی ببرد و به هدف نهایی از آفرینش خویش دست یابد، مگر آن که خود و
توانایی ها و موقعیت خویش را در جهان بشناسد.
در نگاه دیگر خودشناسی به معنای این است که انسان مقام واقعی خود را درک کند . حقوقی را که هر یک از اعضا و جوارح بر او دارند بشناسد و آن را ادا نماید. انسان از طریق خودشناسی می‌فهمد که آزاد، مختار و مسئول آفریده شده‌، هدف از خلقت او قرب به درگاه الهی‌، رسیدن به مقام عبودیت و بندگی و آراستگی به اخلاق و صفات کمال و جمال حق گشتن است‌، که این بالاترین سیر کمال بشر است‌.
آن چه خداوند در وجود انسان به ودیعه نهاده‌، نشانه‌های روشنی از علم و قدرت و حکمت پروردگار است. در میان مخلوقات هیچ موجودی به اندازة انسان دارای این همه سرّ و حکمت نیست‌.
خودشناسی با این نگاه راهی به سوی خداشناسی است‌: "من عرف نفسه فقد عرف ربّه‌"(1) زیرا انسان با خودشناسی به قابلیت‌ها، توانمندی‌ها، تحولات و ویژگی‌های فطری و غیر فطری خود پی برده‌، ضعف‌، فقر، نیازمندی و تعلق به قدرت لایتناهی پروردگار را در خود حس خواهد کرد، و این مقدمه‌ای برای سلوک عملی و رفتن به سوی خدا و کمال مطلوب خواهد بود. در روایات‌، خودشناسی برترین و نافع‌ترین شناخت‌، شمرده شده است‌. امیرالمومنین (ع) آمده است : «معرفه النفس انفع المعارف»(2)
خود شناسی یعنی تفکر و تامل در وجود خویشتن , شناخت معایب و محاسبه نفس خویش. هر چه آدمی بیش تر در خود فرو رود و به اخلاق و کردار خود بیندیشد, بیش تر خود را خواهد شناخت. انسان چون طبیبی حاذق باید بیماری های نفس خویش را دریابد و با مهارت و جدیت به درمان آن بپردازد.
پی نوشت ها :
1.عبد الواحد تميمى آمدى،تصنيف غرر الحكم و درر الكلم،ص232،دفتر تبليغات‏، قم‏.
2.همان.