نمی دانم...حکمت خدا یا....؟!

#### پرسشگر گرامی با سلام و تشکر از ارتباطتان با این مرکز
برای روشن تر شدن مطلب به چند نکته توجه کنید:
1. انسان بر اساس آن که از آینده و از غیب اطلاعی ندارد و فقط ظاهر امور را می بیند، چه بسا چیزی را که خوب و پسندیده می داند؛ ولی در واقع و نتیجه خوب و پسندیده نیست. بر عکس، ممکن است چیزی را بد و شر بداند و حال آن که خوب و خیر باشد؛ چنان که قرآن کریم می فرماید:
«وَ عَسى‏ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ عَسى‏ أَنْ تُحِبُّوا شَيْئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُون؛ (1) یعنی چه بسیار اتفاق می افتد که چیزی را شما ناگوار و نا خوشایند می شمارید، در حالی که خیر و صلاح شما در آن بوده است. و چه بسیار می شود که چیزی را دوست می دارید و آن را خیر و صلاح خود می دانید، اما شرّ و فساد شما در آن است. و (علت چنین اندیشه های نا هماهنگ با واقعیت این است که) خداوند (به مصالح و مفاسد امور) دانا است و شما نادانید». بنابراین، ممکن است آن چیزی را شما هدف خوب پنداشته اید، در واقع امر و در نزد خدا این گونه نبوده باشد.
2. در نظام آفرینش که نظام علی و معلولی است، هیچ پدیده و عارضه ای بدون دلیل و علت نیست؛ به بیان دیگر، خداوند حکیم، نظام هستی را بر پایه اسباب و مسببات قرار داده؛ یعنی برای پیدایش هر پدیده ای علتی خاص و برای رسیدن به هر هدف و مقصدی راهکارهای ویژه ای تعیین نموده است.
حضرتش از یک سو به انسان «عقل و اندیشه» عنایت کرد تا با کمک آن و مشورت با دیگران و استفاده از عقل جمعی و نظریه کارشناسان و متخصصان راه حل مشکلات را بیابد، افق آینده زندگی خویش را ببیند و بر آن اساس تدبیر و برنامه ریزی کند تا به هدف برسد. از سویی دیگر، دو گونه اسباب و علل مقرر داشته است: ظاهری و باطنی یا مادی و معنوی.
پس انسان باید به کمک عقل و فکر خدا دادی خود و مشورت با افراد آگاه و متخصص در هر کاری اقدام نماید تا بتواند به هدف مقصود خویش برسد و همزمان از آغاز هر کار تا پایان آن با دعا و توسل نیز به لطف و عنایت های خداوند امیدوار باشد. از او بخواهد اقداماتش را به هدف و نتیجه مطلوب برساند.
بنابراین، انسان برای رسیدن به هدف باید نخست به نتیجه و افق آن بیندیشد. اطراف آن و راهکارهای نیل به هدف و موانع و مشکلات آن را بر رسی کند و هیچ وقت خود را از اندیشه، تخصص و تجربه اهل اطلاع و کارشناسان بی نیاز نداند. پس از طی این مراحل، با تدبیر و برنامه ریزی واقع گرایانه وارد مرحله اجرایی و عملیاتی شود و عزم خود را برای رسیدن به هدف جزم کند، اعتماد به نفس داشته باشد و در تمام مراحل نظری و عملی بر خدا توکل کند و از انرژی بی پایان معنویت و دعا و توسل بهره ببرد. اگر چنین نکرد، قطعاً موفق به نتیجه و هدف نمی شود و علت عدم موفقیت، به تعبیر شما «کم کاری» خودش است؛ ولی اگر این امور و مراحل را رعایت کرد، باز به نتیجه نرسید. می گوییم مصلحت و حکمتی در کار بوده که ما فعلاً و در این مرحله به هدف و نتیجه نرسیم. اما معنایش این نیست که ما از کار و تلاش برای رسیدن به هدف باز بمانیم. وظیفه هر انسانی که ایمان به خدا دارد و راه و هدف را به خوبی و با توجه به نکته دوم تشخیص داده، این است که از هیچ تلاشی برای رسیدن به هدف باز نماند. راه ها و موانع و مشکلات را مجددا بر رسی و ارزیابی کند تا علل شکست و عدم موفقیت برای نیل به هدف مشخص شود. آن گاه با بهره گیری بیش تر از انرژی معنویت و صبر و استقامت به دنبال رسیدن به هدف حرکت می کند؛ چنان که قرآن می فرماید: «... وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ؛ (2) (ای اهل ایمان برای پیشرفت کارتان) از صبر و بردباری و نماز توسل بجویید».
3. نکته مهم: نکته بسیار مهم آن است که انسان خردمند باید سطح اهمیت و اولویت بندی را در هر کاری و هدفی در نظر داشته باشد. با توجه به محدویت عمر و کوتاه بودن فرصت ها، هدف مورد نظر چه قدر ارزش و اهمیت دارد تا انسان قسمتی از سرمایه بی بدیل عمر و فرصت خود را برای رسیدن به آن هزینه کند؟ آیا در مراحل این کار، به کرامت انسانی و عزت نفس و شخصیت انسانی اش که قابل معاوضه و معامله نیست، خدشه ای وارد نمی شود؟ اگر چنین است، پس باید در قداست و خوب بودن هدف تجدید نظر کرد؛ زیرا خداوند بنده ای را دوست دارد که نگهبان کرامت انسانی و عزت نفس خویش باشد.

پی نوشت ها:
1. بقره (2)، آیه 216.
2. بقره (2)، آیه 153.