پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز اگر منظور پرسشگر محترم این است که آیا پیامبر مجبور به عمل به وظایف رسالت خود است؟ باید گفت بر اساس آن چه از آموزه های دینی به دست می آید عموم پیامبران الهی در انجام وظیفه رسالت و ماموریت الهی خود مکلف بوده اند.به عنوان یک تکلیف شرعی آن را انجام می دادند، گر چه به لحاظ تکوینی مجبور به انجام تکالیف نبودند، ولی به لحاظ تشریعی انجام تکالیف بر آن ها واجب بوده است. از این رو قرآن کریم خطاب به پیامبر فرمود:
«یا أیّها الرّسول بلّغ ما اُنزل إلیک من ربّک وإن لم تفعل فما بلّغت رسالته والله یعصمک من الناس؛(1)
ای پیامبر! آنچه را از جانب پروردگارت به سوی تو نازل شده، ابلاغ کن . اگر نکنی ، پیامش را نرساندهای . خدا تو را از گزند مردم نگاه میدارد». امیر مؤمنان(ع) سخن زیبایی در این باره دارد:
«خداوند پیامبرانی را از فرزندان آدم برگزید . از آنان در ابلاغ و امانتداری در رساندن الهی به مردم پیمان گرفت. در زمانی که بیش تر مردم چیزی دیگری به جای آن نشانده بودند، و حق او را نشناخته، برای خدا شریک قرار داده، شیاطین آنان را از معرفت به او باز داشته، رشتة پرستش خدا را بریده بودند. در چنین زمانهای بود که خداوند رسولان خود را برانگیخت . پیامبرانش را پی در پی به سوی مردم فرستاد، تا از آنان بخواهند که عهد فطرت الهی را ادا نمایند . نعمتهای فراموش شدة خدا را به یادشان آورند. با ابلاغ احکام الهی یا ارائه دلایل حجت را برایشان تمام کنند. توانمندیهای پنهان عقلهای آنان را برانگیزانند. آیات با عظمت الهی را به آنان بنمایانند. همچون آسمان بلند که مانند سقفی بر بالای سرشان برافراشته و زمین که چون گهوارهای زیر پای آنان گسترده و معیشتهایی که ایشان را زنده میدارد». (2)
فلسفة بعثت انبیا آشنا کردن بشر با خواستهای فطری آنان و شکوفایی عقل آن ها بوده است. عقل و فطرتی که به دلایل و انگیزه های مختلف، خاموش میشوند و یا از مسیر خود به انحراف کشیده میشوند. از کلام حضرت به دست می آید خداوند از پیامبران خود در انجام ماموریت الهی تعهد گرفته است. بر آن ها واجب بوده که مردم را هدایت کند.
چه این که نبوت نمودار حکمت و رحمت خداوند است. معلوم میشود که پیامبر جلوه و ظهور اسم حکیم است.
پینوشتها:
1. مائده(5)آیه 67.
2. نهج البلاغه، خطبه 1، نشر موسسه امیر المومنین، قم، 1380 ش
