در جلد دوم اصول کافی باب ذر اینکه ائمه از غیب حدیث دریابند و الهام گبرند" علامه مجلسی در شرح قضیه دوم این باب ضمن قضیه داخل پرانتز می گوید"این حدیث بدان دلیل است که کلمه محدث را از آیه (52 حج)انداخته اند.". لطفا بفرمایید این شرح قضیه چگونه با اعتقادات ما مبنی بر عدم تحریف قرآن سازگارست؟
آنچه علامه مجلسي در اينجا بيان نموده با اعتقاد ما مبني بر عدم تحريف قرآن سازگار نيست و اساسا بيانات علامه مجلسي (ره) درباره تحريف قرآن دچار نوعي ابهام مي باشد چنانكه در يك جا مي فرمايد:« بسياري از روايات صحيحه که از نظر معنا متواتر اند ، بر نقص و تغيير قرآن موجود دلالت مي کنند »(1)
گرچه ايشان در كتاب مرآه العقول مطلب مذكور را بيان نموده اما خود ايشان در بحارالانوار به نقل از شيخ مفيد درباره روايات داله بر تحريف مي نويسد:« أن الأخبار التي جاءت بذلك أخبار آحاد لا يقطع على الله تعالى بصحتها فلذلك وقفنا فيها و لم نعدل عما في المصحف الظاهر على ما أمرنا به حسب ما بيناه»(2) «رواياتي كه دراين باره وارد شده اخبار غير متواتري هستند كه موجب قطع و جزم به صحت مفاد آنها نمي گردند و لذا در اين باره اظهار نظر نمي كنيم و از قرآني كه در دسترس ماست طبق دستوري كه نسبت به آن داده شده و آنرا تبيين نموديم عدول نمي كنيم»
اما به طور كلي درباره مسئله تحريف قرآن بايد بگوييم كه آنچه در ميان تمام مسلمانان معروف و مشهور است اين است كه تحريف لفظي قرآن به معناى زيادت و نقصان كه معروفترين معانى تحريف است در قرآن واقع نگرديده و قرآنى كه فعلا در دست ما است همان قرآنى است كه بر پيامبر (ص) نازل گرديده و از هر گونه زيادت و نقصان و تغيير مصون مىباشد.
عده زيادى از علما و دانشمندان بر اين واقعيت تصريح نمودهاند، مانند پيشواى محدثين شيخ صدوق (ره) كه عدم تحريف را جزو عقايد اماميه مىداند و در كتاب اعتقادات تصريح مي كند« اعتقادنا أنّ القرآن الذي أنزله اللّه تعالى على نبيّه محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم هو ما بين الدفّتين، و هو ما في أيدي الناس، ليس بأكثر من ذلك، ... و من نسب إلينا أنا نقول أنه أكثر من ذلك فهو كاذب.» (3)
« و اعتقاد ما اين است كه قرآنى كه خداوند بر پيامبر فرستاده، همين است كه ميان دو جلد در دست مردم است. نه چيزي بيشتر از آن... و هر كس به ما نسبت دهد كه مىگوئيم بيش از اين بوده، دروغ گفته است»
و مانند شيخ الطائفه ابو جعفر طوسى كه در اوّل تفسير خود «تبيان» بر اين مطلب صراحت و قاطعيت دارد و اين نظريه را از استاد خود سيد مرتضى علم الهدى نيز نقل مىنمايد. (4)
مفسر معروف مرحوم طبرسى نيز در مقدمه تفسير خود «مجمع البيان» تحريف را به همان معنا در قرآن، رد مىكند.
شيخ الفقها «شيخ جعفر» در «كشف الغطاء»، بر نبودن چنين تحريفى در قرآن ادعاى اجماع مىنمايد. محدث مشهور مرحوم ملا محسن فيض در «وافى» و «علم اليقين» و مجاهد بزرگ و قهرمان علم و دانش شيخ محمد جواد بلاغى در مقدمه تفسير خود «آلاء الرحمن» هم از نظريه عدم تحريف قرآن طرفدارى مىكنند و گاهى آن را يك نظريه اجتماعى مىدانند.
خلاصه اين كه، نظريه مشهور در ميان دانشمندان و محققين شيعه، همان نظريه عدم تحريف است. بلكه اين نظريه مورد اتفاق در ميان آنان مىباشد. تنها افراد انگشت شماري از محدثين اخباري شيعه و عدهاى نيز از علماى اهل سنت نظريه وقوع تحريف را پذيرفتهاند.(5)
برای اطلاعات بیشتر به کتاب های نزاهت قرآن از تحریف تالیف آیت الله جوادی ، و صیانه القرآن من التحریف تالیف آیت الله معرفت و...مراجعه بفرمایید
پي نوشت ها:
1.علامه مجلسی، مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1404ق، ج12، ص 525
2.علامه مجلسي، بحارالانوار، بيروت، مؤسسه الوفاء ، سال 1404 هـ ق، ج : 89 ص : 75
3. شيخ صدوق، اعتقادات، الموتمر العالمي للشيخ المفيد، 1414ق،ص 84
4. شيخ طوسي،التبيان فى تفسير القرآن، بيروت، دار احياء التراث العربى، ج1،ص3
5. براي نقد و بررسي روايات بيانگر تحريف قرآن ر.ك: آيت الله مصباح يزدي، قرآنشناسى، قم، موسسه آموزشى وپژوهشى امام خمينى ، 1380 ش، ج1، ص 215
