پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
"عهدی " فرموده تا بگوید شما بندگان این عهد را به من سپرده و برای من به عهده خود گرفته اید، زیرا گیرنده عهد، خدا بوده و عهد را برای خود گرفته است. البته عهد، به خدا سودی نمی رساند، ولی چون در ارتباط با خداست و گیرنده عهد خدا بوده،آن را به خود نسبت داده است.
خدا از همه انسان ها بر پذیرش الوهیت و ربوبیت خود و بر بندگی آنان و دوری از بندگی شیطان عهد گرفته است :
أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَني آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبينٌ وَ أَنِ اعْبُدُوني هذا صِراطٌ مُسْتَقيم. (1)
اما عهدی که در آیه 40 سوره بقره آمده، مربوط به بنی اسرائیل است . گر چه مصداقی از عهد کلی است، اما بنا بر آیات قرآن به شرح زیر است:
وَ إِذْ أَخَذْنا ميثاقَ بَني إِسْرائيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ ذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكينِ وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلاَّ قَليلاً مِنْكُمْ وَ أَنْتُمْ مُعْرِضُونَ وَ إِذْ أَخَذْنا ميثاقَكُمْ لا تَسْفِكُونَ دِماءَكُمْ وَ لا تُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَ أَنْتُمْ تَشْهَدُونَ؛ (2)
(به ياد آوريد) زمانى را كه از بنى اسرائيل پيمان گرفتيم كه جز خداوند يگانه را پرستش نكنيد. به پدر و مادر و نزديكان و يتيمان و بينوايان نيكى كنيد. به مردم نيك بگوييد. نماز را برپا داريد و زكات بدهيد. سپس (با اينكه پيمان بسته بوديد) همه شما- جز عده كمى- سرپيچى كرديد . (از وفاى به پيمان خود) روىگردان شديد. هنگامى را كه از شما پيمان گرفتيم كه خون هم را نريزيد و يكديگر را از سرزمين خود، بيرون نكنيد. سپس شما اقرار كرديد (و بر اين پيمان) گواه بوديد.
خداوند هم به بنی آدم عهد داده که اگر بندگی کردند، آنان را به مقام قرب برساند . در بهشت عدن خود جاوید سازد. چون این عهد از جانب خدا به بنی آدم سپرده شده و خدا به سود آنان آن را بر عهده گرفته ، "عهدکم" خوانده شده است.
در آیه ای دیگر در بیان تعهد متقابل می فرماید:
وَ لَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ ميثاقَ بَني إِسْرائيلَ وَ بَعَثْنا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقيباً وَ قالَ اللَّهُ إِنِّي مَعَكُمْ لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلاةَ وَ آتَيْتُمُ الزَّكاةَ وَ آمَنْتُمْ بِرُسُلي وَ عَزَّرْتُمُوهُمْ وَ أَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً لَأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ وَ لَأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّاتٍ تَجْري مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبيلِ ؛(3)
خدا از بنى اسرائيل پيمان گرفت. از آن ها، دوازده نقيب [سرپرست] برانگيختيم. خداوند (به آن ها) گفت: «من با شما هستم! اگر نماز را برپا داريد، و زكات را بپردازيد، و به رسولان من ايمان بياوريد و آن ها را يارى كنيد، و به خدا قرض الحسنه بدهيد [در راه او، به نيازمندان كمك كنيد]، گناهان شما را مىپوشانم [مى بخشم] و شما را در باغ هايى از بهشت، كه نهرها از زير درختانش جارى است، وارد مىكنم. اما هر كس از شما بعد از اين كافر شود، از راه راست منحرف گرديده است.
پس بنی آدم و بنی اسرائیل به خدا عهد بندگی داده اند (عهدی) .خدا هم به آنان عهد پاداش جاوید داده است(عهدکم). خداوند فرموده اگر به عهدی که به خدا سپرده اند ، وفا کردند ، من هم در قبال آن به تعهدی که سپرده ام ،وفا می کنم و گناهان شان را می بخشم و آنان را در بهشت جاوید ساکن می سازم.
پی نوشت ها:
1. یس (36) آیه 60-61.
2. بقره (2) آیه 83-84.
3. مائده (5) آیه 12.
