سوالات دینی

پرسش: سوالات دینی
شرح : آیا تعدد ازدواج در اسلام هست یا نیست ؟چرا ؟ (توضیح کوتاه)(باذکر آیه)

پاسخ:
پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
تعدد زوجات در اسلام وجود دارد؛ به دلیل آیه صریحی که در این خصوص نازل شده است:
"ازدواج کنید با آنچه مناسب است برای شما از زنان، دو تا، سه تا و چهار تا؛ پس اگر بیم آن دارید که عدالت را میان آنان رعایت نکنید، به یک همسر اکتفا کنید".(1)
در تفسیر و تبیین آیه و فلسفه این حکم نکات بسیاری وجود دارد؛ اما اصل جوار تعدد همسر تا چهار تا صحیح و قطعی است. تردیدی در این زمینه از طرف هیچ یک از فرقه های اسلامی وجود ندارد. این مساله منحصر به اسلام نبوده ،بلکه در همه ادیان به نوعی مطرح است. اما درمورد فلسفه این حکم و نگاه های اجتماعی و مصالح و مفاسدی که می توان بر این حکم مترتب دانست، بحث و گفتگوی بسیاری مطرح است که در صورت تمایل می توانیم در آن خصوص به گفتگو بنشینیم.

پی‌نوشت‌ :
1. نساء (4) آیه 3.
پرسش: چرا نماز انسانها را از فحشا و منکرات دور می سازد؟(توضیح کوتاه)

پاسخ:
یکی از آثار بزرگ نماز، در نماز گزار دور شدن فرد از گناه و زشتی است.قرآن به این فلسفه بزرگ نماز پرداخته می فرماید:" إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ؛(1) نماز انسان را از زشتي ها و منكرات باز مى‏دارد".
اما چگونه چنین چیزی محقق می شود و رابطه بین نماز و دوری از گناه و فحشا چگونه است؟
طبيعت نماز از آن جا كه انسان را به ياد نيرومندترين عامل بازدارنده، يعنى اعتقاد به مبدء و معاد مى‏اندازد ،داراى اثر بازدارندگى از فحشا و منكر است.
انسانى كه به نماز مى‏ايستد، تكبير مى‏گويد، خدا را از همه چيز برتر و بالاتر مى‏شمرد، به ياد نعمت هاى او مى‏افتد، حمد و سپاس او مى‏گويد، او را به رحمانيت و رحيميت مى‏ستايد، به ياد روز جزاى او مى‏افتد، اعتراف به بندگى او مى‏كند، از او يارى مى‏جويد .صراط مستقيم از او مى‏طلبد. از راه كسانى كه غضب بر آن ها شده و گمراهان به خدا پناه مى‏برد.
بدون شك در قلب و روح چنين انسانى جنبشى به سوى حق و حركتى به سوى پاكى و جهشى به سوى تقوا پيدا مى‏شود.
براى خدا ركوع مى‏كند، در پيشگاه او پيشانى بر خاك مى‏نهد، غرق در عظمت او مى‏شود. خودخواهى‏ها و خود برتربينى‏ها را فراموش مى‏كند.
شهادت به يگانگى او مى‏دهد. گواهى به رسالت پيامبر صلی الله علیه و آله و سلم مى‏دهد.بر پيامبرش درود مى‏فرستد. دست به درگاه خداى بر مى‏دارد كه در زمره بندگان صالح او قرار گيرد.
همه اين امور موجى از معنويت در وجود او ايجاد مى‏كند، موجى كه سد نيرومندى در برابر گناه محسوب مى‏شود.
اين عمل چند بار در شبانه روز تكرار مى‏گردد. هنگامى كه صبح از خواب برمى‏خيزد، در ياد او غرق مى‏شود.
در وسط روز هنگامى كه غرق زندگى مادى شده، ناگهان صداى تكبير مؤذن را مى‏شنود. برنامه خود را قطع كرده، به درگاه او مى‏شتابد، حتى در پايان روز و آغاز شب پيش از آن كه به بستر استراحت رود، با او راز و نياز مى‏كند . دل را مركز انوار او مى‏سازد.
از اين گذشته به هنگامى كه آماده مقدمات نماز مى‏شود،خود را شستشو مى‏دهد، پاك مى‏كند، حرام و غصب را از خود دور مى‏سازد . به بارگاه دوست مى‏رود .همه اين امور تاثير بازدارنده در برابر خط فحشا و منكرات دارد.
منتها هر نمازى به همان اندازه كه از شرايط كمال و روح عبادت برخوردار است، نهى از فحشا و منكر مى‏كند، گاه نهى كلى و جامع و گاه نهى جزئى و محدود.
ممكن نيست كسى نماز بخواند و هيچ گونه اثرى در او نبخشد،هر چند نمازش صورى باشد یا فرد آلوده به گناه باشد. البته اين گونه نماز تاثيرش كم است.
جوانى از انصار نماز را با پيامبر صلی الله علیه و اله و سلم ادا مى‏كرد اما با اين حال آلوده گناهان زشتى بود. اين ماجرا را به پيامبر عرضه داشتند، فرمود: ان صلاته تنهاه يوما؛(2) سرانجام نمازش روزى او را از اين اعمال پاك مى‏كند.
بنا بر این نماز از آن جا كه انسان را به ياد نيرومندترين عامل بازدارنده ،يعنى اعتقاد به مبدء و معاد مى‏اندازد، داراى اثر بازدارندگى از فحشا و منكر و دوری از آن است.منتها نهى از فحشا و منكر سلسله مراتب و درجات زيادى دارد. هر نمازى به نسبت رعايت شرايط داراى بعضى از اين درجات است.

پی نوشت ها :
1.عنکبوت (29) آیه 45 .
2. مکارم شیرازی، تفسير نمونه، دارالکتب الاسلامیه، ج‏16، ص 287.