ازدواج

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
متأسفانه مشخصات خود را به طور کامل وارد نکرده اید تا به مقتضای آن پاسخ لازم و کافی داده شود. در عین حال، به نکات زیر توجه کنید:
1. ازدواج مجدد، امری است که در اسلام بر اساس ضوابط و شرایط خاصی برای مردان جایز دانسته شده است. (1) اسلام این امر را بدون قید و شرط و به شکل نامحدود قبول ندارد؛ بلکه دین آن را در چارچوب ضرورت‏های زندگی انسان محدود ساخته و برای آن قید و شرایط سنگین قرار داده است.
2. جواز تعدد زوجات با این که در بعضی موارد یک ضرورت اجتماعی است و از احکام مسلم اسلام محسوب می‏شود، اما شرایط آن با گذشته تفاوت بسیار کرده است؛ زیرا زندگی درگذشته، یک شکل ساده داشت و رعایت عدالت بین زنان آسان بود و از عهده غالب افراد برمی‏آمد؛ ولی در زمان ما باید کسانی که می‏خواهند از این قانون استفاده کنند، طبق آیه شریفه «فَإِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تَعْدِلُوا فَواحِدَةً ... ذلِکَ أَدْنى‏ أَلاَّ تَعُولُوا» (2) مراقب عدالت همه جانبه باشند. اگر قدرت بر این کار دارند، چنین اقدامی بنمایند. اساساً اقدام به این کار، نباید از روی هوی و هوس باشد.
3. ازدواج مجدد، امری مشتمل بر رعایت برخی اصول و ضوابط خاص است. به یقین، زمینه های اجتماعی و فرهنگی و برخی فشارهای روحی و روانی که ممکن است در این مسیر به درست یا غلط بر همسر اول و فرزندان وارد آید، در معقول و ممدوح بودن این امر تأثیرگذار است.
چه بسا بتوان گفت اجازه و مشروعیت طبیعی این امر در شرایط عادی، منطبق بر رسوم و فرهنگ های رایج در مناطق مختلف است؛ چنان که در برخی کشورهای عربی این امر کاملاً متداول و طبیعی است؛ اما اگر در برخی مناطق، این امر - حتی بر فرض رسم و فرهنگی غلط - مذموم شمرده می شود و ممکن است تبعات منفی و مضری برای فرد یا دیگر اطرافیان داشته باشد. در شرایط عادی باید این گونه مسائل مورد توجه قرار بگیرد؛ مگر آن که وضعیت و شرایطی ویژه حاکم باشد که مسئله به گونه دیگری است.
پرسشگر گرامی!
دستورات اسلام که در قالب دستورات فقهی بیان می شود، غالباً تبیین چارچوب قانونی و ضرورت های اجتماعی است که به اصطلاح کف دستورات و ضوابط اسلامی محسوب می شود. هیچ گاه بیان نشده که ما بر اساس این ضوابط و دستورات زندگی کنیم و تنها این امور کلی و حداقلی را معیار قرار دهیم؛ بلکه در اسلام دستورات گوناگون اخلاقی و تربیتی هم وجود دارد که شیوه ائمه و حتی مؤمنان، زندگی براساس آن مبانی بوده است.
در نتیجه، هر چند اجازه تعدد زوجات در وضعیت های خاصی به مردان داده شده، اما این تنها بیان معیار و میزان قانونی است که در شرایط ویژه مورد استناد و عمل قرار بگیرد؛ نه آن که در هر حال این گونه عمل شود. اگر این گونه باشد، زن هم موظف نیست کم ترین کاری در منزل انجام دهد؛ حتی در برابر شیر دادن به فرزند خود هم می تواند از شوهرش مزد دریافت کند. اگر بنا باشد زندگی بر این مبنا به پیش برود، چیزی از کانون گرم خانواده مورد نظر اسلام باقی نمی ماند.
موفق باشید.

پی‏نوشت‏ها:
1. نساء (4)، آیه 3: «وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تُقْسِطُوا فِی الْیَتامى‏ فَانْکِحُوا ما طابَ لَکُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى‏ وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تَعْدِلُوا فَواحِدَةً أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُکُمْ ذلِکَ أَدْنى‏ أَلاَّ تَعُولُوا».
2. همان.