آیا می توان عمل خیری را انجام داد و ثواب آن را به طور کامل به شخص دیگری که در قید حیات است هدیه کرد؟
با تشکر از پاسخ های جامع و کاملتان
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
انجام اعمال واجب برای کسی که از دنیا رفته ، نیابتا اشکال ندارد اما انجام اعمال واجب به نیابت از کسی که زنده است، صحیح نیست، مگر در مورد حج در بعضی از صورت ها.
اگر کسی اعمال واجب یا مستحب را برای دیگر بخواهد انجام بدهد، دو جور می تواند انجام دهد:
1- به نیابت از دیگری(به جای دیگری) اعمال مورد نظر را انجام دهد: مثلا خود را به جای آن طرف قرار دهد و قصد کند که به نیابت از او مثلا زیارت انجام می دهد یا قرآن می خواند . با همین قصد به نیابت از دیگری زیارت کند یا قرآن یا نماز بخواند که صحیح است و خداوند ثواب آن را به آن شخص می رساند . به کسی که نیابتا عمل را انجام داده است ، هم ثواب داده می شود.(1)مثلا در نماز نیت کند: دو رکعت نماز به نیابت از پدرم می خوانم قربتا الی الله.
2- به صورت نیابتی نباشد، بلکه اول اعمال را به جا آورد، بعد ثواب آن را به کسی که مورد نظر او است ،هدیه کند، مثلا بعد از خواندن قرآن یا بعد از انجام زیارت، از خداوند بخواهد که ثواب آن را برای کسی که مورد نظر او می باشد ، هدیه نماید، یا در دلش قصد کند که ثواب این عمل برای فلان شخص هدیه شود. خداوند ثواب را به آن شخص می رساند و به صاحب عمل هم ثواب داده می شود.
البته اگر کس دیگری انسان را برای انجام عمل اجیر کرده یا نائب گرفته باشد، باید عمل را از طرف آن شخص انجام دهد. در این صورت اگر عمل را از طرف خود به جا آورد و ثواب آن را هدیه کند، کفایت نمی کند.(2)
پی نوشت ها:
1.توضیح المسائل مراجع، ج1، مسأله 1534. نشر جامعه مدرسین قم، 1384 ش.
2. امام خمینی ،مناسک حج، ص 83 ،م156و 1536 و 1537. نشر مشعر، 1375 ش.






