خدا شناسي

پرسشگر كرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
قرار گرفتن هر کس در جایگاه و منصب حقیقی خود در عالم هستی مبتنی بر حقیقت وجودی خود اوست . خدا یا بنده بودن از جمله مناصب و موقعیت های اجتماعی و اعتباری نیستند که هرکس بتواند چنین منصب و مقامی را به دست بگیرد ؛ بلکه این جایگاه ها از جمله امور حقیقی هستند که تنها همان موجودی که ساختار وجودی اش با آن مقام همخوانی داشت ، قابلیت قرار گرفتن در آن موقعیت را دارد .
برای واضح تر شدن مطلب چند نکته ذکر می شود:
1.بر اساس قوانین مسلم عقلی و حکمی در عالم هستی موجودات دارای مراتب و مقام های متفاوتی هستند، که از بالاترین مراتب که واجب الوجود و مستقل ، غنی به ذات ، و کامل از جمیع جهات که وجود خداوند می باشد ،شروع می شود و تا پایین تری مرتبه ها که وجودهای امکان و نازل دارای مراتب مادی و یا وجودهای وابسته غیر مستقل عرضی و یا ربطی و... امتداد دارد ، که هر کدام بر اساس بهره ای که از وجود دارند، دارای آثار خاص خود هستند . هر کدام بهره بیش تری از وجود دارد، آثار قوی تر و بالاتری دارد .
2. در مقایسه بین جایگاه موجودات با مرتبه وجودی آن ها ، نباید از این نکته غافل شد که ملاک و معیار قرار گرفتن هر موجودی در جایگاه خود ، مقدار و مرتبه آن وجود است و نه بر عکس ، یعنی این طور نیست که اول یک موجود در یک مرتبه خاصی قرار گیرد و سپس بهره وجودی متناسب با آن جایگاه را به او بدهند و آثار و قدرت متناسب با آن جایگاه را پیدا کند.بلکه از راس قله تا اتنها هر کس جای خود می نشیند.بر همین اساس قرار گرفتن در راس قله هستی و مقام خدایی تنها از یک موجود ساخته است و آن هم واجب الوجود ،یعنی موجودی که در نهایت درجه کمالات وجودی است ، وجود هم ذاتی او و برخاسته از حقیقت ذات خودش است، نه موجودی دیگر ؛ در نتیجه همه موجودات دیگر ،چه بخواهند و چه نخواهند، نمی توانند در این جایگاه قرار بگیرند . اگر بنا بود خدا باشیم ، دیگر با این مشخصات و خصوصیات وجودی نبودیم .یعنی ممکن نیست که یک انسان یا یک موجود ممکن و محدود با همین ویژگی های وجودی که اکنون در خود سراغ دارد ، بتواند در چنین جایگاه و مقام و منصبی قرار بگیرد . در عین حال همان خصوصیات را دارا باشد ، بلکه اگر خدا بود ،دیگر موجودی در نهایت کمال و بدون هیچ یک از خصوصیات قبلی خود بود ،مثل عدد 5 که نمی تواند عدد100 باشد.
حال چرا چنین موجود برتری نشدیم و به جای آن حقیقت واجب الوجود در عالم هستی قرار نگرفتیم؟
اولا: این امر به اختیار ما و خواست و اراده ما نبود و نمی توانست باشد .چون معنا ندارد که موجودی قبل از به وجود آمدنش اراده کیفیت و کمیت حقیقت وجودی خود را داشته باشد و جایگاه وجودی خود را تعریف و انتخاب نماید .
ثانیا: ما و همه موجودات دیگر دارای پیشینه عدم هستیم . زمانی بوده که ما نبودیم ، در نتیجه اکنون که پا به عرصه وجو گذاشته ایم. می توانیم بپرسیم که چرا به جای آن موجود دیگر قرار نگرفتیم و چرا در زمان خلقت عوامل ایجاد ما به گونه ای رقم نخورد که ما مثلا پیامبر و امام و ... باشیم ؛ اما این پرسش در مورد وجود خداوند که وجودی ازلی و ابدی و بی حدوث است، بی معناست ، چون جایگاه خداوندی در عالم از ازل تا ابد همواره دارای مصداق روشن و حقیقی خود بوده و در نتیجه جایگزینی به جای او بی معناست .در واقع تا هستی بوده، در راس هرم هستی هم خداوند حضور داشته ، هیچ گاه سابقه عدم و فقدان در حریم او نبوده که بخواهیم تصور کنیم در وقت تعیین حقیقت وجودی موجودات ، ممکن بود به جای خدا ، موجود دیگری به جای او بنشیند .
برای مطالعه بیش تر می توانید به این کتاب رجوع کنید:
استاد مطهری، مجموعه آثار، نشر صدرا، تهران، 1376ه.ش، ج 1، ص 167 - 166،