سلام علیکم
داماد ما به همه چیز شک دارد و میگوید: «تا چیزی را با چشمهایم نبینم، باور نمی کنم!» برایش مثالهای زیادی می آورم (مانند عقل، خواب، هوش و...) ولی باز سر حرف خودش هست. او حتی برخی بدیهیات علمی را هم قبول نمی کند! نه تنها مسایل علمی بلکه اصلا هیچ چیز را باور ندارد و جالب اینکه هر چیزی را (آن طور که عقل خودش ایجاب می کند) خودش توجیه می نماید و (معمولا) توجهی به مسایل علمی، تاریخی و مخصوصا دینی ندارد. فقط در جایی که او را با انواع مثالها و دلایل در تنگنا قرار می دهم حاضر به قبول مسئله آن هم با «امّاها»، «اگرها»، «شایدها» و «ممکن است ها» می شود. ضمنا در مورد خدا هم شکاک است (و احتمالا منکر، چون وقتی یکی از دوستان درمورد خد از او پرسید، اعتقادش به خدا را رد نمود). حال:
1) آیا زندگی همسرش (خواهر بنده) با او جایز است؟ و چه وظیفه ای در قبال شوهرش دارد؟
2) آیا او را می توان کافر (که نجس است) نامید؟ اگر بلی، وظیفه شرعی ما چیست؟
3) چگونه می توان او را به حقیقت رساند؟ آیا کتابی، منطقی، دلیلی و سخنی هست که چنین افرادی را قانع و آشنا به حقیقیت نمود؟
متشکرم
پرسش 1:
ماديگرايي
شرح : سلام عليکم داماد ما به همه چيز شک دارد و مي گويد: «تا چيزي را با چشمهايم نبينم، باور نمي کنم!» برايش مثالهاي زيادي مي آورم (مانند عقل، خواب، هوش و...) ولي باز سر حرف خودش هست. او حتي برخي بديهيات علمي را هم قبول نمي کند! نه تنها مسايل علمي بلکه اصلا هيچ چيز را باور ندارد و جالب اينکه هر چيزي را (آن طور که عقل خودش ايجاب مي کند) خودش توجيه مي نمايد و (معمولا) توجهي به مسايل علمي، تاريخي و مخصوصا ديني ندارد. فقط در جايي که او را با انواع مثالها و دلايل در تنگنا قرار مي دهم حاضر به قبول مسئله آن هم با «امّاها»، «اگرها»، «شايدها» و «ممکن است ها» مي شود. ضمنا در مورد خدا هم شکاک است (و احتمالا منکر، چون وقتي يکي از دوستان درمورد خد از او پرسيد، اعتقادش به خدا را رد نمود). حال: 1) آيا زندگي همسرش (خواهر بنده) با او جايز است؟ و چه وظيفه اي در قبال شوهرش دارد؟
پاسخ:
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مرکز
ممکن است داماد شما گرفتار وسواس فکري شده . بنابراين بهتر است که شما درباره خدا و مسائل ديني با او بحث نکنيد . ولازم نيست از وي سوال کنيد که خدارا قبول دارد يانه همين که به ظاهر مسلمان است کافي در اسلام است .
چون اگر در حال عادي و سلامت عقل خداي نکرده اظهار کند که خدا را قبول ندارد يا اظهار کند که در خدا شک دارد, کار مشکل مي شود و احکام مرتد بر او جاري مي شود . مانند نجاست بدن و جداشدن زن.(1)
پي نوشت:
1. آيت الله وحيد خراساني، توضيح المسائل، مسأله 107.
پرسش 2:
آيا او را مي توان کافر (که نجس است) ناميد؟ اگر بلي، وظيفه شرعي ما چيست؟
پاسخ:
تا اظهار کفر نکرده، نمي توان او را کافر ناميد. سعي کنيد که سر به سرش نگذاريد.
پرسش 3:
چگونه مي توان او را به حقيقت رساند؟ آيا کتابي، منطقي، دليلي و سخني هست که چنين افرادي را قانع و آشنا به حقيقيت نمود؟ متشکرم
پاسخ:
اين شخص و افرادي از اين قبيل ، با توجه به سوالاتي كه مطرح مي كند در مباحث شناخت شناسي و معرفت شناسي كه اساس علوم ديگر به حساب مي آيند دچار مشكل و سوال مي باشند.
شخصي كه در چنين مباحثي دچار اشكال باشد نمي تواند اعتقادات و معارف خود را به صورت صحيح چينش كرده و ساختمان اعتقادي محكم و قابل اعتمادي ، بنا كند.
دانستن اين مطلب كه ما به چه چيزهائي مي توانيم شناخت و معرفت پيدا كنيم و كدام شناخت هاي ما صحيح است و حقيقي و كدام شناخت هاي ما باطل است و غير حقيقي و نيز ابزار شناخت به ديگر موجودات چه ابزاري مي باشند؟ همه در مبحث معرفت شناسي و شناخت شناسي مطرح شده و پاسخ داده مي شوند.
اينكه شخصي مي گويد من تا چيزي را نبينم باور نمي كنم ، مشكل او در اين است كه تصور مي كند تنها عامل شناخت و ابزار معرفت حس و مشاهده است. بنابراين هر چه ديدني است يا لمس كردني يا شنيدني است حقيقت است و هر چه اينگونه نيست از حقيقت خالي است.
بعد از آنكه در شناخت شناسي ، تكليف خودمان را روشن كرديم ، مي توانيم بر طبق آنچه كه در شناخت شناسي قبول كرده ايم در مباحث جهان بيني ، جهان بيني صحيح را انتخاب كنيم. با انتخاب صحيح جهان بيني ، مي توان به مباحث اعتقادي مانند توحيد و نبوت ، پرداخت و آنها را بحث و اثبات و تحكيم كرد.
بنابراين اولين توصيه اين است كه ايشان را به مطالعه كتابهائي در اين زمينه و اصلاح اشكالات و پاسخ سوالات در اين مورد توصيه فرمائيد.
كتابهائي مانند :
1- « مسأله شناخت » ، تأليف آيت الله مرتضي مطهري. ( شناخت شناسي )
2- « جهان بيني اسلامي» ، تاليف آيت الله مرتضي مطهري ( جهان بيني )
3- « علل گرايش به ماديگري» ، تاليف آيت الله مرتضي مطهري ( پاسخ به برخي اشكالات جهان بيني مادي )
4- « توحيد » ،« نبوت » ، « معاد » ، تاليف آيت الله مرتضي مطهري ( اصول اعتقادي اسلامي ).
البته كتابهاي ديگري نيز در اين زمينه ها وجود دارد. ولي به دليل رواني و شيوائي كتابهاي معرفي شده توصيه اوليه ما اين كتابها مي باشد.
مجموعه كتابهاي معرفي شده را مي توانيد در چهار جلد نخست « مجموعه آثار شهيد مطهري» چاپ انتشارات صدار از قم تهيه فرمائيد.
