نجسی سگ

پرسشگر گرامی، با سلام سپاس از ارتباطتان با این مرکز.
سگ، از حیوانات نجس است. دلیل نجاست سگ، روایات است؛ اما در قرآن، آیه ای نداریم که بر نجاست سگ دلالت کند. البته بايد توجه داشت كه تمام احکام دینی در آیات قرآن بیان نشده است؛ بلکه برخی احکام، در روایات از پیامبر و امامان معصوم (ع) آمده است که از جمله آن ها حکم نجاست سگ می باشد. روایات نیز آن را به طور مطلق بیان کرده‌اند که شامل همه سگ ها مي شود. (1) فرقی بین انواع سگ‌ها نگذاشته اند.
البته منظور شما از روايات بدون واسطه روشن نيست؛ چون همه روايات ما در طول تاريخ به واسطه روات و محدثان به دست ما رسيده و بدون راوي بودن روايت، نشانه ضعف روايت است؛ اما مهم آن است كه روايتي داراي راويان موثق و مشهور و مورد اعتماد باشد و تعدد روايت بر درستي مضمون آن، شهادت دهد كه چند نمونه از اين روايات ذكر مي شود:
1. «سَأَلَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الْكَلْبِ فَقَالَ رِجْسٌ نِجْسٌ لَا يُتَوَضَّأْ بِفَضْلِهِ وَ اصْبُبْ ذَلِكَ الْمَاءَ وَ اغْسِلْهُ بِالتُّرَابِ أَوَّلَ مَرَّةٍ ثُمَّ بِالْمَاءِ»؛ (2) «از امام صادق (ع) در مورد سگ پرسيده شد. حضرت فرمود: آن، پليد و نجس است و از باقيمانده آبي كه خورده نمي توان وضو گرفت. چنين آبي را دور بريز و ظرف را اول با خاك و آن گاه با آب بشوي».
2. «سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الْكَلْبِ يُصِيبُ شَيْئاً مِنْ جَسَدِ الرَّجُلِ قَالَ يَغْسِلُ الْمَكَانَ الَّذِي أَصَابَهُ»؛ (3) «راوي مي گويد از امام صادق - عليه السلام - در مورد سگ پرسيدم كه به بدن انسان برخورد مي كند؟ حضرت فرمود: همان قسمت برخورد را بشويد».
3. «سُئِلَ عَنْ سُؤْرِ الْكَلْبِ يُشْرَبُ مِنْهُ أَوْ يُتَوَضَّأُ قَالَ لَا قُلْتُ أَ لَيْسَ سَبُعٌ قَالَ لَا وَ اللَّهِ إِنَّهُ نَجَسٌ لَا وَ اللَّهِ إِنَّهُ نَجَسٌ»؛ (4) «از امام صادق - عليه السلام - در مورد باقيمانده آب سگ سؤال شد که آيا مي توان آن را خورد يا با آن وضو گرفت؟ حضرت فرمودند: خير. راوي پرسيد: آيا سگ همانند ساير حيوانات درنده نيست؟ (كه مي توان باقيمانده آبشان را خورد) حضرت فرمود: به خدا قسم نه، او نجس است. به خدا قسم نه، او نجس است».
4. «سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الْكَلْبِ السَّلُوقِيِّ فَقَالَ إِذَا مَسِسْتَهُ فَاغْسِلْ يَدَكَ»؛ راوي گويد از امام در مورد سگ شكاري پرسیدم. حضرت فرمود: هر گاه به او دست زدي، دستت را بشوي».
5. «تَنَزَّهُوا عَنْ قُرْبِ الْكِلَابِ فَمَنْ أَصَابَ الْكَلْبَ وَ هُوَ رَطْبٌ فَلْيَغْسِلْهُ»؛ (5) «امام علي - عليه السلام - فرمودند: از نزديكي با سگ ها دوري كنيد. پس هر كس با سگ برخورد داشت، در حالي كه بدنش خيس بود، بايد بدنش (محل برخورد) را بشويد».
اما در مورد دلايل علمي، مطلب قطعي و صد در صدي در اين زمينه وجود ندارد. بعيد است كه اين نوع حرمت ها مربوط به جنبه هاي ظاهري و مشكلات طبيعي باشد. از ظاهر روايات هم برمي آيد كه منظور از لزوم پرهيز از سگان، پليدي باطني و معنوي است؛ هر چند زمينه ظاهری هم مي تواند مد نظر باشد؛ چنان كه مثلاً گفته شده: در روده سگ کِرم کوچکی به طول چهار میلی متر به نام «تینیا ایکینوسکوس» است. وقتی این کرم از طریق مدفوع سگ بیرون می آید، تخم های زیادی از این کرم همراه مدفوع خارج می شود و به اطراف مقعد سگ می چسبد. سگ به وسیله زبانش آن تخم ها را به قسمت های دیگر بدنش منتقل نموده و همه جا را آلوده می کند. اگر یکی از این تخم ها به معده انسان وارد شود، مرض های گوناگونی تولید می کند. (6)

پی­ نوشت­ ها:
1. شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، ج 3، باب 12، از ابواب نجاسات، ص 415، مؤسسه آل البيت عليهم‏السلام، قم، 1409 هجرى قمرى.
2. همان، ص 416.
3. همان.
4. همان.
5. همان، ص 417.
6. مجله المنار، سا ل ششم، ص 307.