با سلام و خسته نباشبد. من یه چند مدتیه که هر چی تلاش میکنم تو زندگیم برنامه داشته باشم موفق نمیشم از جمله در کارهای عبادی و .... موقع انجام کا رها که میشه کسل میشم . تو رو خدا منو راهنمای کنید. ممنون
پرسشگر محترم با سلام و تشكر از ارتباطتان با اين مركز
در پاسخ به سؤال شما مطالبی را در قالب نکات زیر تقدیم می داریم:
1. اولین نکته در برنامه ریزی درست و اصولی این است که انسان بايد، بر اساس واقعيتهاى موجود زندگى و امكانات و توانايىهايش، اهدافى براى خود در نظر بگيرد. يكى از مشكلات اساسى افراد، به ويژه جوانان، اين است كه ايده آلهاشان با واقعيت زندگى فاصله بسيار دارد. اين افراد معمولاً در ارزيابىهاى خود دچار نوعى افراط مىشوند و بيشتر بر اساس تخيلات زندگى مىكنند. در نتيجه اهدافشان با استعداد و توانمندىهایشان همخوانى ندارد؛ به همین خاطر به اهداف خود نمىرسند و با گذشت زمان دچار نااميدى، سرخوردگى، بی حوصله گی و نهايتاً افسردگى مىشوند؛ به گونهاى كه حتى نمىتوانند از حداقل امكانات خود نيز استفاده كنند. بنا بر اين، يكى از رموز موفقيت برنامه ریزی، واقع نگرى و اجتناب از افراط و تفريط است.
2. بعد از در نظر گرفتن واقعيتهاى زندگى، بايد با برنامهريزى صحيح، امكان بيشترين بهرهورى از فرصتها و امكانات را فراهم آورید. لازمه استفاده از فرصتها و امكانات، شناسايى دقیق آن ها است؛ يعنى هر كس ابتدا بايد فرصتهاى مفيد و امكانات و توانمندىهاى خود را شناسايى كند و در مرحله بعد، با تلاش و پشتكار از اين سرمايهها بهره گيرد. يكي از عمدهترين آسيبهاي برنامه ريزي به این نكته باز مي گردد که فرد به واسطه عدم شناخت شخصيت خود و ميزان توانايي خود، اقدام به برنامه ریزی و انجام اعمالي مي كنيد كه رسيدن به آنها در نهايت جزء آروزهاي او است، در نتیجه پس از مدّتي تلاش و كوشش، از پيگيري خسته شده و آن را به كناري مي نهيد.
3. مشخص بودن هدف يا اهداف در موفقيت انسان نقش مؤثر دارد؛ زيرا تعيين هدف: الف) موجب افزايش انگيزه مىشود و انگيزه موتور محرك انسان در فعاليتها است. اگر انسان انگيزه قوى داشته باشد، بيشتر تلاش مىكند و در نتيجه سريعتر به اهداف خود دست مىيابد. ب) معيار ارزيابى كارها را فراهم مىآورد و انسان مىتواند خود را ارزيابى كند. ج) در تعيين جايگاه انسان سودمند است؛ يعنى انسان مىتواند دريابد چه مقدار از راهى را كه بايد طى كند، پيموده و چه مقدار باقى مانده است.
4. به منظور داشتن يك برنامه منظم، لازم است جدولى تهيه نماييد و ساعات شبانه روز و ايام هفته را (به ترتيب در ستون افقى و عمودى) يادداشت كرده و براى هر ساعتى در هر روز از ايام هفته، كار و برنامه مناسب را در آن يادداشت نماييد. مثلاً چه ساعتى از خواب بيدار شويد؟ ساعتى را به عبادت و نرمش و صرف غذا و ديگر كارها اختصاص دهيد، و آنها را دقيقاً در جدول بنويسيد و خود را موظف كنيد طبق جدول تهيه شده، كه متناسب با توانايىهاى خودتان است عمل نماييد. در اين مسير نياز به يك عزم و اراده جدى هست كه بایستی در خودتان آن را تقویت کنید.
اگر نمی توانید به تنهایی برنامه قابل اجرایی تهیه نمایید، می توانید پس از مشورت با مشاور و روانشناس، با توجه به امكانات و توانمندىهاى واقعى خود، براى زندگى تان برنامه ريزى كنيد و بكوشيد هرگز بى جهت از آن برنامه تخطی نکنید. اوقات استراحت و تفريح و عبادت و همه فعاليتها را در اين برنامه بگنجانيد تا زمانى خالى نماند و ممكن است در ابتدای برنامهريزى با كندى مواجه شوید ولى در جريان عمل به برنامه به آن عادت مىكنيد و به مرور زمان جزء شخصيت شما مىشود. برنامهريزى علاوه بر صرفهجويى در وقت و فرصتهاى زندگى، موجب مىشود تا خود و نيازهايمان را بهتر و بيش تر بشناسيد. لازمه برنامهريزى موفق، انعطافپذيرى در عمل به برنامه است و نيز نگاه واقعبينانه به كاستىها و ضعفهاى موجود در زمينهاى است كه برنامه تنظيم مىكنيد. برنامهريزى تفكر ما را نسبت به زندگى شكل مىدهد و تفكّر منسجم منتهي به عمل در زندگى ايجاد مي کند.
5. در انجام کارهای عبادی و هر کار دیگر، در آغاز آن كمى مكث كنيد اگر واجب است حتماً انجام دهيد اگر حرام است حتماً ترك كنيد و اگر نه حرام است نه واجب در انجام و ترك آن مختاريد. از ميان مستحبات از نمازهاى نافله گرفته تا دعاى كميل و ندبه و... فقط و فقط آنهايى را انجام دهيد كه براى شما نشاطآور است و از تحميل نفس بر مستحبات پرهيز كنيد تنها به تمایل و اقبال قلب بنگريد؛ هر عمل مستحبى كه قلب بدان اقبال داشت و برايتان نشاطبخش و حالآور بود به همان اكتفا كنيد، حتى نسبت به نماز شب كه سفارش زيادى شده است اگر نشاط نداشتيد يا اصلاً نخوانيد يا خيلى خيلى خلاصه در ظرف ده دقيقه تمام يازده ركعت را با حذف مستحبات دیگر بخوانيد.
6. بعد از برنامه ریزی منطقی و قابل دستیابی، اراده خود را تقویت کنید و راهکارهای زیر را برای حصول نتیجه بهتر، دنبال کنید:
1-6. بكوشيد براى هر رفتارى انگيزهاى قوى داشته باشيد و به ويژه از آثار مثبت تصميمگيرىها و رفتارهاى خاص خويش به طور كامل آگاه شويد.
2-6. هر كارى را آسان تلقى كنيد؛ زيرا در برابر اراده پولادين انسان همه سختىها آسان مىگردد . به استقبال كارهاى به ظاهر دشوار برويد و به خود تلقين كنيد مىتوانيد در اين امور درست تصميم بگيريد و افتخار موفقيت در انجام آنها را به دست آوريد.
3-6. رضايتخداوند را ملاك هر رفتار و گفتار قرار دهيد و از تسليم شدن در برابر تمايلات پوچ و هواهاى نفسانى بپرهيزيد. اين تسليم شدنها اراده را ضعيف و متزلزل مىسازد. تقوا و رعايتحرمت دستورهاى پروردگار براى آرامش روانى و تقويت نفس و اراده بسيار سودمند است.
4-6. مدتى برنامه ريزى و تصميمات خود را با فردى ذى صلاح در ميان بگذاريد و از وى بخواهيد مراقب باشد تا در شما دودلى پيش نيايد و اجراى تصميمات خويش را به تاخير نيندازيد.
5-6. از خواب زياد، پرخورى و ديگر اسباب تنبلى و سستى اراده بپرهيزيد و نگذاريد ديگران به جاى شما تصميم بگيرند.
6-6. در تصميمها و فعاليتهاى اسوهها دقت كنيد، در همسان سازى و الگوپذيرى جدى باشيد تا جرات انجام كار يابيد و توان تصميمگيرى و اجرا در شما تقويتشود.
7-6. ورزش مستمر و منظم را كه در تقويت اراده بسيار مؤثر است، فراموش نكنيد.
8-6. با تصميمهاى آسان در كارهاى ساده، به تدريجخود باورى و توانمندى را در خويش پديد آوريد و راه را براى تصميمگيرى در امور مشكل و پيچيده هموار سازيد.
9-6. در انجام یک تصمیم مهم سعی کنید بدون عجله و شتاب زدگی درباره توانایی های خود فکر کنید و حد اقل یک هفته امتیازات و نقاط منفی این تصمیم را نوشته و نمره دهی کنید در اقدام به هر تصمیمی سعی کنید با متخصص مشورت کنید.
10-6. جهت آشنایی بیشتر با تکنیک ها یرنامه ریزی و مدیریت زمان و همچنین تقویت اراده و اعتماد به نفس، کتاب های زیر را مطالعه کنید:
1. مدیریت زمان. پدیدآورنده: روبرتا روش، مژده شیرازی منش (مترجم)، سیدحسین اصولی (مترجم)، حسام شهریاری (مترجم)، امیرحسین فهیمی (مترجم) ناشر: رسا 1387 .
2. مدیریت زمان و برنامه ریزی. پدیدآورنده: غلامرضا امیری. ناشر: کلبه معرفت 1384 .
3. معجزه اراده. پدیدآورنده: نورمن وینسنت پیل، وجیهه آزرمی (مترجم) ناشر: انجمن اولیاء و مربیان 1387 .
4. اعتماد به نفس در 10 روز پدیدآورنده: سیدمجتبی حورایی، فریبا نوری (ویراستار) ناشر: دکلمه گران 1387 .
5. مهارت های دستیابی به اعتماد به نفس. پدیدآورنده: برایان تریسی، واحد ترجمه پیام موفقیت (مترجم)، امین ارشیا (ویراستار) ناشر: پیام موفقیت 1386 .
6. اهمال کاری: بررسی علل و راه کارهای درمان. پدیدآورنده: مرتضی آقا تهرانی. ناشر: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 1386 .
