حدیثی از پیامبر ص

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
در ابتدا بعد از بیان کامل حدیث به سوال دوم شما پاسخ می دهیم :
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُوسَى بْنِ الْقَاسِمِ قَالَ سَمِعْتُ الْمُحَارِبِيَّ يَرْوِي عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) عَنْ آبَائِهِ (ع) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) ثَلَاثَةٌ مُجَالَسَتُهُمْ تُمِيتُ الْقَلْبَ الْجُلُوسُ مَعَ الْأَنْذَالِ وَ الْحَدِيثُ مَعَ النِّسَاءِ وَ الْجُلُوسُ مَعَ الْأَغْنِيَاءِ(1)
بعضی از راویان این حدیث موثق هستند ،ولی «عده من اصحابنا »و محاربی چون مشخص نیستند، ضعیف به حساب می آیند، ولی شیخ کلینی در این کتاب بابی مستقلی را معین نموده و این حدیث را نقل نموده و آن را حمل بر کراهت نموده است.
اما پاسخ سوال اول :
فهم سخنان یک گوینده یا نویسنده یا قوانین یک کتاب قانون ، باید با توجه به سخنان دیگر آن نویسنده یا گوینده و یا دیگر قوانین آن کتاب قانون بررسی شود ، زیرا چه بسا از یک سخن نویسنده چیزی بفهمید که با سخنان دیگر آن نویسنده منافات داشته باشد. این نشان می دهد که فهم شما از آن سخن درست نبوده است . باید در صورت امکان ، سخن گوینده را با توجه و مراعات سخنان دیگر او توجیه کرد .
پس به صرف دیدن یک روایت ، بدون توجه به محتوای آن و روایات دیگری از امامان علیهم السلام که در این زمینه رسیده ، بدون توجه به رفتار معصومان با زنان ، بدون توجه به نظر قطعی اسلام در باره زنان ، نمی توان معنایی را فهمید و همه مسائل قطعی را زیر سؤال برد ،
به همین جهت در قسمت دوم این حدیث برخی راویان آن را به زنان نامحرم تفسیر کرده ، در برخی روایات سخن با زنان مَحرَم استثنا شده (2) ، برخی علما به گفتگوی بدون ضرورت و نیاز تفسیر کرده اند(3) . برخی روایات هم آن را به سخن گفتن زیاد مقید کرده است.(4)
اگر بخواهیم معنای ابتدایی و اجمالی روایت را به عنوان قانون اسلام معرفی کنیم و هیچ تخصیص و یا توضیحی بر آن نیفزائیم ، سخن گفتن با حضرت مریم(ع) و حضرت زهرا (س)و امثال آن ها باعث مردن قلوب خواهد بود که نه سیره و رفتار انبیا و امامان و اولیای الهی این را تأیید می کند و نه آیات و روایات و قوانین دیگر اسلام .
هم چنین اگر هیچ قید و توضیحی برای روایت قائل نشویم و بگوییم سخن گفتن با زن، چه کم ،چه زیاد ، چه محرم ،چه نامحرم ،چه ... قلب را می میراند ، معنایش این است که سخن گفتن با همسر و مادر و خواهر و ... قلب را می میراند، در حالی که همه انبیا و امامان لااقل با این دسته زنان سخن گفته و دچار گرفتاری نشده اند ! صرف سخن گفتن با زن برابر است با نزدیکی با اشرار و مجالست با بدعت گذاران در دین که منفورترین انسان ها هستند ،پس ناچار باید معنای مجملی را که در روایت مورد نظر شما آمده ،با توجه به قرآن کریم و روایت دیگر و سیره معصومان و مسلّمات دین تکمیل کرد که در بالا ذکر کردیم.
قسم اول و سوم حدیث : روایت از تأثیر بد معنوی پدیده ای سخن می گوید که انسان هیچ گزیری از آن ندارد ، ولی با اطلاع از تأثیر می تواند آن را به حداقل برساند. انسان اگر با اراذل و اوباش همنشینی داشته باشد ،به مرور زمان بر روحیه او تاثیر می گذارد، ضمن این که از جامعه هم رانده خواهد شد . مجالست با ثروتمندان و توانگران روح تجمل گرایی را بالا می برد . مورد نفرت جامعه واقع می گردد . باعث ناراحتی فقرا و مستمندان می گردد .
پی نوشت ها :
1. شيخ كلينى، ‏الكافي‏،، اسلاميه‏، چاپ تهران،‏ چاپ 1362 ش‏، چاپ دوم، ج2 ،ص641.
2 .محدث نوری ، مستدرک‏الوسائل ،موسسه آل البیت ، قم، 1408 ،ج 14 ،ص 273-273 .
3 . حر عاملی محمدبن حسن، وسائل‏الشیعة ،، قم -موسسه آل البیت، 1409ق .ج 20 ،ص 197.
4 . همان.