پاسخ:
##با سلام و تشکر از ارتباطتان با این مرکز.
قبل از هر چيز، توجه داشته باشيد كه از نظر شرعي زن باید در حالت نماز تمامى بدن خود به غیر از گردى صورت و دستها تا مچ و پاها تا مچ را بپوشاند؛ هرچند نا محرمى در آن جا نباشد. اگر نا محرم باشد، باید پاها را نیز بپوشاند؛ (1) خواه پوشش با چادر باشد یا با لباس دیگر یا با مانتو. در هر حال، اگر این مقدار حجاب در نماز مراعات شود، نماز صحیح است. (2) پس آنچه بر زنان در همه حال واجب است، پوشش مقدار مذکور است و پوشیدن چادر، واجب نیست؛ البته پوشیدن بدن با چادر، بهتر است؛ زیرا برآمدگىهاى بدن را مىپوشاند و به عفت و پاکدامنى نزدیکتر است.
اما در مورد لزوم حجاب زنان در نماز، در روایات به دلیل و مطلب خاصی در بیان حکمت آن برخورد نکرده ایم؛ در حالی که اصل وجوب پوشش زنان، در روایات بیان شده است. همچنین میدانیم و اطمینان داریم احکام دین اسلام، بر اساس مصالح واقعی است که خداوند عالَم به تمام اسرار آنها آگاهی داشته و بر بندگان مقرر و معین کرده تا به مصالح واقعی احکام دست یافته و به سعادت و کمال برسند.
افزون بر این، به عنوان یک حکمت عام در احکام دین اسلام میدانیم که مقررات الهی سنجشی برای میزان تعبد و تسلیم انسان در مقابل پروردگار است که چقدر اهمیت و ارزش به رضای الهی مینهد؛ اگر خواسته دل بر خلاف رضای الهی باشد، چگونه عمل خواهد کرد و میزان تعبد و تسلیم او در مقابل آفریدگار جهان و عالِم به تمام اسرار هستی، چگونه خواهد بود.
با این توضیحات، در مورد حجاب در نماز میگوییم: حکمت پوشش بدن و رعایت حجاب اسلامی بر زن در حال نماز، پنهان کردن و مستور نمودن خود از خدا نیست؛ زیرا چیزی از علم خدا پنهان نیست و خداوند بر همه چیز در همه حالات، آگاه است؛ بلکه یکی از حکمتهای این حکم، رعایت ادب است؛ یعنی بدون ستر و پوشش لازم، هنگام نماز خواندن، نوعی بی احترامی به حساب میآید. این مسئله در تمام ادیان در هنگام عبادت وجود داشته و برای زنان این اهمیت ویژه بوده است.
در دین اسلام برای نماز و ایستادن در مقابل پروردگار و راز و نیاز با او، آداب و احکامی قرار داده شده تا انسان آمادگی لازم برای حضور در مقابل پروردگار را پیدا کند؛ از جمله، طهارت قبل از نماز، وضو و رو به قبله ایستادن که برخی از آن موارد، در شمار آداب مستحب است، مانند: لباس پاکیزه پوشیدن، استفاده از عطر و به طور کامل پوشیده بودن. مورد اخیر، در مورد زنان واجب است که میتواند به دلایل مختلف باشد؛ از جمله این که به زنان میفهماند حجاب و پوشاندن بدن در مقابل دیگران، آن قدر اهمیت دارد که خداوند آن را حتی در نماز و راز و نیاز با خود نیز خواسته است. .همچنین حجاب در نماز، نوعی تمرین مستمر و روزانه برای حفظ حجاب و تأکید بر آن در درون جامعه و اجتماع است. در حقیقت، خداوند به همراه نماز، درس عفّت و پوشش مناسب نیز به زنان میدهد، تا الگوی رفتاری و کرداری زن مسلمان را معرفی کند. در عین حال، پوشش کامل در پنج نوبت در شبانه روز، تمرین و تلقین عملی بسیار خوب و مناسبی بر پوشش و حجاب اسلامی زن مسلمان است.
بنابراین، میتواند حجاب از جمله عواملی باشد که در پاسداشت دائمی پوشش اسلامی زن و جلوگیری از آسیب پذیری او، نقش مهمی ایفا کند. اگر بپذیریم اسلام همواره در صدد حفظ حجاب بانوان و مصونیت آن ها است و به عفّت و پاکدامنی سفارش میکند، متوجه میشویم دستور به پوشش کامل زن، همسو با این ایده است.
مهم تر از همه اين ها، به نظر مي رسد اصل، تأثير روحي و رواني حجاب براي يك زن است كه در حال عبادت پروردگار آن حالت معنوي و متعالي را در روح او ايجاد مي نمايد. به طور طبيعي، بدون حجاب، چنين حالت روحاني و معنوي براي يك زن حاصل نمي شود.
پىنوشتها:
1. توضیح المسائل مراجع، ج 1، مسئله 789.
2. همان، ج 2، مسئله 2435.
