در کتاب حلیة المتقین مطلبی با این مضمون از حضرت امام صادق (ع) وجود دارد و ان اینکه هر کس که کل شب را برای کسب روزی کار کند و نخوابد ان روزیش حرام است .... اخر بعضی از کارها مانند شیفت های بیمارستانی و ... شخص باید حتما بیدار باشد و خوابیده یک سهل انگاری است .پاسخ این تناقض چیست ؟مرجع ایت ا... مکارم شیرازی
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
حدیث مورد نظر در "حلیه المتقین" به شرح زیر نقل شده است:
هر که تمام شب بیدار باشد برای کسب نمودن و بهره دیده خود را از خواب ندهد، آن کسبش حرام است. (1)
اولا: خود علامه در ادامه توضیح داده که اکثر عالمان این نهی را بر کراهت حمل کرده اند نه حرمت واقعی.
ثانیا: این حدیث کار در شب را به جهت حرص و رعایت نکردن حقوق جسم ، مذموم می شمارد.
خداوند رزاق حقیقی است و دوست دارد بنده اش این حقیقت را باور کند و بداند که خدای رزاق به او امر کرده که دنبال روزی حلال برود و از تنبلی و تن پروری دوری گزیند که خدا تنبلی و تن پروری را دوست نمی دارد و در عین حال حرص و مبالغه در طلب دنیا و سخت گرفتن بیش از حد بر خود و حرام نمودن آسایش و آرامش بر خود را برای طلب روزی نمی پسندد. این حرص و مبالغه ، نشان از بی اعتقادی بنده دارد و گر نه بنده خوب خدا، اوقاتش را تقسیم می کند. ساعاتی را به عبادت و ارتباط با خالق و شکر گذاری از او اختصاص می دهد و ساعاتی را برای استراحت جسم و خوردن و آشامیدن و خوابیدن می گذارد تا جسمش که سرمایه خداداد است، بی خود مستهلک و فرسوده نشود و بهتر بتواند از این سرمایه بهره بگیرد و ساعاتی را هم برای طلب روزی حلال می رود که خود جهاد در راه خدا است.
انسان مؤمن هیچ گاه در طلب روزی، خود را همه کاره ندانسته و وقت عبادت و آسایش لازم را فدای طلب روزی نمی کند . او خدا را رزاق دانسته و به امر خدا هم برای عبادت و هم برای آسایش وقت کافی می گذارد و وقت مناسبی را هم به طلب روزی می رود و بقیه امر را به خدا می سپارد.
اما این حدیث به افرادی که طبق قانون و برای اداره امور اجتماع ، کارشان شیفتی است و باید در شیفت شب کار کنند، نظر ندارد و آنان را از شیفت شب منع نمی نماید. البته این افراد به طور طبیعی شیفتشان در گردش است و در ساعات دیگر استراحت می کنند و رعایت این شیفت که لازمه کار جمعی و در جهت خدمت به کشور و مردم است ، با نیت خدمت به مردم و عیال خدا، خودش عبادت باشد .
پی نوشت ها:
1. مجلسی محمد باقر ، حلیه المتقین ، اول ، قم ، عصر جوان ، 1384 ش، ص 393.






