حدیث فوق قسمتی از یک حدیث طولانی است که حضرت پیامبر به مولا فرمودند.لطفا مفهوم را بفرمایید نه معنای تحت اللفظی را.
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
مفهوم حدیث این است که: عقد اخوت بین مسلمان و علی(ع) و پیامبر (ص) صورت گرفت و بعد از مدتی با نزول آیه احکام ارث با شرایط خاص صورت گرفت.
هنگامى كه مسلمانان از «مكّه» به «مدينه» هجرت كردند، و اسلام پيوند و رابطه آن ها را با بستگان مشركشان كه در مكّه بودند قطع نمود ، پيامبر (ص) به فرمان الهى، مسئله «عقد اخوت» و پيمان برادرى را در ميان آن ها برقرار ساخت.
به اين ترتيب كه ميان «مهاجران» و «انصار» (دو به دو) پيمان اخوت و برادرى منعقد شد، و آن ها همچون دو برادر حقيقى از يكديگر ارث مىبردند؛ ولى، اين يك حكم موقت و مخصوص به اين حالت فوقالعاده بود، هنگامى كه اسلام گسترش پيدا كرد، و ارتباطات گذشته تدريجاً برقرار شد، ديگر ضرورتى براى ادامه اين حكم نبود.
آیه 6 سوره احزاب نازل شد و «نظام مؤاخات» را به طورى كه جانشين نََسَب شود، ابطال كرد، و حكم ارث و مانند آن را مخصوص خويشاوندان حقيقى قرار داد.
بنا بر اين، نظام اخوت و برادرى، هر چند يك نظام اسلامى بود، (بر خلافنظام پسرخواندگى كه يك نظام جاهلى بود) اما مىبايست پس از برطرف شدن حالت فوقالعاده، ابطال گردد و چنين شد.(1)
توجه نماييد كه :
قتاده، سعيد بن جبير و ضحاك گويند: منظور همپيمان هاست. در دوران جاهليت، شخصى با ديگرى پيمان بسته، مىگفت: خون من، خون تو، جنگ من، جنگ تو و صلح من صلح توست. من از تو ارث مىبرم و تو از من. من از تو محافظت مىكنم و تو از من. با اين پيمان يك ششم مال شخص، در موقع تقسيم ميراث، به همپيمانش تعلق مىگرفت - چنان كه ابو بكر با شخصى پيمان بست و از او ارث برد.
قرآن كريم نيز دستور داد كه بايد به همپيمان ها ارث داد. سپس اين حكم بوسيله:
«وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ؛ (2 ) خويشاوندان بعضى به بعضى سزاوارترند» ، نسخ شد.
مجاهد گويد: منظور اين است كه بايد نصيب هم پيمان ها را از لحاظ كمك و محافظت، ادا كنيد و ارثى به آن ها تعلق نمىگيرد، بنا بر اين آيه نسخ شده و مؤيد آن آيه «أَوْفُوا بِالْعُقُودِ» است (سوره مائده يعنى به پيمان ها وفا كنيد) و همچنين خطبه پيامبر گرامى در روز فتح مكه. فرمود:
«هر پيمانى كه در جاهليت، بسته شده، حفظ كنيد. اسلام بر شدت آن مي افزايد، ليكن پيمان تازهاى به وجود مىآوريد!».
عبد الرحمن بن عوف روايت كرده است كه پيامبر فرمود:
«هنگامى كه پسر بچهاى بودم، به اتفاق عموهايم شاهد پيمانى بودم كه در ميان گروهى بسته شد. اكنون دوست نمىدارم، شترانى سرخ مو بگيرم و آن پيمان را بشكنم» .
پي نوشت:
1. مكارم شيرازى ناصر، تفسير نمونه، ناشر دار الكتب الإسلامية، چاپ تهران، چاپ1374 ش،چاپ اول، ج17، ص 219 .
2. انفال (8 ) آيه 57 .
