شهوت

پرسشگر گرامی باسلام و تشکر از ارتباط با این مرکز.
خداوند با حکمت و دانش گسترده خویش همراه با غرایز و نیروهای دیگر، غریزه جنسی را نیز در انسان آفریده است که به هنگام بلوغ شکوفا می‏شود . اگر به درستی رهبری نشود، ناگزیر طغیان می‏کند . شخص را به راه‏های انحراف و سقوط می‏کشاند. برای کنترل و هدایت درست این غریزه راه‏های متعددی وجود دارد که از جمله آن ها، ازدواج بدون تشریفات است. چنان که قرآن کریم در این مورد می‏فرماید: «وَأَنکِحُوا الْأَیَامَى مِنکُمْ وَالصَّالِحِینَ مِنْ عِبَادِکُمْ وَإِمَائِکُمْ إِن یَکُونُوا فُقَرَاء یُغْنِهِمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ». (1)
در این آیه ابتدا جوانان را بر ازدواج آسان و ساده و پرهیز از تشریفات دست و پاگیر تشویق کرده و به آنان امید داده که فقر را مطرح نکنند؛ زیرا با اتخاذ شیوه صحیح و منطقی در زندگی و امید به رحمت و فضل خدا، این مشکل به راحتی حل می‏گردد.
بنا بر این بهترین و موثرترین راه برای کنترل غریزه ازدواج است . چه بسا در برخی موارد که انسان به گناه می افتد واجب است که ازدواج کند . انسان برای انجام دادن موضوع واجب باید کوشش نماید که حتی المقدور صورت گیرد . مانند همه تکالیف واجب باید انجام پذیرد . آرام آرام مسئله را با مادر و پدر یا نزدیکانی که در قضیه موثر می توانند باشند ، مطرح کنید.
نوشته اید: " امکان ازدواج ندارم ... "
در صورت عدم وجود شرایط حتی به صورت نسبی تا زمان رسیدن به آن شرایط و انجام این امر ،تنها راه آن است که غریزه جنسی خود را به طور موقت کنترل کنید. طبیعی است در این راه یعنی برای کنترل غریزه جنسی باید از برخی راهکارها کمک بگیرید. کنترل این غریزه به دو صورت ممکن است تحقق پذیرد:
الف) کنترل منفی:
غالبا وقتی سخن از کنترل غریزه جنسی به میان می‏آید، توجه اشخاص به سمت و سوی نوع منفی آن جلب می‏شود و آن این است که کسی با وجود تحریکات مختلف و مواجهه با عوامل انگیزش این غریزه، بخواهد با میل تحریک شده‏اش مبارزه و مقابله کند و به سوی ارتکاب جرم نرود.
چنین کاری گرچه قطعا بهتر از آلایش دامن و عمل به حرام است، ولی پیامدهای سوء و مخرب آن بر کسی پوشیده نیست. این کار، هم به غایت دشوار است و هم زیانبار . بدین جهت هرگاه شخصی به کنترل غریزه سفارش می‏شود، با چنین برداشتی از آن و تصور دشوار و زیانبار آن، از پذیرفتن چنین توصیه‏هایی سر باز می‏زند.
ب) کنترل مثبت:
غریزه جنسی اگر با ازدواج مهار نگردد، مطلوب‏ترین راه تسلط بر آن، کنترل مثبت است و آن پرهیز از صحنه‏ها و کارهایی است که به تحریک این غریزه می‏انجامد.
این نوع از کنترل، که در حقیقت جنبه‏ی پیشگیری دارد ، هم راحت است و هم بی‏زیان، زیرا در این صورت همچون وسیله نقلیه‏ای است با سرعت معمولی و قانونی که در مواجهه با خطر، مهار آن زحمت چندانی ندارد و بی‏زیان است، زیرا با این حال کنترل غریزه فشاری بر جسم و روان تحمیل نمی‏کند تا به آن صدمه‏ای وارد شود.
مفید است چون موجب می‏شود مغز و اعصاب و قوای بدن در حالت عادی به سر برند. تعادل روانی شخص محفوظ بماند .انرژی و سرمایه‏های جسمی و روحی او بیهوده مصرف نشوند. برخلاف ماشینی که با سرعتی بسیار فراتر از حد شناخته شده و بایسته خود سیر می‏کند که چه بسا به کلی اختیار آن از دست صاحبش بیرون رفته ، مصیبت‏هایی به بار آورد . کنترل آن هم در صورت تحقق، صدها زیان و رنج و زحمت و اضطراب برای وسیله و صاحب آن به همراه دارد.
درصورت نبود امکانات ازدواج، قرآن می‏فرماید: «وَلْیَسْتَعْفِفِ الَّذِینَ لَا یَجِدُونَ نِکَاحًا حَتَّى یُغْنِیَهُمْ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ » .(2)
خداوند در این آیه، دستور به عفاف و عفت نفس می‏دهد . این بهترین شیوه و روشی است که با به کار بستن آن روح ایمان و تقوا درانسان پرورش می‏یابد .سبب تقویت اراده و تسلط بر نفس می‏شود . روحیه عفت در انسان زنده می‏گردد.
با تأمل معلوم می‏شود که عفت در این آیه معنایی عام دارد . عفت در همه اعضا و اندام را شامل است . اکنون راه های کنترل مثبت را به اختصار برمی‏شمریم:
1. پرهیز از فکر و ترسیم صحنه‏های محرک در ذهن و خیال. عبدالله بن سنان از امام صادق(ع) نقل می‏کند: عیسی به اصحاب خود گفت:... موسی به شما دستور داد که زنا نکنید . من به شما دستور می‏دهم که فکر زنا هم در سر نپرورانید تا چه رسد به این که زنا کنید زیرا کسی که خیال زنا کند، مانند کسی است که در خانه‏ای نقش و نگار شده ، دود و آتش به پا کند. چنین کاری گر چه خانه را نمی‏سوزاند ، ولی زینت و صفای آن را تیره کرده و فاسد می‏کند. (3)
2. دوری از نگاه‏های مسموم و مناظر تحریک‏آمیز. قرآن کریم در دو آیه دستور به چشم پوشی از نگاه حرام و هوس‏آلود داده است. در آیه اول می‏فرماید: «قل للمؤمنین یغضّوا من ابصارهم و یحفظوا فروجهم...؛ به مؤمنان بگو دیدشان - را از نامحرمان - فرونشانند . نهانگاه‏های خود را - از وقوع در حرام - نگه دارند».
در آیه بعدی می‏فرماید: «وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَیَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ ...؛ (4) به زنان مؤمن بگو - چشم های شان را فرو گیرند . نهانگاه‏های خویش را محافظت کنند».
در هر دو مورد خداوند نخست دستور به مراقبت از نگاه تحریک آمیز و عفت چشم می‏دهد .آن گاه به حفاظت از عورت فرمان داده است.
رسول اکرم(صل الله علیه و آله و سلم) می‏فرمایند: «النظره سهم مسموم من سهام ابلیس فمن ترکها خوفا من الله اعطاه الله ایمانا یجد حلاوته فی قلبه؛ (5) نگاه هوس‏آلود - تیری است مسموم از تیرهای شیطان . هر کس آن را به جهت خوف الهی ترک کند، خداوند ایمانی به او می‏بخشد که حلاوت آن را در قلب خود احساس می‏کند» .
3- گوش ندادن به آوازها و موسیقی‏های تحریک‏کننده و مبتذل. در حدیثی از حضرت صادق(ع) آمده است: «ان رجلا سأله عن سماع الغناء فنهی عنه و تلی قول الله عز وجل: «إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ کُلُّ أُولئِکَ کَانَ عَنْهُ مَسْؤُولاً». (6)
«و قال یسأل السمع عما سمع و الفؤاد عمّا عقد و البصر عما ابصر؛ (7) مردی از حضرت درباره شنیدن آواز محرک پرسید. حضرت از آن نهی کرده و این آیه را خواندند: «به یقین گوش و چشم و دل هر یک مورد بازخواست خواهند بود» و فرمود: گوش از آنچه شنیده و قلب از آنچه بدان دل بسته و چشم از آنچه دیده است ، بازخواست خواهند شد».
4. دوری از نشست‏های غفلت ‏زا و معاشرت با دوستان ناباب و گوش سپردن به سخنان تحریک‏آمیز.
از حضرت امام باقر(عِلیه السلام ) روایت شده است: «من اصغی الی ناطق فقد عبده، فان کان الناطق یؤدی عن الله عزوجل فقد عبدالله و ان کان یؤدی عن الشیطان فقد عبد الشیطان؛ (8) هر کس به سخن گوینده‏ای گوش فرا دهد، او را بندگی کرده است، پس اگر ناطق از خدا بگوید، شنونده، خداوند را بنده شده ؛ اگر از شیطان و سخنان شیطانی بر زبانش جاری کند ، بندگی شیطان کرده است» .
5. اعتدال در خوردن.
پرخوری و بی‏نظمی در خوردن در ذخیره‏سازی و انباشتن مواد مؤثر است، ولی در صورت اعتدال و کم‏خوری سهم ناچیزی از آن صرف تهیه آن مواد می‏شود.
پیامبر گرامی(ص) ، پس از آن که جوانان را به ازدواج ترغیب می‏کنند می‏فرمایند: «هر کس قدرت بر ازدواج ندارد و روزه بگیرد ، روزه نیروی غریزه او را تضعیف می‏کند». (9)
6. ورزش و سرگرمی‏های مفید.
با وجود فراغت، هم مواد غذایی در تقویت غریزه به مصرف می‏رسد و هم‏ فکر و خیال مصروف چاره‏سازی آن می‏شود. در روایات بر اشتغال و کار و پرهیز از فراغت تأکید بسیار شده است.
حضرت امام صادق (ع) در حدیث پردامنه «مفضل» می‏فرمایند:
«... وهکذا الانسان لو خلا من الشغل لخرج من الاشر والعبث والبطر الی ما یعظم ضرره علیه و علی من قرب منه...؛ (10) انسان اگر بیکار و فارغ باشد، به بیهودگی و سرمستی دچار می‏شود . بر اثر آن به مسایلی مبتلا می‏شود که زیان آن هم بر خود و هم بر نزدیکان او سنگینی خواهد کرد...».
7. تلاوت قرآن.
انس با قرآن، تلاوت، تدبر و تفکر در مضامین آن، شفای هر دردی است که به سرعت کار هر پریشانی را رو به سامان می‏برد . زخم‏های پنهان را التیام می‏دهد . همت‏ها را تا آسمان‏ها بالا می‏برد. بشر را از فرو رفتن در عالم حیوانات نجات می‏بخشد.
امیرمؤمنان(ع) می‏فرمایند:
«و تعلّموا القرآن فانه ربیع القلوب واستشفوا بنوره فانه شفاء الصدور و احسنوا تلاوته فانه انفع القصص؛ (11) قرآن را فرا گیرید. زیرا قرآن بهار دل هاست . از نور آن بر مرض‏ها و دردهای خود مرهم بگذارید زیرا آن داروی شفابخش سینه‏هاست . آن را نیکو تلاوت کنید که سودمندترین قصه‏هاست».
البته راه کار های دیگری نیز وجود دارد که در صورت تمایل در مکاتبات بعدی بنویسید تا پاسخ دهیم. منتظر نامه های بعدی شما هستیم.
موفق باشید!

پی نوشت ها:
1. نور (24) آیه32.
2. همان، آیه 33.
3. وسائل‏الشیعه، چاپ ایران، کتابفروشی اسلامیه، ج 14، ص 240.
4. نور (24) آیه31.
5. الاخلاق، سید عبدالله شبر، قم، انتشارات بصیرتی، ص 127.
6. إسراء (17) آیه 36.
7. مستدرک‏الوسائل، چاپ قدیم، ج 2، ص 459، ابواب یکتسب به، باب 80.
8. وسائل‏الشیعه، ج 12، ص 236.
9. مستدرک الوسائل، ج 2، ص 531.
10. بحارالانوار، تهران، انتشارات دارالکتب الاسلامیه، ج 3، ص 87.
11. وسائل‏الشیعه، ج 4، ص 825 .